T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/3753
Karar No : 2025/31
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ...
Hukuk Müşaviri Av. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ortağı olduğu ... Hizmetleri A.Ş. sahipliğinde faaliyet göstermek üzere İstanbul ili, Esenler ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ve ... sayılı parsellerde yapılması planlanan özel hastane için ön izin verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile bu işleme dayanılarak İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, şirketin başvurusunun, başvuruya konu parsellerin sağlık alanına ayrılmasına ilişkin işlemlerin iptali talebiyle açılan davanın 2010 yılında kesinleşmiş olduğu gözetilerek Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin bu başvuru tarihi itibari ile yürürlükte olan geçici 1. maddesinin 3. ve 5. fıkraları çerçevesinde değerlendirildiği ve uygun görülmediği, sadece başvuruda bulunulmuş olmasının ön izin verilmesi için yeterli olmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı İstanbul Valiliği tarafından, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığı, ayrıca Valiliklerince tesis edilen işlemin açıklayıcı bilginin verilmesinden ibaret olduğu, bu haliyle dava konusu işlemde dahli olmayan idarelerinin hasım mevkiinden çıkarılmasının gerektiği, yetki yönünden itirazlarının bulunduğu, son olarak davacının taraf ehliyetinin bulunmadığı; esasa ilişkin olarak, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, usule ilişkin olarak, kesin olarak verilen karara karşı temyiz olanağı bulunmadığından temyiz istemlerinin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak, şirketlerinin davalı idareye ilk başvuru tarihinin 2008 yılı olduğu, ancak özel hastanenin yapılacağı parsele ilişkin dava nedeniyle bu talebin değerlendirilmediği, ön izin verilmesi istemiyle yapılan başvuru tarihinde söz konusu hastanenin planlama hükümlerine tabi olmadığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının ortağı olduğu ... Hizmetleri A.Ş tarafından, ... ve ... tarihli dilekçelerle İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne müracaat edilerek Esenler ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ve ... sayılı parsellerde özel hastane açmak için ön izin başvurusunda bulunulmuştur.
Başvurunun, değerlendirilmek üzere Sağlık Bakanlığına gönderilmesinin ardından, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlemle "ön izin süresi dolduğundan bahse konu talep hakkında yapılacak herhangi bir işlemin bulunmadığı" hususu İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilmiş, İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından söz konusu işlem doğrultusunda başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlem tesis edilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendine aykırılık görülmesi halinde, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği; 32. maddesinin birinci fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak planlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
663 sayılı, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki adıyla, Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, yine aynı tarihte yürürlükte olan 8. maddesinin (a) bendinde, "Her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak.”; (c) bendinde, "Kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarına izin vermek ve ruhsatlandırmak, bu izin ve ruhsatları gerektiğinde süreli veya süresiz iptal etmek" Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmıştır.
27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin "Ön izin" başlıklı 9. maddesinde, "Hastane açılmadan önce Bakanlıktan ön izin alınması şarttır. Ön izin için, aşağıdaki belgeler ile tam takım mimari proje, incelenmek üzere Müdürlük vasıtasıyla Bakanlığa gönderilir...
Ön izin başvurusu, bu maddede sayılan belgelerde eksiklik ve/veya bu Yönetmeliğe uygunsuzluk bulunmaması kaydıyla, Bakanlığa intikal ettiği tarihten itibaren en geç otuz gün içerisinde sonuçlandırılarak ön izin belgesi düzenlenir veya ön izin başvuru belgelerinde tespit edilen eksiklik ve/veya uygunsuzluk başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.
" hükmüne; "Sağlık kurum ve kuruluşlarının planlanması" başlıklı ek 4. maddesinde, "(Ek:RG-15/2/2008-26788) (Değişik:RG-11/7/2013-28704)
Bakanlıkça aşağıdakiamaçlar doğrultusunda, faaliyetine ihtiyaç duyulan sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbicihaz dağılımıalanlarında kamu ve özelsektörü kapsayacak şekilde planlama yapılır:
a) Sağlık hizmetlerinin, demografik yapı ve epidemiyolojik özellikler de göz önünde bulundurulmak suretiyle kaliteli, hakkaniyete uygun ve verimli şekilde sunulması,
b) Sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmet kapasiteleri, sağlık insan gücü ile çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması,
c) Koruyucu sağlık ve acilsağlık hizmetleri gibi işbirliği halinde hizmet sunumunun gerekli olduğu alanlarda uygun kapasitenin oluşturulması,
ç) Kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaması.
(Değişik ikinci fıkra:RG-21/3/2014-28948) Özel hastane açmak isteyenler, Bakanlıkça yapılan planlamada ihtiyaç gösterilen yerleşim bölgelerinde faaliyette bulunmak üzere başvurabilir.
" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esasına dayalı olarak, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımları alanlarında kamu özel sektörü kapsayacak şekilde planlama yapmak ve planlama kapsamında özel sağlık kuruluşlarına izin vermek Sağlık Bakanlığının yetkisindedir.
Buna göre, bakılan davanın konusunu oluşturan, özel hastane açılması için ön izin verilmesi yolundaki talebe ilişkin, planlama ve ön izne ilişkin hükümler çerçevesinde değerlendirme yaparak işlem tesis etme yetkisinin Sağlık Bakanlığına ait olduğu ve dava konusu işleme esas başvurunun da bu çerçevede Sağlık Bakanlığınca değerlendirilerek reddedildiği görüldüğünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca işbu davanın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki ... İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Bu itibarla, ... İdare Mahkemesinde açılan işbu davanın yetki yönünden reddedilerek dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esas yönünden incelenerek karara bağlanmasında yetki dışında bir işe bakılmış olması sebebiyle usul hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara karşı yapılan davalı idarelerin istinaf başvurularının Bölge İdare Mahkemesince esastan incelenerek reddedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/01/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.