T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2301
Karar No : 2024/5840
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 1. maddesine dayanılarak çıkarılan Sosyal Hizmetler Kanunu'nu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik gereğince, ... İli, ... İlçesi, ... İmam Hatip Ortaokuluna hizmetli olarak ataması yapılan davacının, Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin ...... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesi ile mahkum olunan hapis cezasının kanuni sonucu olan hak yoksunlukları (Devlet memurluğuna girme hakkı dahil) cezanın infaz süresi ile sınırlandırılmışken, Devlet memurluğuna alınma ile ilgili özel kanun niteliğinde olan 657 sayılı Kanun'un 23/01/2008 tarih ve 5728 sayılı Kanun'la değiştirilen 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde; Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile maddede sayılan suçlardan mahkumiyetin Devlet memurluğuna alınmaya engel olduğu hükme bağlanarak, Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesinde yer alan düzenlemeden farklı, istisnai bir düzenleme yapıldığı, her ne kadar, 657 sayılı Kanun'un ilgili maddesindeki değişikliğin, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesindeki düzenlemeden sonra yürürlüğe girdiği nazara alındığında; yapılacak atamalarda Devlet memurluğuna alınma ile ilgili olarak "özel" ve "sonraki" kanun niteliğinde olan Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan düzenlemenin esas alınması ve idarece buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği, 657 sayılı Kanun'un anılan maddesinde, Devlet memuru olabilmek için yüz kızartıcı suçlardan mahkum olmamak koşulu arandığından, 5237 sayılı Türk Ceza Kanun'un 53/4 maddesi yüz kızartıcı bir suçtan dolayı mahkumiyet kararı almış kişiler yönünden Devlet memuru olabilme koşullarını sağlama bakımından bir hak doğurmadığı, diğer taraftan, halihazırda kamu görevlisi olanlar bakımından; 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, Devlet memurlarının memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybedilmesinin memuriyetten çıkarmayı gerektiren bir sebep olarak yer aldığı ve personelin kamu görevinden çıkarılacağının düzendiği, bu durumda; ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... karar numaralı dosyasında, "çocuğun cinsel istismarı, çocuğun basit cinsel istismarı" suçlarından yargılanan davacının, mağdur E.Ç'ye yönelik cinsel istismar suçundan 5 yıl 10 ay hapis cezası ve mağdur İ.Ö'ye yönelik cinsel istismar suçundan 5 yıl 10 ay hapis cezasıyla cezalandırıldığı ve söz konusu Mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden bahisle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Aday memur olarak göreve atandığında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu olduğu, 18 yaşından küçükken işlenen suç nedeniyle, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesi gereğince kamu haklarından yoksun bırakılamayacağının düzenlendiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı idarelerden Milli Eğitim Bakanlığı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı idarelerden ... Valiliği tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının, Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 1. maddesine dayanılarak çıkarılan Sosyal Hizmetler Kanun'u Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik uyarınca yaptığı başvurunun kabul edilmesi sonrasında, Devlet Personel Başkanlığınca, ... İl Milli Eğitim Müdürlüğüne aday hizmetli olarak ataması yapılmış, ... İli, ... İlçesi, ...İmam Hatip Ortaokuluna hizmetli olarak 18/05/2018 tarihinde göreve başlamıştır. Atama işlemi yapılmadan önce ... İl Milli Eğitim Müdürlüğünce ... Emniyet Müdürlüğünden güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına yönelik talepte bulunulması üzerine gelen bilgi ve belgelerden; davacı hakkında, ... Asliye Ceza Mahkemesi, ...Ağır Ceza Mahkemesi ve ...Asliye Ceza Mahkemesinde dosyalarının bulunduğu bildirilmiş, bu dosyalardan,... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında "Çocuğun cinsel istismarı ve Çocuğun basit cinsel istismarı" suçlarından yargılanan davacı hakkında, mağdur E.Ç'ye yönelik cinsel istismar suçundan 5 yıl 10 ay ve mağdur İ.Ö'ye yönelik cinsel istismar suçundan 5 yıl 10 ay hapis cezalarıyla cezalandırıldığı ve söz konusu kararın 17/10/2011 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Bunun üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin 5. numaralı alt bendinde belirtilen memurluğa alınma şartını kaybettiğinden bahisle aynı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ... Valiliği işleminin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 20. maddesinin üçüncü fıkrasında; herkesin, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğu, bu hakkın, kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsadığı, kişisel verilerin, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebileceği, kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenleneceği hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Devlet memurluğuna alınacaklarda bulunması gereken genel ve özel şartlara ilişkin 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde; "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak." hükmü öngörülmüş, aynı Kanun'un "Memurluğun sona ermesi" başlıklı 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise; "Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" hallerinde memurluğunun sona ereceği kurala bağlanmıştır.
