T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/2263
Karar No : 2024/3509
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2-...
3- ...
4- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği /...
VEKİLİ : Av. ...
3- ... Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan kısımlarının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından,10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde yakınları ...'ın ağır şekilde yaralandığı ve 25/06/2017 tarihinde vefat ettiğinden bahisle, olay nedeniyle uğradıklarını iddia ettikleri maddi ve manevi zararların karşılanması istemiyle yaptıkları başvurunun reddine dair işlemin iptali ile uğradıklarını iddia ettikleri zararlara karşılık eşi ... için 50,00 TL (miktar artırımı ile 207.280,79 TL), çocukları ... için 50,00 TL (miktar artırımı ile 4.748,03 TL), ... ve ... için ayrı ayrı 50,00 TL maddi, davacıların her biri için ayrı ayrı 200.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline, tazminat talepleri yönünden davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/4779, K:2022/969 sayılı kısmen bozma kararına uyularak davacıların ve davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, temyiz incelemesine konu karar ile yaşama hakkı ve Anayasa'nın 6., 10,, 35., 36., 40. maddelerinin ve bu maddelerde düzenlenen hakların ihlal edildiği, daha önceki aşamalarda alınan mevcut bilirkişi raporları doğrultusunda miktar arttırımı yapılmasının ve sonrasında tesis edilen kararla bu tutarların değiştirilmesinin davalı idareler yararına kısmi red vekalet ücretinin artmasına, kendilerinin katlanmak zorunda kalacağı yargılama gideri miktarı ile vekalet ücretinin azalmasına neden olacağı, dava sürecinin uzamasının kendilerinin alacağının reel olarak azalmasına yol açacağı ve bu durumun da mülkiyet hakkının ihlalini doğuracağı iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, uyuşmazlığın 5233 sayılı Kanun uyarınca çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminatın düzenlenmediği, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği, hükmedilen manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme niteliğinde olduğu iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği iddialarıyla; davalı Ankara Valiliği tarafından, davada idarelerine husumetin yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğu, faizin başlangıç tarihinin dava dilekçesinde belirtilen kısım için dava tarihinden, miktar artırımı ile artırılan kısım için miktar artırım dilekçesinin idarelerine tebliğ tarihinden itibaren olması gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminatın düzenlenmediği, olayda idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, idarelerinin harçtan muaf olduğu iddialarıyla; daı, idarelerinin harçtan muaf olduğu iddialarıyla; davalı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından ise, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, uyuşmazlığın 5233 sayılı Kanun uyarınca çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminatın düzenlenmediği, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği, hükmedilen manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme niteliğinde olduğu iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idarelerden Ankara Valiliği ve İçişleri Bakanlığı tarafından temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup davacılar ve davalı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
A) Temyize Konu Kararın, Esasa İlişkin Kısım Yönünden İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, davacılar lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına işletilecek yasal faiz başlangıcına ilişkin kısmı dışındaki diğer kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Davacılar Lehine Hükmedilen Maddi Tazminat Tutarına İşletilecek Yasal Faiz Başlangıcına İlişkin Kısım Yönünden İncelenmesi:
Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatı ödediği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, uyuşmazlık bakımından ön karar başvurusunda bulunulduğu tarihteki haliyle 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almaktadır.
İdari işlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin bir istemde bulunulmaması halinde ise dava tarihinin esas alınması Danıştay içtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır.
Bakılan davada, Bölge İdare Mahkemesince, hükmedilen maddi tazminata, idareye başvuru tarihi olduğundan bahisle 17/05/2018 tarihinden itibaren yasal faiz işletildiği görülmüştür.
Buna göre, davacı tarafından dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihi yönünden bir talepte bulunulmadığından, hükmedilen maddi tazminata Danıştay'ın yerleşik içtihatları gereği davanın açıldığı tarih olan 26/07/2018 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği açıktır.
Bu durumun bir hatadan kaynaklandığı anlaşıldığından; temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "5-....maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 17/05/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce ÖDENMESİNE" ibaresinin; "5-....maddi tazminatın davanın açıldığı tarih olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ÖDENMESİNE, " şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarelerin temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
2....Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...arih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin istem halinde taraflara iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.