T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/3289
Karar No : 2025/1097
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, Mardin ili, Nusaybin ilçesinde 14/03/2016 tarihinden itibaren uygulanan sokağa çıkma yasağı sürecinde ... Mahallesi, ... Caddesi No:... ve ... Mahallesi, ... Sokak No:... adreslerinde bulunan iş yerlerinin ve içinde bulunan malzemelerin bir kısmının zarar gördüğü veya çalındığı, süreç boyunca faaliyet gösterilememesi nedeniyle işletme karından mahrum kaldığı, işlerini yürütemediği için ödemekte olduğu kredi borçlarını yapılandırmak zorunda kaldığı, yasak süresince ilçe dışında kirada yaşamak zorunda kaldığı ileri sürülerek uğranılan zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Mardin Valiliği 2 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan işyeri ve içindeki malzemeler yönünden uğranıldığı ileri sürülen zararların tazmini talebinin reddine ilişkin kısım yönünden incelenmesinden; davacının, işyerinin yakınlarında bulunan Ahmet Kaya Köprüsü üzerinde 29/02/2016 tarihinde patlayıcı maddenin infilak ettirilmesi sonucu ortaya çıkan patlama ve bu olay sonrasında bölgede uygulanan sokağa çıkma yasağı sürecinde yaşanan olaylar sonucunda işyerinin zarar gördüğü iddiasıyla Nusaybin İlçe Emniyet Müdürlüğü nezdinde 03/03/2016 ve 15/08/2016 tarihlerinde işyerinin kepenklerinin ve camlarının kırıldığı, malzemelerin yerinde olmadığı belirtilerek şikayetçi olduğu, yine bu doğrultuda davacı tarafından, anılan adresteki işyerinin hasar gördüğü ve işyerinde bulunan malzemelerin de bir kısmının zarar gördüğü, bir kısmının ise çalındığından bahisle 5233 sayılı Kanun kapsamında tazminat talep edilmiş olmasına karşın, davalı idarece davacının bu talebi hakkında 5233 sayılı Kanun kapsamına giren bir zararın bulunup bulunmadığı, varsa zararın boyutunu tespit etmek amacıyla davacının Nusaybin İlçe Emniyet Müdürlüğü nezdindeki müracaatlarına ilişkin evrakların temini dışında bilirkişi görevlendirmek, keşif yapmak gibi kapsamlı bir araştırma-inceleme yapmaksızın ispatlayıcı bilgi ve belgeye rastlanılmadığı gerekçesiyle bahsi geçen adresteki işyeri yönünden talebin reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı; dava konusu işlemin ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde bulunan işyeri ve içindeki malzemeler yönünden uğranıldığı ileri sürülen zararların tazmini talebinin reddine ilişkin kısım yönünden incelenmesinden; değinilen adresteki işyerinin sokağa çıkma yasağı sürecinde zarar gördüğü iddiası üzerine davalı idarece görevliler eliyle keşif incelemesi yaptırıldığı, keşif incelemesine davacının da katıldığı, keşif üzerine tanzim edilen "Hasar Tespit Formu"nda davacının "...yasaklı dönemde işyeri sahasında bulunan bütün tuğla ve briket, asmalarım kaybolmuş, depoda bulunan çimentolar kayıp" şeklindeki beyanına yer verildiği, ilgili belgede başkaca bir tespitin bulunmadığı, belgenin davacı tarafından herhangi bir şerh düşülmeksizin görevlilerle birlikte imzalandığı dikkate alındığında, anılan adresteki işyerinde uğradığını ileri sürdüğü zarara ilişkin herhangi bir tespitin, bilgi, belgenin bulunmadığı kanaati ile dava konusu işlemle talebin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu işlemin, davacının, Nusaybin İlçesinde uygulanan sokağa çıkma yasağı tedbirinin uygulandığı dönemde işletme kazancından mahrum kalmasından kaynaklı zararları, kredi borçlarını yapılandırmasından kaynaklı zararları ve süreç boyunca ilçe dışında kirada yaşamak zorunda kalmasından kaynaklı kira ödemelerine ilişkin talepleri yönünden incelenmesinden; 5233 sayılı Kanun'un hükümleri dikkate alındığında, kredi borçlarının yapılandırılması, mahrum kalınan kazanç ve muhtemel gelir kayıpları ile kira giderlerinin kişilerin terör eylemlerine hedef olmalarından kaynaklanan zarar olarak nitelendirilemeyeceği ve anılan Kanun uyarınca karşılanacak zararlar kapsamına girmediği, 5233 sayılı Kanun kapsamında bir zararının karşılanabilmesi için ancak kişilerin taşınır/taşınmaz mal varlığının zarar görmesi veya rızası dışında mal varlığına ulaşamamasının gerektiği, olayda bu tür bir zararın bulunmadığı, bu itibarla, tazminat istemine konu kredi borçlarının yapılandırılmasından kaynaklı zararlar, kira ödemeleri ve işletme kar kayıplarının muhtemel zarar niteliğinde olduğundan, dava konusu işlemin kredi borcu yapılandırılmasından kaynaklı zararlar, kira ve gelir kayıplarının tazmini talebinin reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin davacının ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan işyerine ilişkin talepleri reddine ilişkin kısmı yönünden iptaline, davacının ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde bulunan işyerine ilişkin talepleri ile kredi borçlarının yapılandırılması, kira ödemeleri ve işletme kazancına dair taleplerinin reddine ilişkin kısımları yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 16/05/2023 tarih ve E:2019/12418, K:2023/2510 sayılı, ilçe dışında yaşamak zorunda kalınması nedeniyle ödenen kira yönünden verdiği bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; Komisyon tarafından, davacının 14/03/2016 tarihinden itibaren uygulanan sokağa çıkma yasağı sürecinde mülkiyetinde olan konutu güvenlik kaygısı ile terk etmesi üzerine ilçe dışında barınma ihtiyacını gidermek için ödemek zorunda kaldığı -5233 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunan- konut kirası zararlarına ilişkin bilgi ve belgelerin (davacının anılan ilçede mülkiyetinde bulunan konutta ikamet ettiğine ve ilçe dışında kirada oturduğu konut için yaptığı ödemelere ilişkin hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgeler) davacıdan ve ilgililerden istenerek belge ile kanıtlanan maddi zararın belirlenmesi, zararın tamamının veya bir kısmının 5233 sayılı Kanun'un 5. maddesinde belirtilen farklı bir yöntemle karşılanıp karşılanmadığının araştırılması, karşılanan bir kısım varsa bu kısmın toplam maddi zarar miktarından düşülerek kalan tutarın davacıya ödenmesi için sulhname tasarısı hazırlanması gerektiği açık olduğundan işlemin anılan kısmının reddine dair İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının ilçe dışında yaşamak zorunda kalınması nedeniyle ödenen kiraya yönelik kısmının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin ilçe dışında yaşamak zorunda kalınması nedeniyle ödenen kiraya yönelik kısmının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının kira ve gelir kaybına yönelik taleplerinin 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanacak zararlardan olmadığı, komisyon kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştay'ın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı kuralına yer verilmiştir.
Dosyadaki belgeler ile temyiz dilekçesindeki iddiaların, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin 4. fıkrası uyarınca bozma nedenlerine uygunlukla sınırlı olarak incelenmesinden, temyiz istemine konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, kararın bozulmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/02/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.