T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/484
Karar No : 2025/1590
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : .. Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Eskişehir Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, daha önce astsubay olarak görev yaptığı dönemde askeri mahkemece hakkında verilen karar üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilerek hakkında resen emeklilik hükümlerinin uygulandığından bahisle, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 104. maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilemeyeceği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin Eskişehir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin bila tarih ve sayılı Adalet Bakanlığı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm parasal ve özlük haklarının 15/08/2018 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, 1. Hava Kuvveti Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 31/12/2004 tarihli kararıyla, "hakikate muhalif rapor tanzim etmek" suçundan bilahare para cezasına çevrilerek, ertelenen 5 ay hapis cezasına hüküm giymesi üzerine, 926 sayılı Kanun'un 94. maddesinin (c) bendi ve 5434 sayılı Kanun'un 39. maddesinin (e) fıkrası uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmasına dair 15/07/2005 tarihli işlemin tesis edildiği, akabinde, 926 sayılı Kanun'un 94. maddesinin (c) bendinde sayılan suçlardan birisinden hükümlü olan astsubaylar hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesi uyarınca, 5434 sayılı Kanun'un 39. maddesinin (e) fıkrasında yer alan "...veyahut askerî mahkemelerce verilecek kararlar üzerine kurumlarınca re'sen emekli aylığına bağlanacağı" düzenlemesi gereğince, davacının emekli aylığına bağlanıp bağlanmayacağının değerlendirildiği, ancak 39. maddenin sondan bir önceki fıkrasında öngörülen emekli aylığına bağlanabilmesi için fiili hizmetin aynı maddenin (e) fıkrasında yazılı hallerde 25 yılı doldurmuş olmanın da şart olduğu düzenlemesi nedeniyle 1998 yılında göreve başlayıp 2005 yılında astsubaylık görevinden ayrılan davacının, fiili hizmet süresi zammının da eklenmesine rağmen bu aranan koşulu sağlamadığından emekli aylığı bağlanmadığının anlaşıldığı, öte yandan, 5434 sayılı Kanun'un 104. maddesinde "39. maddenin yetersizlik ve disiplin sebepleri hariç olmak üzere (e) ve (f) fıkralarıyla 92. maddede gösterilenler, kurumlarda emeklilik hakkı tanınan vazifelerde çalıştırılamazlar." düzenlemesi yer alsa da, anılan düzenlemeden, 39. maddesinin (e) fıkrası kapsamında emekli aylığı bağlanan birisinin, sonradan kurumlarda emeklilik hakkı tanınan vazifelerde çalıştırılamayacağının anlaşılması gerektiği karşısında, davacıya anılan Kanun uyarınca emekli aylığı bağlanmadığından, 104. maddede yer alan sonradan kurumlarda emeklilik hakkı tanınan vazifelerde çalıştırılamayacağı kısıtlamasına tabi olamayacağı, öte yandan, emekli statüsü bulunmaması nedeniyle yeniden memuriyete başlaması yönünden 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesi kapsamında da bir engel bulunmadığı anlaşıldığından, davacının askeri mahkemece verilen mahkumiyet kararı üzerine 926 sayılı Kanun'un 94. maddesinin (c) bendi ve 5434 sayılı Kanun'un 39. maddesinin (e) fıkrası ve 104. maddeleri uyarınca re'sen emekli edildiğinden kamu kurum ve kuruluşlarında yeniden istihdam edilemeyeceğinden bahisle Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin karar ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının dava tarihi olan 19/09/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eskişehir Adliyesi zabıt katibi iken görevi sonlandırılan davacının, 23/06/2015 tarihli intibak talepli dilekçesine ek olarak sunduğu astsubaylıkta geçen hizmetlerine ilişkin hizmet belgesine göre 30/08/1998 tarihinde başladığı astsubaylık görevinin 12/05/2005 tarihinde mahkeme kararı ile resen ayırma işlemi ile sonlandırıldığının anlaşılması üzerine, Eskişehir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesince ilgili kurumlarla gerekli yazışmalar yapılarak davacının "hakikate muhalif rapor tanzim etmek" suçundan aldığı mahkumiyet nedeniyle 926 Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94. maddesinin (c) fıkrasına göre resen ayrılmasına ilişkin Bakanlık oluru ile dayanak kesinleşmiş mahkeme kararının temin edildiği ve anılan Kanun uyarınca emekli edilenlerin 657 sayılı Kanun'un 48. ve 98. maddeleri uyarınca memuriyete devamında sakınca olup olmadığı konusunda yapılan görüş istemine dayalı olarak Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ve Devlet Personel Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı görüş yazıları doğrultusunda tesis edilen dava konusu işleminin hukuka uygun olduğu, mahkemelerce yerindelik denetimi yapılamayacağı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Zabıt katipliği görevine 2010 yılında açıktan atanmak suretiyle