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun “Arşiv bilgilerinin istenmesi” başlıklı 10. maddesinde; “ (1) Arşiv bilgileri;
a) Kullanılış amacı belirtilmek suretiyle, kişinin kendisi veya vekâletnamede açıkça belirtilmiş olmak koşuluyla vekili,
b) Bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında Cumhuriyet başsavcılıkları, hâkim veya mahkemeler,
c) Yetkili seçim kurulları,
d) Özel kanunlarda gösterilen hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşları,
Tarafından istenebilir.
(2) Kanunda açıkça belirtilmediği takdirde, kişi hakkında alınacak bir karar veya yapılacak bir işlemle ilgili olarak, bir yakınının adlî sicil ve arşiv kayıtları istenemez ve bu bilgiler, kişiyi herhangi bir haktan yoksun bırakmak için dayanak olarak kullanılamaz.
(3) Onsekiz yaşından küçüklerle ilgili adlî sicil ve arşiv kayıtları; ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere Cumhuriyet başsavcılıkları, hâkim veya mahkemelerce istenebilir." denilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun yukarıda alıntısına yer verilen 10. maddesi bir bütün halinde değerlendirildiğinde; onsekiz yaşından küçüklerle ilgili adlî sicil ve arşiv kayıtlarının; ancak, soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere Cumhuriyet Başsavcılıkları, Hâkim veya Mahkemelerce istenebileceği; onsekiz yaşından küçüklerle ilgili arşiv kayıtlarına yukarıda sayılan kişi, makam ve organlar dışında ulaşımının engellendiği ve bu bilgilere dayalı olarak ilgili kişi hakkında idari makamlarca herhangi bir işlem tesis edilemeyeceği kurala bağlanmak suretiyle, onsekiz yaşından önce suç işleyen küçüklerin topluma kazandırılması amaçlanmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda, (23/10/1993 doğumlu olan) davacının onsekiz yaşından küçük olduğu 30/10/2008 tarihinde, "Çocuğun Nitelikli Cinsel istismara ve Çocuğa Basit Cinsel İstismarı teşebbüsünü" suçlarını işlediğinden bahisle hakkında yürütülen ceza kovuşturmasında,...Ağır Ceza Mahkemesi'nin...tarih ve E:..., K:... karar numaralı dosyasında, "Çocuğun cinsel istismarı, Çocuğun basit cinsel istismarı" suçlarından yargılanan davacının, mağdur E.Ç'ye yönelik cinsel istismar suçundan 5 yıl 10 ay hapis cezası ve mağdur İ.Ö'ye yönelik cinsel istismar suçundan 5 yıl 10 ay hapis cezasıyla cezalandırıldığı, anılan cezaların 17/10/2011 tarihinde kesinleştiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Bu durumda, Adli Sicil Kanunu hükümlerine uyarınca şuç işlediği tarihte onsekiz yaşından küçük olan davacıya ait adli sicil kayıtlarının idari makamlarca elde edilmesinin mümkün olmadığı; ne şekilde elde edilmiş olursa olsun, davalı idarece elde edilen adlî sicil ve arşiv kayıtlarına dayalı olarak davacı hakkında bir işlem tesisinin hukuken mümkün olmadığı dikkate alındığında; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde belirtilen şartları kaybetmiş olduğundan bahsedilemeyeceğinden, memuriyet görevine son verilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 24/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı hukuka ve usule uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.