T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/1313
Karar No : 2025/1038
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı/ ANKARA
2- ... Valiliği
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda İnşaat Malz. Taah. San.Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Davacı şirket tarafından; taksitli konut satışlarında her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olmak üzere kıymetli evrak niteliğinde emre yazılı senet düzenlenmesinin 4077 sayılı Kanun'un 6/A maddesine aykırı olduğundan bahisle aynı Kanun'un 25. ve 26. maddeleri uyarınca 229.598,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada;... İdare Mahkemesince, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 09/10/2018 tarih ve E:2018/2082, K:2018/6743 sayılı, idari para cezasının 179.800,00 TL' lik kısmına ilişkin olarak verilen bozma kararı sonrasında bu miktar yönünden davanın reddi yolunda verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararın davalı idareler tarafından aleyhlerine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava, davacı şirket tarafından; taksitli konut satışlarında her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olmak üzere kıymetli evrak niteliğinde emre yazılı senet düzenlenmesinin 4077 sayılı Kanun'un 6/A maddesine aykırı olduğundan bahisle aynı Kanun'un 25. ve 26. maddeleri uyarınca 229.598,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce; Mahkemelerinin daha önceki kararının temyizi üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince idari para cezasının 179.800,00 TL' lik kısmına ilişkin olarak verilen verilen 09/10/2018 tarih ve E:2018/2082, K:2018/6743 sayılı kısmen onama kısmen bozma kararına uyularak bu miktar yönünden davanın reddine, davadaki haklılık oranına göre belirlenen 168,60 TL yargılama gideri ile 10.500,00 TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, davalı idareler tarafından yapılan yargılama giderlerininden haklılık oranına göre belirlenen 169,00 TL yargılama gideri ile 10.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Mahkeme kararının aleyhe hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden usul ve yasaya aykırı olduğu, mükerrer bir şekilde vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından; taksitli konut satışlarında her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olmak üzere kıymetli evrak niteliğinde emre yazılı senet düzenlenmesinin 4077 sayılı Kanun'un 6/A maddesine aykırı olduğundan bahisle aynı Kanun'un 25. ve 26. maddeleri uyarınca 229.598,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün 1... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.
... İdare Mahkemesi'nin...tarih ve E:...; K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararı Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesi'nin 04/04/2016 tarih ve E.2015/10065, K.2016/2295 sayılı kararıyla bozulmasına verilmiş, verilen bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılamada, Mahkemece bu kez ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline, "...1.090,00-TL vekalet ücretinin davalı idare alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.
Anılan kararın davalı idarelerce temyiz edilmesi üzerine de Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesi'nin 09/10/2018 tarih ve E.2018/2082, K.2018/6743 sayılı kısmen onama kısmen bozma kararıyla, " ... idari para cezası işleminin her kıymetli evrak açısından 200.000-TL'nin üzerinde olan toplam 49.798,00-TL 'lik kısmı hakkında iptaline ilişkin ...İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, idari para cezasının 179,800,00-TL'lik kısmı açısından verilen iptal kararın BOZULMASINA,..." karar verilmiş, taraflarca aleyhlerine olan kısımlar yönünden karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine Danıştay Onuncu Dairesi'nin 07/11/2023 tarih ve E:2019/8270, K:2023/6598 sayılı kararı ile karar düzeltme istemleri reddedilmiştir.
Bozulan kısım yönünden yeniden yapılan yargılama sonucunda İstanbul 4.İdare Mahkemesince temyizi istenen kararla "... 49.798,00 TL kısmın iptal edilerek onanarak kesinleştiği ve ...179.800,00 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığından reddi gerektiği..." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve "...sonuç itibariyle dava kısmen iptal kısmen reddedildiğinden...10.500,00-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, ....10.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda yasa gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 332. maddesinde, yargılama giderlerine, mahkemece kendiliğinden hükmedileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği; 168. maddesinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgari hadlerini gösteren bir tarifenin hazırlanacağı, avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı; 169. maddesinde, yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamayacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılmakta olan uyuşmazlıkta; İstanbul 4. İdare Mahkemesince kısmen onama, kısmen bozma kararına uyularak, davanın reddi yönünde karar verilmiş, vekalet ücretine yönelik olarak da 2023 yılında yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya, 10.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.
Kişilerin hak arama özgürlüğü kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal etmeden taraflar lehine hükmedilecek vekalet ücreti belirlenirken, Avukatlık Kanunu uyarınca, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınacağından, uyuşmazlıkta, hükmün verildiği tarihin ortaya konulması gerekmektedir. Aynı şekilde; yargılama giderlerine dahil olan vekalet ücretinin belirlenmesinde davadaki haklılık durumunun dikkate alınacağı izahten varestedir.
İdare Mahkemesi kararının temyizi aşamasında, dava konusu idari para cezasının 49.798,00 TL kısmı yönünden verilen iptal kararı (...İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı) ile davacı lehine 1.090,00 TL vekalet ücretine hükmedildiği ve idari para cezasının bu kısmına yönelik kararın onanarak kesinleştiği, Mahkemece bozma kararı üzerine, bozulan kısım olan 179.800,00 TL'lik kısım hakkında verilen davanın reddi yönündeki yeni kararda davacı lehine yeni bir hüküm kurulmadığı gibi kesinleşen kısımda davacının haklılık oranın netliğe kavuştuğu açıktır.
Bu durumda bozmaya uyularak verilen davanın reddine ilişkin karara dair hükümde dava konusu işlemin iptaline dair kesinleşen kısım da göz önüne alınarak, sanki dava kısmen iptal kısmen retle sonuçlanmış gibi kararın verildiği 29/12/2023 tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiği görülmektedir. Oysa temyize konu karar sonucu itibarıyla kısmen iptal kısmen retle sonuçlanan bir dava olmayıp ret hükmü kurulan bir karardır. Bu nedenle bu aşamada sadece davalı idare lehine vekalet ücreti ödenmesine hükmedilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, yargı kararıyla onanarak kesinleşen kısım dikkate alınmaksızın davacı lehine vekalet ücreti ile ilgili olarak "..sonuç itibariyle dava kısmen iptal kısmen reddedildiğinden..." denilmek suretiyle davalı idareler aleyhine yeniden vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının davalı idareler aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.