T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/2785
Karar No : 2024/2590
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacılar ... Sendikası ve TMMOB Mimarlar Odası Başkanlığı tarafından, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Sahası, ... ada ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ile Fatih ilçesi, ... Mahallesi ... Sahası, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki bina ve alanlara ilişkin olarak Ulaştırma ve Altaypı Bakanlığı, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında 12/09/2023 tarihinde imzalanan İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, İbrahimağa Mahallesi - ... Sahası ile Fatih ilçesi, Hoca Paşa Mahallesi ... üzerinde Muhtelif Parsellerde Bulunan Binaların Kültür ve Turizm Bakanlığı Faaliyetleri Kapsamında Kiralanmasına Yönelik Ön Protokol'ün iptali istemiyle Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü'ne karşı açılan davada, İstanbul 4. İdare Mahkemesi'nce verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 29/03/2024 tarih ve E:2024/522, K:2024/715 sayılı karar ile Ankara 10. İdare Mahkemesi'nce verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 30/04/2024 tarih ve E:2024/814, K:2024/798 sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin 1. fıkrasında, imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu kural altına alınmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ana Statüsü ile teşkil olan TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü, tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sermayesinin tamamı Devlete ait bir iktisadi devlet teşekkülü olup, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir.
Bununla birlikte, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Devlet malı sayılma" başlıklı 57. maddesinde, "Teşebbüslerin, müesseselerin, işletmelerin ve bağlı ortaklıkların malları ve her çeşit mevcutları aleyhine işlenen suçlar, Devlet malı aleyhine işlenmiş sayılır." kuralına yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, .. Sahası, ... ada ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ile Fatih ilçesi, ... Mahallesi ... Sahası, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve kamu malı olan bina ve alanlara ilişkin olarak Ulaştırma ve Altaypı Bakanlığı, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında 12/09/2023 tarihinde imzalanan İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, .... Mahallesi - ...Sahası ile Fatih ilçesi, ... Mahallesi ... Sahası üzerinde Muhtelif Parsellerde Bulunan Binaların Kültür ve Turizm Bakanlığı Faaliyetleri Kapsamında Kiralanmasına Yönelik Ön Protokol'ün iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, İstanbul ili sınırları içerisinde yer alan ve kamu malı olan taşınmazlara ilişkin olduğu görülen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, taşınmazların bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın İstanbul 4. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 10. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 13/06/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.