T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/263
Karar No : 2024/5004
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa ili, ... Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin, (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve ... sayılı işlem ile görevle ilişiğinin kesilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacının sorumluğunda bulunan ceza davası dosyasında, 03/09/2014 tarihinde, "duruşma günü kaydedildi" işleminin, 06/11/2014 tarihinde "duruşma günü kaydedildi" işleminin, aynı tarihte "duruşma günü bilgileri güncellendi" işleminin, 17/11/2014, 24/11/2014, 09/12/2014, 16/01/2015, 06/02/2015, 20/02/2015, 06/04/2015, 18/05/2015, 27/05/2015, 29/06/2015, 01/10/2015, 05/11/2015, 11/01/2016 tarihlerinde aynı işlemlerin davacı tarafından yapıldığının tespit edildiği ve duruşmalara ilişkin fiziki olarak tutanakların bulunmadığı, 12/02/2016 tarihinde müdür olarak görev yapan ... tarafından karar kaydının yapılıp aynı tarihte saat ...'te davacı tarafından "Hakime dosya atama işlemi yapıldı" işleminin yapıldığı, yine aynı tarihte ...'de görevli Hakim ...'nin ekranından "gerekçeli karar hazırlandı" işleminin yapıldığı, hazırlandığı belirtilen gerekçeli kararın fiziki olarak bulunduğu; ancak, UYAP'tan kendiliğinden yazılan kısım haricinde içeriğinin bulunmadığı ve bu gerekçeli kararın da e-imza yahut ıslak imza ile imzalanmadığı, 12/02/2016 tarihinde saat ...'da Bursa Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapan ... tarafından "Nihai karar görüldü" işleminin yapıldığı, 15/02/2016 tarihinde "Cumhuriyet Savcısı görüldü yazısı kaydedildi" ve 23/03/2016 tarihinde saat ...' te Hakim ...'nin ekranından "kesinleşme şerhi kaydedildi" ve "Dosya kapatıldı" işlemlerinin yapıldığı, bu işlemlerin davacının kullandığı ... Mac numaralı bilgisayardan gerçekleştirildiğinin; Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca tespit edilmiş olması ve davacıya isnat olunan fiillere ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyasında yapılan yargılamada, görevi kötüye kullanma suçundan verilen (5 ay) hapis cezasına dair hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi karşısında, işlediği sabit olan bu fiil ve davranışların davacının ifa ettiği görevi de nazara alınmak suretiyle değerlendirildiğinde söz konusu fiil ve hallerin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; davacının disiplin cezasına konu olayla ilgili olarak ceza hukuku açısından yargılandığı davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K... sayılı kesinleşmiş kararıyla; olayda resmi belgede sahtecilik suçunun oluşmadığı; ancak, davacının hakimin izinde bulunduğu bir sırada dosyanın kapalı hale gelmesini sağladığı, derdest dosyalar arasında gözükmesini engellediği, davanın açılmasından, sonra tarafların duruşmaya çağrılmaması ve yargılamanın yapılmaması nedeniyle mağduriyet yaşandığı gibi gerekçelerle davacının sabit bulunan eylemleri nedeniyle sadece görevi kötüye kullanma suçundan 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve anılan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği; bu durumda, davacıya isnat edilen ve Ceza Mahkemesi kararıyla da subut bulduğu sonucuna ulaşılan fiillerin "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla "suçun; ancak, Kanun'un ilgili maddesinde tarif edilen şekilde gerçekleşmesi halinde cezai müeyyide uygulanabilmesi" olarak tanımlanan tipiklik şartının uyuşmazlıkta gerçekleşmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık, öte yandan; davalı idarece davacının olaydaki sübut bulan eylemleri açısından, disiplin hukukundaki tipiklik unsuru ile elverişlilik, gereklilik ve orantılılık ilkeleri kapsamında, yeniden değerlendirme yapılabilme yetkisine sahip olduğu gerekçesiyle davacının istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince devredilen dosyada Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bursa ili, ...Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin, (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun...tarih ve ... sayılı işlem ile görevle ilişiğinin kesilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 8. maddesinde; "Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun'un 124. maddesinin ikinci fıkrasında; "Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulması zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125. maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir." hükmüne yer verilerek, aynı Kanun'un 125. maddesinin (E) bendinde; Devlet memurluğundan çıkarma cezası bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmak şeklinde tanımlanmış ve (g) alt bedinde ise; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiil olarak hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda, Mustafakemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı Bakanlık Muhabere Bürosunun... tarih ve ... B.M. sayılı yazı ekinde gönderilen faaliyet raporunda, ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... karar sayılı dosyasında celsenin olmadığı, duruşma yapılmadan karar verildiğinin 27/01/2017 tarihli tutanakla tespiti üzerine,... tarih ve ... sayılı kararla disiplin soruşturması açılmasına karar verilmiş, yapılan soruşturma neticesinde davacı tarafından, gerçekte duruşma yapılmadığı halde, UYAP sistemi üzerinde farklı tarihlerde duruşma günü kaydedildi ve duruşma günü bilgileri güncellendi işlemlerinin yapıldığı, sistem üzerinde hiç bir hüküm kurulmadan gerekçeli karar hazırlanarak görüldü işlemi yapıldığı, buna göre davacının bu eylemlerinin "gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek" fiilini oluşturduğu kanaatiyle davacıya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesi önerilmiştir. Disiplin amirince, davacı hakkındaki önerinin değerlendirilmesi istemiyle dosyasının Bakanlık Disiplin Kuruluna gönderilmesi sonrasında, Kurul tarafından, bu eylemlerin "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" şeklinde oluşup oluşmadığının atamaya yetkili amirce değerlendirilebileceğinden cihetle kademe ilerlemesinin durdurulması teklifinin reddine karar verilerek, ... tarih ve ... sayılı kararla, dosya Bakanlık Personel Genel Müdürlüğüne gönderilmiş, Personel Genel Müdürlüğünce, durumunun Bakanlık Makamına sunulması üzerine Bakanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı oluru ile dosya "Devlet Memurluğundan Çıkarma cezası" teklifi ile Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmiş, akabinde ise, davacı hakkında fezleke düzenlendiği de belirtilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendi, (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemler tesis edilmiştir.
Aynı zamanda, davacının da aralarında bulunduğu görevliler hakkında suç duyurusunda bulunulması üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açılmış, açılan davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyasında yapılan yargılamada, görevi kötüye kullanma suçundan verilen 5 ay hapis cezasına dair hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, bu karar 14/12/2018 tarihinde itirazın reddiyle kesinleşmiştir.
Her ne kadar davacı hakkında başlatılan soruşturma sonrasında ''görevi kötüye kullanma'' suçundan açılan kamu davasında, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ise de, disiplin soruşturması kapsamında elde edilen deliller ve ifadeler dikkate alındığında, davacının üzerine atılı fiilin yüz kızartıcı nitelikte olduğu sonucuna varıldığından, disiplin cezası verilmesine engel teşkil eden bir durumun bulunmadığı açıktır.
Bu durumda, soruşturma raporu içeriği bilgi ve belgelere göre davacının üzerine atılı eylemlerin niteliği itibarıyla yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler olduğu ve idarece tesis edilen işlem hukuka ve usule uygun olduğundan, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/11/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı, usul ve yasaya uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.