T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/4168
Karar No : 2025/4724
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- Kendi adına asaleten çocukları ...,
..., ..., ... adlarına velayeten ...
2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ...
VEKİLİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...
DİĞER DAVALI: ... Valiliği / ...
İSTEMLERİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacılar ve davalı İçişleri Bakanlığı tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nin, 26/06/2018 tarihinde Ağrı ili, Doğubayazıt ilçesi, ... Köyü, ... Mezrasında bölücü terör örgütü mensuplarınca öldürülmesinde idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık her biri için ayrı ayrı 100,00 TL (miktar artırımı ile eşi... için 422.903,64 TL, çocukları ... için 41.897,18 TL, ... için 35.562,66 TL, ... için 23.120,30 TL, ... için 41.482,78 TL ... için 2.626,34 TL, ... için 11.906,75 TL ... için 15.925,04 TL) maddi tazminatın ve her biri için 100,00 TL cenaze giderinin olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi ve Ağrı Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davacıların yakını olan müteveffanın, terör örgütünce infaz edilerek öldürüldüğü ve olayın meydana gelmesinde idarenin hizmet kusuru ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, davacıların zararlarının sosyal risk ilkesi kapsamında karşılanması gerektiği gerekçesiyle, maddi tazminat yönünden; yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen hesap raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, ... için 422.903,64 TL, ... için 41.897,18 TL, ... için 35.562,66 TL, ... için 23.120,30 TL, ... için 41.482,78 TL... için 2.626,34 TL, ... için 11.906,75 TL ... için 15.925,04 TL'lik maddi tazminat tutarlarının her bir davacı yönünden 100,00'er TL'sinin zarar tespit komisyonuna başvuru tarihi olan 15/04/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, kalan kısımlarının miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 11/03/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davacılara ödenmesine, cenaze gideri karşılığı 100,00 TL'nin davanın açıldığı tarih olan 28/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine,..., ..., ..., ... için istenilen toplam 400,00 TL tutarındaki maddi tazminat yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; davalı İçişleri Bakanlığının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, maddi tazminat hesabının 5233 sayılı Kanun kapsamında yapılmadığı gerekçesiyle, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına (Kararda açıkça yazılmamış ise de karar içeriğinden net olarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırıldığı anlaşılmaktadır.), davacıların maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile 5233 sayılı Kanun'a göre hesaplanan 35.245,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ye miras hisseleri oranında verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hükmedilen 35.245,00 TL maddi tazminat miktarı için hesaplanan 5.500,00 TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ye hisseleri oranında verilmesine, reddedilen 560.579,69 TL maddi tazminat miktarı için Tarife'nin 10/2. maddesi uyarınca hesaplanan 5.500,00 TL vekalet ücretinin davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'den hisseleri oranında alınarak davalı İçişleri Bakanlığına verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, maddi tazminat hesabının genel hükümlere göre yapılması gerekirken 5233 sayılı Kanun'a göre yapılmasının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, davacıların 5233 sayılı Kanun kapsamında önerilen tazminat tutarını kabul etmeyerek bakılan davayı haksız yere açtıkları iddiasıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI: Davalı ... Bakanlığı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar ve davalı ... Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, yakınları ...'nin, 26/06/2018 tarihinde Ağrı ili, Doğubayazıt ilçesi, ... Köyü, ... Mezrasında bölücü terör örgütü mensuplarınca öldürülmesinde idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık maddi tazminat ödenmesine karar verilmesi ve Ağrı Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun...tarih ve...sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda Kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 332. maddesinde, yargılama giderlerine, mahkemece kendiliğinden hükmedileceği yönünde düzenleme yapılmış; 326. maddesinde ise, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı, aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkemenin yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebileceği kuralı getirilmiştir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde; avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade edeceği hükmüne yer verilmiştir.
03/09/2022 tarih ve 31942 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 2. maddesinde, Tarifede yazılı avukatlık ücretinin, kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemlerin karşılığı olduğu; 3. maddesinde, yargı yerlerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, ekli Tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamayacağı, bu ücretin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresinin gözönünde tutulacağı; 13. maddesinin 1. fıkrasında, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücretinin, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7nci maddenin ikinci fıkrası, 10uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12nci maddenin birinci fıkrası, 16ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceği; 3. fıkrasında; maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücretin, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği; 21. maddesinde, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan Tarifenin esas alınacağı kuralı getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize Konu Kararın Maddi Tazminata İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyize konu kararın gerekçesinde hükmedilecek maddi tazminata uyuşmazlık tutanağının imzalandığı tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, hüküm kısmında anılan tutara idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletildiği, bakılan dava genel hükümlere göre açıldığından idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin hukuka uygun olduğu, yine davacı anne lehine hükmedilen maddi tazminat tutarının 12.116,00 TL yerine, 12.166,00 TL olarak yazıldığı, bu durumun sehven olduğu anlaşıldığından, kararın maddi tazminata ilişkin kısmında neticesi itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
Temyizen incelenen kararın maddi tazminata ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize Konu Kararın Dava Konusu İşlemin İptali İstemine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Uyuşmazlıkta, davacıların Ağrı Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun...tarih ve ... sayılı işleminin iptalini de talep ettiği, temyize konu kararın gerekçe kısmında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmesine rağmen hüküm kısmında anılan istem bakımından hüküm kurulmadığı görüldüğünden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Temyize Konu Kararın Maddi Tazminat Üzerinden Taraflar Lehine Hükmedilen Vekalet Ücretine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Temyize konu kararda, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasının ardından, maddi tazminatın kabulüne ilişkin kısım yönünden davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... lehine vekalet ücretine hükmedildiği, maddi tazminatın reddine ilişkin kısım yönünden de aynı davacılar aleyhine vekalet ücretine hükmedildiği, ancak ilk derece mahkemesince davacılardan ..., ..., ... ve ...'in maddi tazminat istemlerinin kısmen kabul (cenaze gideri), kısmen reddedildiği ve adı geçen davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısım yönünden istinaf kanun yoluna başvurmadığı, Bölge İdare Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının maddi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasının ardından, bu davacıların da bakılan davada aynı vekil tarafından temsil edildiği, aleyhe hükmedilen vekalet ücretinden adı geçen davacıların da sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle davacıların tümü ve davalı idareler için ayrı ayrı (redde/kabule ilişkin kısım yönünden) vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, yine, (her ne kadar Mahkemenin yargılama giderlerini paylaştırma veya müteselsilen sorumlu tutma hususunda HMK'nın 326. maddesi gereğince bir takdir yetkisi bulunsa da, kararda takdirin miras hisseleri oranında sorumlu tutma yönünde kullanılmasına ilişkin bir gerekçe sunulmadığından) davacıların aleyhlerine hükmedilen vekalet ücretinden miras hisseleri oranında değil müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu sonucuna varıldığından, davacıların bir kısmının aleyhe vekalet ücretinden muaf tutulmasına ve vekalet ücretinden doğan sorumluluğun eşit dağıtılmamasına sebebiyet veren temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların ve davalı İçişleri Bakanlığının temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı temyize konu kararının; maddi tazminata ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, dava konusu işleme ilişkin kısmı ile maddi tazminat üzerinden taraflar lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.