T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/3807
Karar No : 2024/3647
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. ...,
Hukuk Müşaviri Av. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Hizmetleri A.Ş.
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı şirkete ait ... Hastanesinde kurumsal sözleşme ile göz hastalıkları uzmanı olarak çalışan ve ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yapan diğer davacı ...'ın kurumsal sözleşme ile çalışmasına devam edebilmesi için yapılan başvuru üzerine sözleşme süresinin uzatılmayarak çalışma belgesinin iptaline ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarelerin istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, üniversite ile yapılan kurumsal sözleşme sonrasında özel hastanenin boş uzman kadrosunda çalışabilmesinin Kapasite Değerlendirme Komisyonunca belirli kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirme sonrasında bu talebin uygun bulunması ile mümkün olacağı, davacı şirketin talebinin Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce değerlendirildiği ve Denizli ilinde toplam 58 adet göz hastalıkları uzman tabibinin görev yaptığı bunların 20'sinin Sağlık Bakanlığı'na bağlı kamu kurumlarında, 12'sinin Kamu/Vakıf Üniversitelerinde, 26'sının özel sağlık kuruluşlarında görev yaptığının tespit edildiği, tespit edilen sayılar ile yapılan değerlendirmeler sonucunda, Denizli ilinde göz hastalıkları uzmanlık dalında milyon kişiye düşen uzman tabip sayısının (55,18), Türkiye'de ilgili branşta milyon kişiye düşen uzman tabip sayısının (49,50) üzerinde olması sebebi ile ilgili branşta özel sektörde görev yapan hekim sayısının ilde ilgili branştaki toplam hekim sayısına bölünerek yüz ile çarpılması sonucu elde edilen “branş il özel oranı”nın (44,83), %30 olarak öngörülen özel sektör payından yüksek olması sebebiyle ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde doçent olarak görev yapan davacının şirket sahipliğindeki özel hastanede kurumsal sözlesme ile göz hastalıkları uzmanlık dalında çalışma başvurusunun uygun bulunmadığı, davalı Denizli Valiliği tarafından, ... Hastanesinin davacı ...'ın görev süresinin 1 yıl uzatılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı başvurusunun mevzuat gereği Bakanlığa gönderildiği, başvuruya istinaden icrai nitelikte bir işlem tesis edilmediğinden, esasen henüz kesinleşmiş ve icrai nitelikte işlem bulunmadığı, ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 02/10/2024 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) - KARŞI OY :
Dava, davacı şirkete ait ... Hastanesinde göz hastalıkları uzmanı olarak çalışan ve ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yapan diğer davacı ...'ın kurumsal sözleşme ile çalışmasına devam edebilmesi için yapılan başvuru üzerine sözleşme süresinin uzatılmayarak çalışma belgesinin iptaline ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, her ne kadar davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, Bakanlığın planlama kriterleri çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde göz hastalıkları dalında Denizli ilinde milyon kişiye düşen uzman tabip sayısının Türkiye'de ilgili branşta milyon kişiye düşen uzman sayısının ve il özel oranının Sağlık Bakanlığının planlamalarının üzerinde olması nedeniyle davacı ...'ın çalışma belgesinin yenilenmediği ileri sürülmüş ise de, dosyadaki bilgi ve belgelerin mevzuat hükümleriyle birlikte değerlendirilmesinden; davacı ...'ın 31/12/2021 tarihinden itibaren anılan özel hastanede çalıştığı, anılan tarihte Sağlık Bakanlığınca davacı adına izin belgesi düzenlendiği, 2021 yılında davacının özel hastanede çalışmasının uygun görüldüğü, davacının da düzenlenen çalışma belgesi uyarınca çalıştığı ve davalı Sağlık Bakanlığınca, Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin Ek 5. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin 4 numaralı alt bendi hükmü kapsamında özel hastanelerde çalışmak isteyen hekimler için Bakanlıkça planlama amacıyla komisyon kurulması gerektiği, ancak komisyon kurulma sürecinin halen devam ettiğinin belirtildiği dikkate alındığında; davalı Sağlık Bakanlığınca halihazırda özel hastanede çalışan, bir başka deyişle 2021 yılında kendisine çalışma belgesi düzenlenen davacı hakkında sonradan, planlama kriterleri çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde göz hastalıkları dalında Denizli ilinde milyon kişiye düşen uzman tabip sayısının Türkiye'de ilgili branşta milyon kişiye düşen uzman sayısının ve il özel oranının planlamalarının üzerinde olması nedeniyle, davacı Doç. Dr. ...'ın çalışma belgesini yenilenmemesinde hakkaniyete, idari istikrar ilkesine ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 12. maddesinin ikinci fıkrasında; tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun ek 27. maddesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesi ile 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanunu'nun 32. maddesi saklı kalmak kaydıyla, maddede sayılan sağlık kurum ve kuruluşlarında mesleklerini icra edebilecekleri düzenlenmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesinin yedinci fıkrasında da; "Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanları, kanunlarda belirtilen hâller dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tabidir. Ancak bunlardan profesör ve doçent kadrosunda olanlar, her bir anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçent sayısının yüzde 50’sini geçmemek, bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner sermayesi hesabına kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılabileceklerin hesabında küsurat dikkate alınmaz ve çalıştırılacak öğretim üyeleri, Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek yüzde 50’si uygulama, yüzde 50’si de akademik faaliyetlerinden oluşacak önceki yılın performans kriterlerine göre belirlenir. Bu fıkra kapsamında çalıştırılan öğretim üyeleri;
a) Aynı anda birden fazla sözleşme ile çalıştırılamaz.
b) Aylık sözleşme ücretleri, mesai dışı toplam tavan ek ödeme brüt tutarından az olamaz.
c) Altıncı fıkrada sayılan idari görevlerde bulunamaz.
