T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/3172
Karar No : 2025/4670
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle silahsız özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesi, Özel Güvenlik Bilgi Sistemine red kaydı girilmesi yolunda tesis edilen Gaziantep Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin 5. fıkrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade edeceği belirtilmiş ise de; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkum olmama"nın özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında açıkça sayıldığı görüldüğünden, davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının özel güvenlik görevlisi kimlik kartı verilmesi talebiyle yapmış olduğu başvurunun reddine yönelik işlemde, davacı tarafından gerçekleştirildiği mahkeme kararıyla sabit "cinsel taciz" suçu dolayısıyla 2012 yılında almış olduğu HAGB kararının 5188 sayılı Kanunun 10/1-d maddesinin 02/01/2017 gün ve 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 69. maddesi ile getirilen değişiklik dolayısıyla uygulama alanı bulup bulamayacağı hususunun tartışılması gerektiği, başka bir anlatımla aleyhe olan bir düzenlemenin geriye uygulanma sorunu olup olmadığı, kanun metninde aktarılan değişiklikten önceki ve sonraki süreçte işlenen suçlarla ilgili olarak haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş kişiler yönünden hangi uygulamanın yapılacağı hususu, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünce hazırlanan 22/09/2021 tarih ve 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesinde düzenlenmiş olup, 680 sayılı KHK'nın yayım tarihinden önce hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına konu olan, madde metninde sayılı suçlardan birini işlemiş olanların özel güvenlik görevlisi olmalarında 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında bir engel olmadığı, Yasa maddesinde yapılan değişiklik tarihinden sonra işlenen suçlar hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmak için engel oluşturduğu, ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunanlar hakkında davanın düşmesi kararı verilmesi halinde, bu kişilerin özel güvenlik görevlisi alanında çalışabileceği düzenlenerek uygulamada ortaya çıkabilecek aksaklıklara açıklama getirildiği, ancak; 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinde 02/10/2017 tarihinde yapılan değişiklikte böyle bir ayrıma gidilmediği, nitekim özel güvenlik görevlilerinin belirli aralıklarla idarece yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirmeye tabi tutuldukları ve özel güvenlik görevlisi olma koşulunu sağlayıp sağlayamadığı veya kaybedip kaybetmediğinin incelendiği, dolayısıyla özel güvenlik görevlileri beş yıllık bir süre için çalışma izni ve belgesi aldıklarından her yenileme talep değerlendirmesinde ilk kez başvuru yapıyormuş gibi değerlendirileceklerinden; önceki dönemlerdeki mevzuat hükmüne dayanılarak özel güvenlik görevlisi olan ilgilinin beş yılın sonunda yenileme talebinin değerlendirilmesi sırasında önceki dönemde verilen hakların kazanılmış hak olarak kabul edilmesinin söz konusu olamayacağı, kaldı ki 5188 sayılı Kanunda söz konusu suç ve cezalarla ilgili belirli bir tarihten önce işlenen ya da işlenmeyen şeklinde bir düzenlemenin de bulunmadığının açık olduğu, hukuka uygunluk denetimi yapmakla görevli olan yargı mercilerinin Kanunda bulunmayan bir düzenlemeyi esas alması hukuka uygun olmayacağından İçişleri Bakanlığı Emniyet Müdürlüğünce hazırlanan 22/09/2021 tarih ve 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi ile kanunun bu hükmünün bertaraf edilemeyeceği sonucuna varıldığı, her ne kadar Genelgeyi hazırlayan idare tarafından ilgili birimlere yasanın bu şekilde uygulanması gerektiği belirtilmiş ise de; Anayasa, Kanun, Kanun Hükmünde Kararname ya da Resmi Gazetede yayımlanmış bir Yönetmelik ya da Tebliğ niteliğinde olmayan bir genelgenin Kanunu aşan düzenlemeler getirmesi sebebiyle yargı organları tarafından esas alınması hem normlar hiyerarşisine hem de hukuk devleti ilkesine aykırılık da teşkil edeceğinden Dairelerince bu genelgenin dava konusu olay açısından değerlendirme dışı bırakıldığı, sonuç itibariyle; "cinsel taciz" suçunu işlediği gerekçesiyle 2012 yılında hükmedilen ve fakat hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla sonuçlandıktan sonra düşme kararı verilen davacının, özel güvenlik görevlisi kimlik kartı verilmesi talebinin reddi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen açıklama ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, hakkında cinsel taciz suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı sonrası, denetim süresi içinde kasten bir suç işlemediği ve davanın düşmesine karar verildiği, adli sicil ve arşiv kaydında bahsi geçen cezaya ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının sanık hakkında hiçbir hukuki sonuç doğurmadığı yönünde Anayasa Mahkemesi kararı bulunduğu, kazanılmış hakkının bulunduğu, silahsız özel güvenlik görevlisi olmanın tüm şartlarını taşıdığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından; silahsız özel güvenlik kimlik kartını yenilemek için yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde "... Sulh Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında hakaret ve cinsel taciz suçlarından dava açıldığı, K:... sayılı karar ile cinsel taciz suçundan 75 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın ... tarihinde kesinleştiği, ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında imar kirliliğine neden olmak suçundan dava açıldığı ve K:... sayılı karar ile 10 ay hapis (6.000,00 TL adli para cezasına çevrilmiştir) cezası ile cezalandırıldığı, hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, kararın 01/04/2022 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğünden" bahisle cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar kapsamında hakkında 75 gün adli para cezası verildiğinden 5188 sayılı Kanun'un 06/01/2017 tarih ve 680 sayılı KHK ile değiştirilen 10. maddesinin (d) bendinin 2. alt bendi gereğince güvenlik soruşturmasının sonucunun olumsuz olarak değerlendirilip silahsız özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptal edilmesine ve Özel Güvenlik Bilgi Sistemi'ne "red" kaydının girilmesine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya fuhuş suçlarından mahkûm olmamak" şartı yer almakta iken, 02/01/2017 tarih ve 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, (7072 sayılı Kanun'un 67. maddesiyle aynen kabul edilen) 69. maddesiyle yapılan değişiklik sonucu anılan maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; 1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak. 2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinin, 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (680 sayılı KHK) 70. maddesi ile değişik 1. fıkrasında, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler (...) hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. (...)" hükmü yer almaktadır.