başladığını, dava konusu işlemlere dayanak alınan 5434 sayılı Kanun'un 104. maddesinin 5510 sayılı Kanun'un 106. maddesiyle 2008 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırıldığını ve yerine benzer bir düzenleme getirilmediğini, hakkında verilen askeri mahkeme kararı hakkında Kanun yollarına başvurulduğunu, kararın kesinleşmediği halde kazanılmış hakkının ihlal edildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay dava Daireleri Arasındaki İşbölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince devredilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının 30/08/1998 tarihinde astsubaylık görevine başladığı, ... Askeri Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararı ile "vazifeye müteallik olarak kasten hakikate muhalif rapor tanzim etmek" suçundan bilahare para cezasına çevrilerek, ertelenen 5 ay hapis cezası almak suretiyle hüküm giymesi üzerine, 926 sayılı Kanun'un 94. maddesinin (c) fıkrası ve 5434 sayılı Kanun'un 39. maddesinin (e) fıkrası uyarınca resen emekli edilerek 12/08/2005 tarihi itibarıyla Türk Silahlı Kuvvetlerden ayrıldığı, Adalet Bakanlığının 06/04/2010 tarihli onayı ile açıktan atanmak süretiyle Eskişehir Adliyesinde 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli zabıt katibi olarak göreve başladığı, 02/08/2011 tarihinden itibaren aynı Kanun'un 4/A maddesi kapsamında asli memuriyet kadrosuna geçmeye hak kazandığı, 23/06/2015 tarihli intibak talepli dilekçesi üzerine davacı hakkında yapılan inceleme neticesinde; Eskişehir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunca ilgili kurumlarla gerekli yazışmalar yapılarak davacının aldığı mahkûmiyet nedeniyle 926 Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94. maddesinin (c) fıkrasına göre resen ayrılmasına ilişkin Bakanlık uluru ile dayanak kesinleşmiş mahkeme kararının temin edildiği ve 926 sayılı Kanun'un 94. maddesinin (c) fıkrası uyarınca emekli edilenlerin 657 sayılı Kanun'un 48. ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memuriyete devamında sakınca olup olmadığı konusunda görüş istemine dayalı olarak Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ve Devlet Personel Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı görüş yazısı doğrultusunda, davacının askeri mahkemece verilen mahkumiyet kararı üzerine kamu kurum ve kuruluşlarında yeniden istihdam edilemeyeceğinden bahisle, Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin Eskişehir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 39. maddesinin (e) fıkrasında, subay ve askeri memurlarla, gedikli subay ve gedikli erbaşların ahlak noktasından hüküm ile veya yetersizlik veya disiplin sebeplerinden dolayı sicilleri üzerine veyahut askeri mahkemelerce verilecek kararlar üzerine kurumlarınca resen; (f) fıkrasında, (e) fıkrasında yazılı olanlar dışındakilerin ahlak ve yetersizlik sebeplerinden dolayı yönetmeliğine göre sicilleri üzerine kurumlarınca re'sen emekliye sevk edilebilecekleri hükme bağlanmış olup, aynı Kanunun 104. maddesinde, "39. maddenin yetersizlik ve disiplin sebepleri hariç olmak üzere (e) ve (f) fıkralariyle 92. maddede gösterilenler, kurumlarda emeklilik hakkı tanınan vazifelerde çalıştırılamazlar." hükümleri yer almakta iken, 16/06/2006 tarih ve 26200 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürülüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile 5434 sayılı Kanunun 39. maddesi yürürlükten kaldırılmış; öte yandan; 08/05/2008 tarih ve 26870 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 64. maddesi ile de 5510 sayılı Kanunun 106. maddesinde değişiklik yapılarak, Emekli Sandığı Kanunu'nun 104. maddesi de yürürlükten kaldırılan hükümlere dahil edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, davacının zabıt katibi olarak atandığı 06/04/2010 tarihi itibarıyla memurluğa alınma şartını taşımama nedeni olarak gösterilen 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 39. ve 104. maddelerinin; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile aynı Kanun'un 108. maddesinin (d) fıkrası uyarınca "2008 yılı Ekim ayı başı"ndan itibaren yürürlükte olmadığı açıktır.
Bu durumda; davacının, devlet memurluğunun sonlandırılmasına esas alınan 5434 sayılı Kanun'un 39. ve 104. maddelerinin, 5510 sayılı Kanun uyarınca 2008 yılı Ekim ayı itibarıyla yürürlükten kaldırılmış olması karşısında, gerek davacının açıktan atandığı tarihte gerekse dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunmayan kanun maddeleri uygulanmak suretiyle memuriyete alınma koşullarını taşımadığının anlaşıldığından bahisle memuriyetine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının dava tarihi olan 19/09/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde olmamakla birlikte, bu husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının dava tarihi olan 19/09/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.