ç) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde ilave ücret alınmak suretiyle hizmet veremez.
d) İlgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı davranmaları hâlinde, idari ve disiplin sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla bir yıl, üç yıl içinde tekerrüründe beş yıl süreyle bu kapsamda çalıştırılamaz." hükmü; sekizinci fıkrasında ise, "Özel hastaneler ve vakıf üniversitesi hastaneleri, tabip ve diş tabibi kadro sayıları için ayrı ayrı hesaplanmak şartıyla ve bu sayıların yüzde 20’sini geçmemek üzere yedinci fıkra kapsamında üniversite ile sözleşme yapabilir. Vakıf üniversiteleri ile iş birliği yapan özel hastanelerde yüzde 20 oranının hesabında, üniversite kadrolarındaki tabip ve diş tabibi dikkate alınmaz. Bunlardan ilgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı davrananların, bu kapsamdaki ilgili sözleşmesi sona erdirilir ve bunlar bir yıl süreyle yeni sözleşme yapamaz. Aykırı davranışın üç yıl içinde tekerrüründe ise beş yıl süreyle yeni sözleşme yapma yasağı uygulanır" hükmü yer almaktadır.
Buna göre, 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesinde, tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla, maddede sayılan sağlık kurum ve kuruluşlarında mesleklerini icra edebilecekleri düzenlenmiş, anılan düzenlemede atıf yapılan 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesinin yedinci fıkrası ile, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanlarından profesör ve doçent kadrosunda olanların, maddede belirlenen kriterler çerçevesinde muvafakatleri ile kurumsal sözleşme yapılarak mesai saatleri dışında özel hastanelerde çalıştırılabilmelerine olanak sağlanmıştır.
Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin 06/10/2022 tarih ve 31975 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik ek 5. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (4) numaralı alt bendinde, özel hastanelerin, tabip ve diş tabibi kadro sayıları için ayrı ayrı hesaplanmak şartıyla ve bu kadro sayılarının yüzde yirmisini geçmemek üzere belirlenen sayıda profesör ve doçenti, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesinin yedinci fıkrası kapsamında devlet üniversitesi ile yapacakları kurumsal sözleşme çerçevesinde ve Bakanlıkça planlama amacıyla oluşturulan komisyon tarafından; özel sektör için öngörülmüş il özel oranı, ilgili uzmanlık branşının ülkemizdeki durumu, müracaat edilen ilde ilgili branşta milyon kişiye düşen uzman tabip sayısı, aynı ilde özel sağlık tesislerinde ilgili branşta çalışan uzman tabip sayısı gibi kriterler çerçevesinde yapılacak değerlendirmede uygun bulunması halinde özel hastanenin boş uzman hekim kadrosunda çalıştırabileceği düzenlenmiştir.
Buna göre, 2547 sayılı Kanun çerçevesinde üniversite kadrosunda bulunan öğretim üyelerinin aynı zamanda özel hastanelerde çalışabilmeleri, anılan Kanun'da sayılan kriterler dışında Bakanlıkça planlama amacıyla oluşturulan komisyon tarafından uygun bulma şartına bağlanmıştır.
Anılan düzenlemede, öğretim elemanlarına ilişkin genel esasların da belirlendiği özel Kanun niteliğindeki 2547 sayılı Kanun'da olmayan bir koşul getirilerek, Kanun'da sayılan öğretim üyelerinin özel hastanelerde çalışabilmelerinin boş uzman hekim kadrosu bulunması ve Bakanlıkça planlama kriterleri çerçevesinde uygun bulma şartına bağlanmasının, tabiplik mesleğinin tabibe verdiği çalışma hakkını, Kanun'daki sınırlamaları aşar nitelikte engellediği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, 2547 sayılı Kanun ile verilmiş olan kurumsal sözleşme ile çalışma hakkını, boş uzman hekim kadrosu bulunması ve Bakanlıkça planlama kriterleri çerçevesinde uygun bulma şartına bağlayan, böylece de tabibin çalışma hakkını 2547 sayılı Kanun'daki sınırlamaların ötesinde engelleyen Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin anılan hükmünde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu şekilde hukuka aykırılığı tespit edilen yönetmelik maddesinin iptal edilmemiş olması bu maddeye dayanılarak tesis edilen işlemin iptaline engel olmayacağından anılan düzenlemeye dayanılarak tesis edilen davacı ...'ın kurumsal sözleşme ile çalışmasına devam edebilmesi için yapılan başvuru üzerine sözleşme süresinin uzatılmayarak çalışma belgesinin iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarelerin temyiz istemlerinin yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.