22/09/2021 tarih ve 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nin "Çalışma İzni" başlıklı 8. Bölümünün "Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilenler" başlıklı 8.1. maddesinin (a) fıkrasında, 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden sonra 5188 sayılı Kanun'un 10 maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen suçlardan, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanların, suçun işlendiği tarihe bakılmaksızın kurucu, yönetici, temsilci, uzman eğitici ve özel güvenlik görevlisi olamayacakları, ancak bu tarihten önce kurucu, yönetici, temsilci, uzman eğitici ve özel güvenlik görevlisi olanlardan bu suçları 02/01/2017 tarihinden önce işlemesi nedeniyle haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilenlere bu hükmün uygulanmayacağı; (b) fıkrasında ise, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunanlar hakkında davanın düşmesi kararı verilmesi halinde, bu kişilerin özel güvenlik görevlisi alanında çalışabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" başlıklı 231. maddesinde, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olması halinde mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceği; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade ettiği; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanığın, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulacağı, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartların düzenlendiği 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, maddede sayılan suçları işlediği yapılan ceza yargılaması sonucu sabit görülerek haklarında mahkumiyet hükmü kurulanların, anılan mahkumiyet hükmü yönünden ceza mahkemesince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasına engel teşkil edeceği kuralına yer verilmiştir. Anılan kuralın, 02/01/2017 tarih ve 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilmeden önceki halinde, "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" durumunun kanun metninde yer almaması sebebiyle, 02/01/2017 tarihinden önce özel güvenlik görevlisi olan kişiler hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar bulunması, söz konusu kişilerin özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasına engel teşkil etmemektedir.
Kanun metninde aktarılan değişiklikten önceki ve sonraki süreçte işlenen suçlarla ilgili olarak haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş kişiler yönünden hangi uygulamanın yapılacağı hususu, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünce hazırlanan 22/09/2021 tarih ve 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nde düzenlenmiş olup, 680 sayılı KHK'nın yayım tarihinden önce hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına konu olan, madde metninde sayılı suçlardan birini işlemiş olanların özel güvenlik görevlisi olmalarında 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında bir engel olmadığı, Yasa maddesinde yapılan değişiklik tarihinden sonra işlenen suçlar hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmak için engel oluşturduğu, ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunanlar hakkında davanın düşmesi kararı verilmesi halinde, bu kişilerin özel güvenlik görevliliği alanında çalışabileceği düzenlenerek uygulamada ortaya çıkabilecek aksaklıklara açıklama getirilmiştir.
Tüm bu açıklamalar doğrultusunda davacının durumu, özel güvenlik çalışma izninin yenilenmesi amacıyla başvurduğu (ilk defa belge düzenlenmesi istemli bir başvurunun olmadığı) da göz önünde bulundurularak incelendiğinde; 2011 yılında işlediği suç sebebiyle yargılanan ve suçu işlediği sabit görülmekle birlikte mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen davacının özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi isteminin reddine gerekçe yapılan ceza yargılamasına konu suç tarihinin ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, anılan kararın özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya engel teşkil etmesine yönelik düzenlemenin ihdas edildiği 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden önce olduğu, dolayısıyla kanunların geriye yürümezliği ilkesi uyarınca söz konusu şartın Kanun'da arandığı tarihten önceki tarihte verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasına engel teşkil etmeyeceği, ayrıca davacının ceza hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin verilen karar sebebiyle herhangi bir suçtan mahkum olduğundan da söz edilemeyeceği anlaşıldığından, davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirlenen koşulları taşımadığından bahisle, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin süresinin uzatılmayarak iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, iş bu dosyada verilen davacının istinaf başvurusunun açıklamalı reddine ilişkin karar ile aynı gerekçe ile verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin ısrar kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/04/2025 tarih ve E:2023/901, K:2025/792 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin açıklamalı reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.