T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4625
Karar No : 2024/3825
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Kurulu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ...Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünde şef olarak görev yapan davacının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesinin (b) bendinin (6-c) alt bendi uyarınca kamu görevinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ...sayılı Yükseköğretim Kurulu Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, on yedi (17) yaşındaki bir çocukla bir paket sigara karşılığında oral olarak birliktelik yaşadığı, bu hususu, 11/02/2019 tarihli Ahlak Büro Amirliğinde ve disiplin soruşturma dosyasında verdiği ifadelerde de ikrar ettiği anlaşıldığından, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesinin (b) bendinin (6-c) alt bendi uyarınca "Kamu hizmet veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelikte ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle "Kamu görevinden çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında tesis edilen disiplin cezasına dayanak alınan eylem hakkında yürütülen ceza soruşturması sonucunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, söz konusu olayın, kamu hizmetine özgülenmiş bir yer ve mesaî saatleri dışında gerçekleştiği, ve karşı tarafının çalıştığı kurum ile hiç bir bağı olmadığı, özel hayatın sınırları içinde kaldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :... Başkanlığı tarafından; dava konusu disiplin cezasının, davacının disiplin soruşturması kapsamında verdiği ifadelerin değerlendirilmesi suretiyle tesis edildiği ve davacının üzerine atılı eylemin, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (b) bendinin (6-c) alt bendi uyarınca kamu görevinden çıkarma cezası verilmesini gerektirdiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... Üniversitesi Rektörlüğü Sosyal Bilimler Enstitüsünde şef olarak görev yapan davacının içinde bulunduğu aracın 10/02/2019 tarihinde saat 23:00 sularında Isparta İl Emniyet Müdürlüğü Ahlak Büro Amirliğine bağlı görevliler tarafından durdurulduğu, reşit olmayan erkek bir kişiyle cinsel ilişkiye girdiği şüphesiyle durumun Savcılığa bildirildiği, hakkında cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunma suçundan, Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının... sayılı dosyasında yürütülen soruşturma neticesinde, 14/02/2019 tarih ve ...numaralı karar ile; şikayet yokluğu nedeniyle "Kovuşturma yapılmasına yer olmadığına", idarî yönden gereğinin takdir ve ifası için soruşturma dosyasının bir suretinin Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğüne gönderilmesine karar verildiği, üniversite tarafından yapılan disiplin soruşturması sonucunda; davacının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesinin (b) bendinin (6-c) alt bendi uyarınca "Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelikte ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle "Kamu görevinden çıkarma" cezası ile cezalandırılmasının teklif edilmesi üzerine, Yükseköğretim Kurulu Yüksek Disiplin Kurulunun ...tarih ve ...sayılı kararı ile "Kamu görevinden çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve bu kararın iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 53. maddesinin (b) bendinde, Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanları, memur ve diğer personeline uygulanabilecek disiplin cezalarının; uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları olduğu belirtilmiştir.
Aynı maddenin (b) bendinin (6) numaralı alt bendinde, kamu görevinden çıkarma cezası gerektiren fiil ve haller belirlenmiş olup, (6-c) alt bendinde, "Kamu hizmeti veya öğretim elamanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak", bu fiiller arasında sayılmıştır.
Öte yandan, 17/04/2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7243 sayılı Kanun’la 2547 sayılı Kanun’un 53. maddesinin (b) fıkrasının birinci paragrafında yer alan “elemanları, memur ve diğer personeline” ibaresi, “elemanlarına” şeklinde değiştirilmiş ve aynı paragrafa “Öğretim elemanları dışında iş sözleşmesiyle çalışan personel 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu ve iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesine tabidir. Memurlar hakkında ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesi uygulanır.” ibaresi eklenmiştir.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesinde yapılan değişiklik ile memurlar hakkında 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin uygulanacağı hükmü getirilmiş olmakla birlikte, dosyanın temyiz incelemesi, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine kapsamında yapılmıştır.
Anayasa’nın 20. maddesinde, herkesin, özel hayatına saygı gösterilmesi hakkına sahip olduğu ve özel hayatın gizliliğine dokunulamayacağı düzenlemesine yer verilmiştir. "Özel hayat", gerek özel hukukta, gerekse kamu hukukunda, kişinin girilmesine ya da müdahale edilmesine açık veya zımni rızasının olup olmadığı yönünden hukuki denetime tabi olup, özellikle, kişinin bire bir özel (sır) yaşam alanı, gizli tutmak istediği, bir başka kişi ya da kişilerin bilmesini istemediği konuları içermektedir. Bu itibarla, hukuken çok sıkı biçimde korunan, dokunulamayan bu alana idari makamlarca doğrudan müdahale edilmesi veya bu alanı sınırlayıcı idari yaptırım kararlarının uygulanması imkanı bulunmamaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacının soruşturma konusu olan ve dava konusu işleme esas alınan eyleminin, özel hayata ilişkin olduğu, davacının yürütmekte olduğu kamu göreviyle, bir başka ifadeyle mesleki faaliyetiyle ilgisinin bulunmadığı, bunun kamu hizmetine etkisinin de davalı idarece somut olarak ortaya konulmadığı anlaşıldığından, Anayasa ile güvence altına alınan "özel hayata saygı" ilkesinin ihlal edilerek tesis edildiği sonucuna varılan dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 07/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.