T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/4037
Karar No : 2024/6025
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, silahsız özel güvenlik kimlik kartı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kırıkkale Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 'tehdit' ve 'konut dokunulmazlığının ihlali' suçlarından yapılan yargılama sonucunda suçları sabit görülerek, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 'tehdit' suçundan toplam 3 yıl 1 ay 15 gün ve 'konut dokunulmazlığının ihlali' suçundan ise toplam 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, 5188 sayılı Kanun'un 10/d-1. maddesinde, "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile, kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak" özel güvenlik görevlisi olacaklarda aranacak şartlardan olduğundan ve davacının kasten işlenen bir suçtan dolayı almış olduğu hapis cezasının özel güvenlik görevlisi olmasına engel olduğu anlaşıldığından, davacının silahsız özel güvenlik kimlik kartı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; her ne kadar işlem tarihinde, davacı hakkında 'silahla tehdit' ve 'konut dokunulmazlığının ihlali' suçlarından mahkumiyetine hükmedilmiş olduğu görülmüş ise de; dava konusu işlemden sonra "silahla tehdit" suçundan beraatine, "konut dokunulmazlığının ihlali" suçundan kamu davasının düşmesine, ayrıca "basit yargılama" suçundan da beraatine karar verilmiş olduğu dikkate alındığında, anılan bu mahkeme kararlarının, davacının lekelenmeme hakkı gereği uyuşmazlığın çözümünde gözetilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, buna göre, davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının d-1, d-2 ve d-3 bentlerinde sayılan şartları taşımadığından söz edilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihi itibarıyla hukuka uygun olduğu, daha sonra verilen beraat ve düşme kararlarının işlemi hukuka aykırı kılmayacağı, idari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin işlem tarihi itibarıyla yapılması ve temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde; ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında silahla tehdit ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından yargılandığı, ... tarih ve K:... sayılı kararla "silahla tehdit" suçundan 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına, " konut dokunulmazlığını ihlal" suçundan 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, dosyanın istinaf aşamasında olduğu, ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında "basit yaralama" suçundan yargılamasının devam ettiği tespitlerine yer verilerek, davacının 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde aranan şartı taşımadığından bahisle silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak."
...
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.
g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine; yine işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.
Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir.
Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin sebep unsuru olarak davacı hakkında "konut dokunulmazlığını ihlal ve silahla tehdit" suçlarından bir yılın üzerinde mahkumiyeti bulunduğundan bahisle 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 1. alt bendinde belirtilen " Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak." şartını davacının taşımaması gösterilmiştir.
İdari işlemlerin hukuki denetimlerinin tesis edildikleri tarih itibarıyla ve yürürlükte olan mevzuata göre yapılması gerektiği dikkate alındığında, her ne kadar ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının "silahla tehdit" suçundan beraatine karar verildiği, "konut dokunulmazlığının ihlali" suçu yönünden ise uzlaşma işlemlerinin yerine getirilmesi için kararın bozulduğu, bunun üzerine ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin bozma kararına uyularak, tarafların uzlaşması nedeniyle konut dokunulmazlığının ihlali suçundan açılan kamu davasının düşmesine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, davacı hakkında "basit yaralama" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin E. ... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine karar verildiği ve bu kararın 15/02/2023 tarihinde kesinleştiği görülse de dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla kasten işlenen iki ayrı suçtan dolayı ayrı ayrı bir yılın üzerinde mahkumiyeti bulunmakta olan davacının yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükmü uyarınca özel güvenlik görevlisi olabilmesi için gerekli şartı taşımadığı anlaşıldığından, davacının silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacının anılan beraat ve düşme kararları üzerine tekrar başvuru yapabileceği ve davalı idarenin yeniden yapacağı değerlendirme sonucunda şartları sağlaması halinde davacıya silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni verilebileceği açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Kırıkkale İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/12/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.