T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/6377
Karar No : 2025/1616
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...
...
11-... 12-...
VEKİLİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, yakınları ...'ın, 09/10/2016 tarihinde Hakkari ili, Şemdinli ilçesi, Güzelkonak Jandarma Karakol Komutanlığına ait yol arama ve kontrol noktasında, bölücü terör örgütü mensupları tarafından bomba yüklü araç ile gerçekleştirilen intihar saldırısı sonucu hayatını kaybettiğinden bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık anne ... için 50.000,00 TL destekten yoksun kalma, 2.500,00 TL cenaze ve defin gideri, 100.000,00 TL manevi, baba ... için 50.000,00 TL destekten yoksun kalma, 2.500,00 TL cenaze ve defin gideri, 100.000,00 TL manevi, kardeşlerden her biri için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi (10 kardeş için toplam 200.000,00 TL) olmak üzere toplam 105.000,00 TL maddi ve 400.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maddi tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine; davacılardan anne ... için 25.000,00 TL, baba ... için 25.000,00 TL, kardeşlerin her biri için ayrı ayrı 10.000,00 TL (10 kardeş için toplam 100.000,00 TL) manevi olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın, davalı idareye başvuru tarihi olan 29/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; ... tarih ve E:..., K:... sayılı ilk kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 11/11/2023 tarih ve E:2021/3135, K:2023/6236 sayılı kararı ile davacılardan anne ile baba hakkında takdir edilen manevi tazminat tutarlarına ilişkin kısımlarının bozulması üzerine, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminat ödenmesini yasaklayan açık bir hüküm olmaması karşısında, davacıların uğradıkları manevi zararların, genel hükümler kapsamında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca sosyal risk ilkesine dayalı olarak tazminine hükmedilmesinin önünde bir engel bulunmadığı, bu durumda; 09/10/2016 tarihinde Hakkari İli, Şemdinli İlçesi, Güzelkonak Jandarma Karakol Komutanlığı'na ait yol arama ve kontrol noktasında bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen bombalı saldırı sonucu davacılar yakını ...'ın vefat etmesi nedeniyle duymuş olduğu acı ve üzüntünün karşılığı olarak anne ... için 15.000,00 TL, baba ... için 15.000,00 TL, her bir kardeş için ise ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 180.000,00 TL manevi tazminatın idare tarafından davacılara ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacıların maddi ve manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, davacıların manevi tazminat isteminin toplam 180.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, geriye kalan 220.000,00 TL'lik kısmının ise reddine, kabulüne karar verilen 180.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 29/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, yakınları ...'ın ekonomik durumu iyi olmayan, kalabalık bir ailenin okumuş tek çocuğu olduğu, hayatını kaybetmeseydi öğretmen olarak çalışacağı, manevi tazminat miktarları belirlenirken bu hususların nazara alınması gerektiği, maddi tazminat talepleri yönünden ise Zarar Tespit Komisyonu tarafından baba ...'a 35.947,10 TL ödenmesi kararlaştırılarak sulhnamenin düzenlendiği ve bu sulhnamede ...'ın babasının imzasının olduğu kabul edilse de, sulhnamenin hiçbir geçerliliğinin olmadığı ve hukuka aykırı olduğu, miras hukuku hükümleri uyarınca anne yönünden de talebin dikkate alınarak maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği, sulhnamede hesaplanan miktarın ölüm nedeniyle uğranılan zararı asla karşılamadığı, ölüm sebebiyle uğradıkları destekten yoksun kalma zararının genel hükümler kapsamında değerlendirilerek hesap bilirkişisinden alınacak yeni bir rapora göre karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, 5233 sayılı Kanun uyarınca sadece maddi zararların karşılabileceği, manevi tazminat olarak hükmedilen tutarın yüksek olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin davacılardan kardeşler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin kısmı ile davacılardan anne ... ve baba ...'ın maddi tazminat taleplerinin reddine ilişkin kısmı yönünden kabulü, davacıların temyiz istemi ile davalı idarenin temyiz isteminin davacılardan baba ... ve anne ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin kısmı yönünden ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, yakınları ...'ın, 09/10/2016 tarihinde Hakkari ili, Şemdinli ilçesi, Güzelkonak Jandarma Karakol Komutanlığına ait yol arama ve kontrol noktasında, bölücü terör örgütü mensupları tarafından bomba yüklü araç ile gerçekleştirilen intihar saldırısı sonucu hayatını kaybettiğinden bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık anne ... için 50.000,00 TL destekten yoksun kalma, 2.500,00 TL cenaze ve defin gideri, 100.000,00 TL manevi, baba ... için 50.000,00 TL destekten yoksun kalma, 2.500,00 TL cenaze ve defin gideri, 100.000,00 TL manevi, kardeşlerden her biri için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi (10 kardeş için toplam 200.000,00 TL) olmak üzere toplam 105.000,00 TL maddi ve 400.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
A) Temyize konu kararın davacılardan baba ... ve anne ...'ın manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, davacılardan baba ... ve anne ...'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
B) Mahkeme kararının, davacılardan kardeşler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmı ile davacılardan anne ... ve baba ...'ın maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 3. fıkrasında, kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceği; "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili mercinin, dosyayı öncelikle inceleyeceği ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar vereceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinde; ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ilk kararının Danıştay Onuncu Dairesinin 11/11/2023 tarih ve E:2021/3135, K:2023/6236 sayılı kararı ile sadece davacılardan anne ile baba hakkında takdir edilen manevi tazminat tutarlarına ilişkin kısımlarının bozulduğu, diğer kısımlarının ise onanarak kesinleştiği, ancak ... Bölge İdare Mahkemesi...dari Dava Dairesinin temyize konu ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında, bozma kararına uyulduğu belirtilmesine rağmen daha önce onanarak kesinleşen maddi tazminat istemleri ile kardeşlerin manevi tazminat istemleri yönünden de yeniden hüküm kurulduğu ve buna göre haklılık oranları belirlenerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hesaplandığı görülmektedir.
Bu durumda daha önceki aşamada onanarak kesinleşen davacılardan kardeşler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin kısım ile davacılardan anne ... ve baba ...'ın maddi tazminat taleplerinin reddine ilişkin kısım hakkında yeniden hüküm kurulmasında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacıların maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun reddi ile davacı kardeşlerin manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısımlarının BOZULMASINA, davacı anne ve babanın manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısımlarının ONANMASINA,
3. Bozulan kısımlar yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/03/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.