T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/937
Karar No : 2025/91
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Özel güvenlik görevlisi kimlik kartı iptal edilen davacı tarafından, durumunun yeniden değerlendirilerek özel güvenlik kimlik kartının tarafına verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının özel güvenlik kimlik kartının... tarih ve... sayılı komisyon kararı ile iptal edilmesi üzerine yapılan itirazın da Değerlendirme Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedildiği, anılan bu kararın, davacıya 14/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, anılan özel güvenlik kimlik kartının iptaline ilişkin işlemin kendisine tebliğinden itibaren 60 gün içinde ya davalı idareye İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. madde kapsamında bir başvurusunun olması ya da özel güvenlik kimlik kartının iptaline ilişkin işleme karşı iptal davası açması gerekirken, davacının bahsedilen yollara başvurmadığı, sonraki süreçte 27/06/2022 tarihli dilekçe ile davalı idareye yaptığı bir başvurunun olduğu, söz konusu başvuru üzerine tesis edilen işleme karşı da iş bu davanın açıldığı;
Bu durumda, iptali istenen işlem 27/06/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi olsa da, 27/06/2022 tarihli başvuru, 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olmadığından dava konusu işlemin de yeni bir işlem olmadığı, söz konusu işlemin hukuki denetiminin yapılması halinde özel güvenlik kimlik kartının iptaline ilişkin işlemin incelenmiş olacağı, özel güvenlik kimlik kartının iptal edilmesi işleminin ise dava açma süresi geçirildiğinden esasının incelenemeyeceği, yine, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesinde öngörülen süre geçirildikten sonra işlemin geri alınması, kaldırılması veya değiştirilmesi istemiyle idareye yapılan başvuruların da sona eren dava açma süresini ihya etmeyeceği, dolayısıyla davacı tarafından yapılan bu yeni başvurunun sona eren dava açma süresini başlatmayacağı, bakılan davada, süre aşımı nedeniyle işin esası hakkında karar verilmesine hukuken imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI:Davacı tarafından, yapılan güvenlik ve arşiv soruşturması olumsuz çıktığı gerekçesi ile kimlik kartının iptal edildiği, süresinde dava açmadığı, süre yönünden davanın reddine karar veren mahkeme ilamında da belirtildiği üzere 2577 sayılı Kanun’un 10. maddesi kapsamında her zaman yeni bir özel güvenlik kimlik kartı talebinin idareye yapılabileceği ve idare tarafından bu talebe bir cevap verilmesi gerektiği ve bu cevaba karşı her zaman yeni bir dava açılabileceği, 27/06/2022 tarihli dilekçe ile özel güvenlik kimlik kartının verilmesi ve durumunun yeniden değerlendirilmesi talebi ile başvurulduğu, talebin reddedildiği, hiçbir somut delile ve bilgiye dayanmadan haksız olarak özel güvenlik kimlik kartının iptal edildiği, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli birliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatının olmadığı, hakkında açılmış bir soruşturma veya ceza davası olmadığı gibi kurum içinde de herhangi bir inceleme ve soruşturma yapılmadığı, ifadesinin dahi alınmadığı, kimlik kartının iptal edilmesinin kendisi ve ailesini maddi ve manevi olarak mağdur ettiği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun ... tarih ve... sayılı kararı ile davacının özel güvenlik kimlik kartının iptal edilerek özel güvenlik otomasyon projesine ret kaydının girilmesine karar verildiği, davacı tarafından 06/09/2021 tarihli dilekçe ile durumunun tekrar değerlendirilmesinin talep edildiği, ... Valiliği Değerlendirme Komisyonu'nun ... tarih ve... sayılı kararı ile davacının 7315 sayılı Kanun kapsamında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz değerlendirildiğinden, 30/12/2021 tarihli Valilik oluru ile ret kaydının devam etmesine karar verildiği, söz konusu kararın 14/01/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından, 27/06/2022 tarihli dilekçe ile, özel güvenlik kimlik kartının iptal edilmesine gerekçe olarak gösterilen mevzuat hükümlerinin Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiğinden durumunun yeniden değerlendirilerek özel güvenlik kimlik kartının verilmesi istemiyle Konya Valiliği'ne başvurduğu, ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile talebinin reddedilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; 10. maddesinde, ilgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler; yine aynı Kanun'un "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurusunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, davalı idareye yaptığı 27/06/2022 tarihli başvurunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında olduğu, dolayısıyla süresinde açılan davanın esasının incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.
Kişilerin, haklarında daha önce idarece tesis edilmiş herhangi bir işlem olmaksızın, idari davaya konu olabilecek yeni bir işlem veya eylemin yapılması için yapılan başvuru neticesinde tesis edilen işlemin 10. madde kapsamında yapılmış başvuru olduğu ve dava açma süresinin de, bu başvuru üzerine tesis edilen işlemin tebliğinden itibaren başlayacağı, kişilerin haklarında daha önce tesis edilmiş işlem olmakla birlikte, idari dava açılmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi ya da yeni bir işlem yapılması amacıyla yaptıkları başvurunun ise, 11. madde kapsamında yapılmış başvuru olduğundan, dava açma süresinin de anılan maddede belirtilen esaslara göre hesaplanması gerekmektedir.
Her ne kadar ilk derece mahkemesince, 27/06/2022 tarihli başvuru dilekçesinin yeni bir başvuru olarak kabul edilmeyerek daha önce yapılan iptal işleminin geri alınması niteliğinde bir başvuru olduğundan bahisle davanın süresinde olmadığı gerekçesine dayanmış ise de; 27/06/2022 tarihli başvuru yazısı incelendiğinde, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptali gerekçesi olarak dayanak alınan kanun maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, dolayısıyla yeni bir hukuki durumun ortaya çıkması üzerine yeniden işlem tesis edilmesi amacına yönelik olduğu ilgilerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlemin ve eylem yapılması için 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında her zaman idareye başvurulabileceği, bu başvuru üzerine başvurunun talebinin doğru tespit edilerek ve cari olan mevcut durum gözetilerek karar verilmesi gerektiği, davacının başvurusunun özel güvenlik kimlik belgesinin yeniden düzenlenmesi gerektiği ileri sürüldüğü göz önünde bulundurulduğunda söz konusu başvurunun 10. madde kapsamında yeni bir işlem tesis edilmesi talebi olduğu sonucuna ulaşıldığından özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni vermeye yetkili olan idari birimce bu başvurunun incelenerek sonuçlandırılması gerektiğinden işin esasına girerek bir karar vermesi gereken idare mahkemesine davanın süre aşımı yönünden reddi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, süre aşımı yönünden davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/01/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.