T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/784
Karar No : 2025/77
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ...
Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İl Sağlık Müdürlüğü ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İç hastalıkları alanında ana dal, tıbbi onkoloji alanında yan dal uzmanlığı bulunan davacı tarafından, Özel Acıbadem Ankara Hastanesinde ana dalı olan ... uzmanlığı kadrosunda çalıştırılması istemiyle anılan hastane mesul müdürlüğünce yapılan başvurunun reddine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararla; 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesinde, hekimlerin sağlık kuruluşlarında çalışma şekillerinin düzenlendiği ve Sağlık Bakanlığınca yapılan istihdam planlamaları çerçevesinde, ikinci fıkranın her bir bendi kapsamında olmak kaydıyla birden fazla sağlık kurum ve kuruluşunda çalışabileceğinin hükme bağlandığı, tabip veya uzman tabibin, 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki sınırlamalara bağlı kalmak suretiyle mesleğinde çalışabilme hakkına sahip olduğu, davacının halihazırda Gazi Üniversitesi Hastanesinde uzman doktor olarak görev yaptığı ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesinin yedinci fıkrası kapsamında üniversite ile sözleşme yaparak kadro dışı geçici olarak çalıştırılabilme hakkına da sahip bulunmadığı anlaşıldığından çalışma talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, çalışma hak ve özgürlüğünün elinden alındığı, mecburi hizmet, zorunlu çalışma gibi herhangi bir yan yükümlülüğünün bulunmadığı, tesis edilen işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, Gazi Üniversitesi ... Fakültesinde profesör unvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapmakta olup, aynı zamanda ... branşında ana dal, ... branşında yan dal uzmanlığı bulunmaktadır.
Dava dışı Özel Acıbadem Ankara Hastanesi mesul müdürlüğünce, davacı hekimin ana dalı olan iç hastalıkları uzmanlığı kadrosunda çalıştırılması istemiyle Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne 13/04/2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu, bu başvurunun Sağlık Bakanlığına gönderilmesi sonrasında Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce, 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesi hükmü çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde tesis edilen... tarih ve ... sayılı işlem ile, "halihazırda Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesinde çalışan aynı zamanda muayenehanesi bulunan hekimin Özel Acıbadem Ankara Hastanesinde çalıştırılma talebinin uygun bulunmadığı" hususu belirtilerek reddedilmiştir.
Bunun üzerine, dava dışı ... Ankara Hastanesi mesul müdürlüğünce, çalıştırılmak istenen davacı hekimin çalıştığı kamu kurumundan ayrılarak ana dalı olan iç hastalıkları uzmanlığında çalıştırılması istemiyle 28/05/2021 tarihinde Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne yeniden başvuruda bulunulduğu, Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı yazısıyla başvuru dilekçesinin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne iletildiği, anılan Genel Müdürlüğün ...tarih ve ... sayılı işlemiyle, "talebin, Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 19. maddesinin 2. fıkrası hükmü ile 25/04/2017 tarih ve 1168 sayılı Bakanlık Oluru ile yürürlüğe giren Kapasite Değerlendirme Komisyonu (KDK/2) toplantısı Prensip Kararları A/1/c 'Kamu Hastaneleri ve Üniversitelerden (Devlet veya Vakıf) 21/03/2014-17/09/2016 tarihleri arasında kurumu ile ilişiği kalmayan yan dal uzmanlarının planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşlarının ana dal uzmanlık kadrolarında meri mevzuata uygun olmak kaydı ile çalışabilir.' kararı çerçevesinde değerlendirildiği, hekimin Ankara Gazi Üniversitesinde görevine devam ettiği, kamu hastanesindeki görevinden ayrılması halinde ana dal uzmanlığında çalışma talebinin Kapasite Değerlendirme Komisyonu kararına göre uygun olmadığı" belirtilerek başvurunun reddedildiği, bu işlemin Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı yazısı ile anılan hastanenin mesul müdürlüğüne bildirilmesi üzerine de, davacı tarafından, söz konusu Bakanlık işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 12. maddesi 2. fıkrasında, tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28. maddesi, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 27. maddesi, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36. maddesi ile 17/11/1983 tarihli ve 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanununun 32. maddesi saklı kalmak kaydıyla, maddede sayılan sağlık kurum ve kuruluşlarında mesleklerini icra edebilecekleri düzenlenmiştir.
