T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2944
Karar No : 2025/1282
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
[35890-40982-75514] UETS
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Manisa ili, Saruhanlı Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli tekniker olarak görev yapan davacının, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 6. Maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması nedeniyle 07/05/2019 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme dayanak alınan tekniker kadrosunun iptal edilmesine ilişkin Saruhanlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline, bu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının hakediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Saruhanlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına ilişkin olarak; dava konusu ... tarih ve ... sayılı meclis kararının Saruhanlı Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 02/05/2019 tarihli yazısına dayalı olarak alındığı, bu yazı içeriğinde, 6360 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi nedeniyle davacının görev yaptığı kadroya ihtiyaç kalmadığı gerekçesine yer verildiği; ancak davacının, 6360 sayılı Kanun'un tüm hükümleriyle beraber yürürlüğe girdiği 30/03/2014 tarihinden sonra davalı idarede görev yapmaya başladığı, bu haliyle davacının sözleşmeli olarak davalı idare nezdinde istihdam edilmesinden önce yürürlüğe girmiş mevzuat hükümlerinin dava konusu meclis kararına hukuki bir gerekçe oluşturması mümkün olamayacağı gibi, dava konusu kararın alınmasından sonra davacının hizmet gördüğü alanda tekniker unvanlı bir başka kişi ile sözleşme imzalanmış olduğu, öte yandan, belediyenin halihazır ekonomik durumunu gösterir personel giderlerini, belediye gelirlerini, personel durumunu ortaya koyan bilgi-belgeler ile açıklama raporunun ve belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerini Kanun'da belirtilen oranda aştığı konusunda bilgi ve belgelerin ilgili yazı ekine eklenilmediği gibi dava dosyasına da ibraz edilmediği, davalı idarece personel rejiminde hangi gerekçelerle ve hangi mevzuat hükümleri uyarınca ne gibi değişikliklere gidilmiş olduğunun/gidilmesi planlandığının ve davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı hususunun davalı idarece hukuken geçerli sebeplerle ortaya konulamadığı açık olduğundan, Saruhanlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uygunluk bulunmadığı; Saruhanlı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede ise; dava konusu işlemin davacının sözleşmeli olarak görev yaptığı pozisyonun ilişkilendirildiği kadronun kaldırılmasına ilişkin Saruhanlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına dayalı olarak tesis edilmiş olduğu, davacının görevinde başarısız olduğu ya da sözleşmesinin feshini gerektiren bir başka hukuki durum bulunduğunun davalı idarece ortaya konulmamış olduğu, anılan meclis kararının hukuka aykırı bulunduğu hususları nazara alındığında bu meclis kararına dayalı olarak davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin de hukuka aykırı hale geldiği; davacının yoksun kaldığı parasal haklarının tazmini istemine gelince; Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup, yapılan yargılama ile hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacının uğradığı özlük hak kayıplarının davalı idarece hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, tazminat isteminin kabulüne; dava konusu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Sözlemeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "Hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması" hükmü gereğince, ilgili müdürlük kapsamında davacının hizmet ettiği pozisyona ihtiyaç kalmaması nedeniyle ... tarih ve ... sayılı meclis kararı ile tekniker kadrosunun iptal edilmesi nedeniyle, bu bağlamda davacının sözleşmesinin feshedildiği, belediyenin halihazır ekonomik durumu ve personel rejimi çerçevesinde norm kadroda yer alan tekniker kadrosuna ihtiyaç kalmadığı; ayrıca davacının yapı öğretmenliği mezunu olduğundan, teknikerlik alanında çalıştırılamadığı, davacının Beden eğitimi ve spor alanlarında eğitmen olarak çalıştırıldığı, yeni alınan kişinin belediyenin ihtiyacı doğrultusunda inşaat teknikeri olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci ve Onikinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanunun 10. maddesi ile eklenen Ek 1. madde uyarınca yapılan müşterek toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı kuralına yer verilmiştir.
