T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5270
Karar No : 2024/4013
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Osmaniye Sağlık Kurumları ... olan davacı tarafından, İstanbul Boğaziçi Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı ... olarak görev yaptığı dönemde düzenlediği 23/12/2015 ve 21/07/2016 tarihli geçici görev yolluğu bildirimleri ile 10/12/2015 ile 14/12/2015 ve 29/12/2015 ile 07/01/2016 tarihleri arasında İstanbul'da olmasına ve turne mahalli olan Diyarbakır'da bulunmamasına rağmen bu tarihler için gündelik ve konaklama gideri tahakkuk ettirilmesini sağlamak ve bu beyanı ile harcırah tutarını artırmak için iki kez gerçek dışı beyanda bulunma fiilleri nedeniyle 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 60. maddesi uyarınca "memuriyetten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Maliye Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; disiplin soruşturma raporunun incelenmesinden; davacının geçici yolluk bidirimlerini düzenlediği tarihler arasında Diyarbakır dışında olmasına rağmen bu tarihler için gündelik ve konaklama gideri tahakkuk ettirilmesini sağladığı, bu beyanı ile harcırah tutarını artırmak için kasten iki kez gerçek dışı beyanda bulunduğu, ayrıca vermiş olduğu bu harcırah beyannamelerinde herhangi bir maddi hata yapmadığı gibi Diyarbakır’da olmadığı günler için otelde kalmadığı halde, otel odasında kalmış gibi aldığı faturada yer alan konaklama bedellerine de bilerek isteyerek harcırah beyannamesinde yer vermesinin suçun kasıtlı olarak işlendiğini gösterdiği, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının 23/12/2015 ve 21/07/2016 tarihli geçici görev yolluğu bildirimleri ile 10/12/2015-14/12/2015 tarihleri ile 29/12/2015-07/01/2016 tarihleri arasında Diyarbakır dışında olmasına rağmen bu tarihler için gündelik ve konaklama gideri tahakkuk ettirilmesini sağladığı anlaşıldığından; "hilafı hakikat beyanname vermek" fiilini işlediğinden bahisle 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 60. maddesi uyarınca "memuriyetten çıkarılma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Maliye Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre özel Kanun olan Harcırah Kanunu'nun 60. maddesinde tanımlanan disiplin suçu ve cezası hakkında karar verme yetkisinin bulunmadığı, disiplin amirinin önerisini kabul ya da reddetmek yerine başka bir Kanun ve fiil tayin ederek ceza verildiği, içerik ve sonuç ile hakkında ceza tayin edilen fiilin belirtildiği "fiil” sütunundaki ibarenin tamamen farklı olduğu, 15/11/2017 tarihli Yüksek Disiplin Kurulu toplantısı sonrasında düzenlenen tutanağa göre savunma hakkının kısıtlandığı, memuriyetten çıkarılma talebi ile sevkinin Vergi Denetim Kurulu Başkanınca yapılmasının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, Yüksek Disiplin Kurul Başkanının yokluğunda karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ve kararın tebliğinin ilgili Yönetmeliğe aykırı olduğu, 21/07/2016 tarihli Geçici Görev Yolluğu Bildiriminin Diyarbakır'da bulunmadığı günler düşülerek beyan edilmesi gerekirken bildirimin aradan geçen zaman nedeniyle sehven gözden kaçtığı ve dikkatsizlik sonucu beyana dahil edildiği, 23/12/2015 tarihli geçici görev yolluğu bildiriminin 09/11/2015 tarihi ile beyannamenin verildiği 23/12/2015 tarihleri arasında çatışmaların yoğunlaşması nedeniyle 10-14/12/2015 tarihleri arasında bir defa Diyarbakır dışına çıkıldığı ve konaklanmayan dört gün düşülerek beyan edilmesi gerekirken unutma ve dikkatsizlik sonucu sehven beyana dahil edildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Disiplin soruşturması raporunda; davacının, Diyarbakır dışında olmasına rağmen bu tarihler için gündelik ve konaklama gideri tahakkuk ettirilmesini sağladığı, bu beyanı ile harcırah tutarını artırmak için kasten iki kez gerçek dışı beyanda bulunduğu, ayrıca vermiş olduğu bu harcırah beyannamelerinde herhangi bir maddi hata yapmadığı gibi Diyarbakır’da olmadığı günler için otelde kalmadığı halde, otel odasında kalmış gibi aldığı faturada yer alan konaklama bedellerini de bilerek isteyerek harcırah beyannamesinde yer vermesinin, suçun kasıtlı olarak işlendiğini gösterdiği, tüm bu hususlar ve daha önce almış olduğu disiplin cezaları birlikte değerlendirildiğinde ve davacının 23/12/2015 ve 21/07/2016 tarihli geçici görev yolluğu bildirimleri ile hilafına beyan verdiği ve suçun mahiyet ve şümulü dikkate alındığında, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 60. maddesi hükmü geresi memuriyetten çıkarılması gerektiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda dava konusu işlemin tesis edildiği, davacının yasal süresi içerisinde soruşturmayla ilgili belgeleri inceleyerek savunmasını yaptığı ve savunma hakkının kısıtlanmadığı, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Disiplin hukukunda, disipline konu eylemler ile yaptırımlar arasında adil bir dengenin gözetilmesi hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Eylem ile yaptırım arasında bulunması gereken adil denge “ölçülülük ilkesi” olarak da adlandırılmakta ve bu ilkenin alt ilkelerini de elverişlilik, zorunluluk ve orantılılık ilkeleri oluşturmaktadır. “Elverişlilik ilkesi”, öngörülen yaptırımın ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını, “zorunluluk ilkesi” öngörülen yaptırımın ulaşılmak istenen amaç bakımından zorunlu olmasını ve “orantılılık ilkesi” ise, öngörülen yaptırım ile ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken orantıyı ifade etmektedir. İdarelerin, kamu görevlileri hakkında disiplin cezasını tayin ve takdir ederken, suç ve ceza arasındaki hassas dengeyi gözetmesi gerekmektedir. Disiplin cezası vermeye yetkili olan organlar, mevzuata bağlı kalmakla birlikte, evrensel hukuk normlarından olan ölçülülüğün alt ilkeleri olan elverişlilik, gereklilik ve orantılılık unsurlarını da göz önünde bulundurmalıdır. Bu durumda, davacının eyleminin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi bendinde yer alan "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasını gerektirecek fiil ve haller kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 10/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.