Anılan maddede atıf yapılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesinin 1. fıkrasında, "Öğretim elemanları, üniversitede devamlı statüde görev yapar." hükmü; aynı maddenin 7. fıkrasında, "(Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanları, kanunlarda belirtilen hâller dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tabidir. Ancak bunlardan profesör ve doçent kadrosunda olanlar, her bir anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçent sayısının yüzde 50’sini geçmemek, bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner sermayesi hesabına kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılabileceklerin hesabında küsurat dikkate alınmaz ve çalıştırılacak öğretim üyeleri, Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek yüzde 50’si uygulama, yüzde 50’si de akademik faaliyetlerinden oluşacak önceki yılın performans kriterlerine göre belirlenir. Bu fıkra kapsamında çalıştırılan öğretim üyeleri;
a) Aynı anda birden fazla sözleşme ile çalıştırılamaz.
b) Aylık sözleşme ücretleri, mesai dışı toplam tavan ek ödeme brüt tutarından az olamaz.
c) Altıncı fıkrada sayılan idari görevlerde bulunamaz.
ç) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde ilave ücret alınmak suretiyle hizmet veremez.
d) İlgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı davranmaları hâlinde, idari ve disiplin sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla bir yıl, üç yıl içinde tekerrüründe beş yıl süreyle bu kapsamda çalıştırılamaz." hükmü yer almaktadır.
27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 19. maddesinin 2. fıkrasında, "Personelin işten ayrılışları, en geç beş iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve personel çalışma belgesi iptal edilir. İşten ayrılan personelin yerine çalışmaya başlayacak personel için mesul müdür tarafından düzenlenen personel çalışma belgesi en geç beş iş günü içinde müdürlüğe sunulur. İşten ayrılan uzman hekim yerine aynı uzmanlık dalında hekim başlatılabilir, ancak yan dal uzmanlığı bulunanlar Bakanlıkça planlama amacıyla oluşturulan komisyonlardan görüş alınarak ana dalda başlatılabilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2547 sayılı Kanun'un 36. maddesinin incelenmesinden, öğretim elemanlarının üniversitede devamlı statüde görev yapacakları; tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanlarından profesör ve doçent kadrosunda olanların, maddede belirtilen kriterler çerçevesinde muvafakatleri ile kurumsal sözleşme yapılarak mesai saatleri dışında özel hastanelerde çalışabilecekleri anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyesi tabiplerin 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesine aykırı olmayan ana dalında çalışma taleplerinin Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği de muhakkaktır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, tabip veya uzman tabibin, 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki sınırlamalara bağlı kalmak suretiyle mesleğinde çalışabilme hakkına sahip olduğu, davacının halihazırda Gazi Üniversitesi Hastanesinde uzman doktor olarak görev yaptığı ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesinin yedinci fıkrası kapsamında üniversite ile sözleşme yaparak kadro dışı geçici olarak çalıştırılabilme hakkına da sahip bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işleme esas başvuruda, davacının çalıştığı kamu kurumundan ayrılarak dava dışı özel hastanede ana dalında kadrolu çalıştırılması istemine açıkça yer verildiği, dolayısıyla üniversite ve özel sağlık kuruluşunda aynı anda çalışma isteminin bulunmadığı, bu nedenle başvurunun 1219 sayılı Kanun'a ve bu Kanun'un atıf yaptığı 2547 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen amir hükmüne aykırı nitelikte olmadığı, davalı idarece de, başvurunun davacının kamudan ayrılması haline göre değerlendirildiği görülmektedir. Buna göre de, davacının, çalıştığı kamu kurumu ile ilişiği kalmaksızın özel sağlık kuruluşunda görev yapacağının kabulü ile, uyuşmazlığın Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde irdelenerek çözümlenmesi gerektiği açıktır.
Anılan Yönetmeliğin 19. maddesinin 2. fıkrasında, yan dal uzmanlığı bulunanların Bakanlığın uygun görüşü ile ana dallarında çalışabileceği, Bakanlığın yan dal değerlendirmesini "planlama amacıyla oluşturulan komisyonlardan alınacak görüş çerçevesinde yapacağı kuralına yer verilmiştir.
Bu durumda, tıbbi onkoloji alanında yan dal uzmanlığı bulunan davacının, Özel Acıbadem Ankara Hastanesinde ana dalı olan iç hastalıkları uzmanlığı kadrosunda çalıştırılması istemiyle yapılan başvurunun, yan dal uzmanlığı bulunan hekimlerin ana dalda çalışmalarına ilişkin planlama kriterleri belirlenerek değerlendirmesi gerekirken, bu belirleme yapılmaksızın, herhangi bir planlama kriteri içermeyen ve salt kamu ile ilişiğin kesilme tarihine göre belirlenen Kapasite Değerlendirme Komisyonu Prensip Kararları esas alınarak başvurunun reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince bozma kararına uyulması halinde verilecek kararın, söz konusu hekimin anılan hastanede ana dal uzmanlığı kadrosunda çalışmaya başlatılabileceği sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece, davacının aynı zamanda muayenehanesinde serbest meslek icrasında bulunduğu hususu da gözetilerek kamudaki görevinden istifası sonrası özel sağlık kuruluşunda çalışmasının 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesi hükmüne uygunluğu yönünden de değerlendirme yapılarak yeniden işlem tesis edilmesi gerektiği muhakkaktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/01/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.