Bir idari işlem veya eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak; idareye başvuru varsa başvuru tarihinin, başvuru yok ise, davanın açıldığı tarihin esas alınması gerektiği hususu, Danıştay içtihatlarıyla istikrar kazanmıştır.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük haklarına uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak dava tarihi esas alınması gerekirken, "davacının yoksun kaldığı özlük haklarının hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında, hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan; söz konusu kararın, "davacının yoksun kaldığı özlük haklarının dava tarihi olan 12/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, davacının tazminat isteminin kabulüne, dava konusu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde düzeltilerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 10/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Manisa ili, Saruhanlı Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli tekniker olarak görev yapan davacının, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması nedeniyle 07/05/2019 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme dayanak alınan tekniker kadrosunun iptal edilmesine ilişkin Saruhanlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ve bu işlemler nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük haklarının hakediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..."; beşinci fıkrasında, "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" şeklinde tanımlanmıştır.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması" halinde, personelin sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesine istinaden Saruhanlı Belediyesi ile yapmış olduğu hizmet sözleşmesi uyarınca 15/12/2014 tarihinde "9. dereceli tekniker" kadrosunda sözleşmeli personel olarak göreve başladığı ve en son 01/01/2019 tarihinden itibaren sözleşmesinin yenilendiği, Saruhanlı Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile, "6360 sayılı Kanun ve idari yapıdaki değişiklik uyarınca; 5216 sayılı ve 5393 sayılı Kanun kapsamında bir kısım görevlerin Manisa Büyükşehir Belediyesine devredildiği, bir kısım görevlerde ise yapısal değişikliklerin söz konusu olduğu, bu değişikliklerin sonucu olarak personel yapısında revizyona gidildiği, bu nedenle bazı kadroların ihdası, bazı kadroların iptali, bazı kadroların da değişikliğinin uygun olacağı, 2014-2019 yılları arasındaki beş yıllık uygulama tecrübesinin, özellikle spesifik konularda ön lisans eğitiminin yetersiz kaldığı, mühendislik lisans ve mümkünse yüksek lisans düzeyinde eğitimin gerekli olduğunu gösterdiği, mevcut durumda il bazında oluşan yeni idari teşkilat yapısı, belediyenin halihazır ekonomik durumu ve personel rejimi çerçevesinde norm kadroda yer alan tekniker kadrosuna ihtiyacın kalmadığının" belirtildiği, Saruhanlı Belediye Meclisi tarafından anılan yazı üzerine ... tarih ve ... sayılı meclis kararı ile tekniker kadrosunun iptal edildiği ve Saruhanlı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacının sözleşmesinin feshedilmesi üzerine, anılan işlemlerin iptali ve bu işlemler nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük haklarının hakediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, bir başka ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, idarelerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat unsurları yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindedir.
06/12/2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlarak, 30/03/2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi" başlıklı 1.maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Manisa il sınırları içinde olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesinin kurulduğu, Kanuni ve yapısal değişikliğin istihdam edilen norm kadroda da değişilik yaratacağının kuşkusuz olduğu; nitekim, Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında da bu hususun belirtildiği; her ne kadar idare mahkemesince, anılan Kanun'un yürürlüğünün 30/03/2014 tarihi itibarıyla davacının işe girişi öncesinde olduğundan davacının bulunduğu tekniker kadrosunun iptali ile davacının iş aktinin feshine gerekçe olamayacağı belirtilmiş ise de, İdarenin hizmetin gerekleri ve kamu yararını gözeterek takdir yetkisini her zaman kullanabileceği, yapısal değişikliğe gidilmesi sonrası oluşan yeni duruma göre ortaya çıkan hizmet gereklerine uygun bazı tedbirlerin alınabileceğinin kamu hizmetinin niteliği itibariyle olağan olduğu; kaldı ki, davacının Saruhanlı Belediye Başkanlığında sözleşmeli personel olarak istihdam edildiği; Yapı Öğretmenliği mezunu olduğundan bu öğrenimine göre belediyede sözleşmeli eğitmen işlerinde görevlendirildiği ve bu işleri yaptığı, davacının istihdam edildiği kadroda davacı dışında Belediye'de altı adet teknikerin görev yaptığı, mevcut inşaat teknikerlerinin iş bölümü kapsamında davacının yürüttüğü işleri yapmaya devam ettiği, ayrıca iş aktinin feshedildiği tarihten sonra davacının görev yaptığı alanda bir adet inşaat teknikeri ile sözleşme yapıldığı, davacının sözleşmeli olarak görev yaptığı Saruhanlı Belediyesinin ihtiyacının eğitimci değil, inşaat teknikeri olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı idarenin Kanuni ve yapısal değişimin getirdiği yeni hizmet gereklerine uygun olarak tekniker kadrosuna ihtiyaç duyulduğu, bu alanda eğitmen hizmetine ihtiyaç bulunmadığı anlaşıldığından, tekniker kadrosunun iptal edilmesine ilişkin Saruhanlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu duruma göre, dava konusu işlemlerin iptali ve bu işlemler nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük haklarının hakediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, kararın düzelterek onanmasına ilişkin aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY :
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacının yoksun kaldığı parasal hakların faiz başlangıcının; hakediş tarihlerinden itibaren başlatılmasının kabulü yönünden düzeltilmeden onanması gerektiği oyu ile aksi yoldaki çoğunluk kararına katılmıyorum.