T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6145
Karar No : 2024/3932
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...1 tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İli, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde ekonomist olarak görev yapan davacının, 31/12/2019 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin 03/12/2019 tarihli işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3. fıkrası maddesinde, hangi personelin tam zamanlı yıllık hizmet sözleşmesi ile çalıştırılabileceğinin örnek kabilinden sayıldığı, ancak söz konusu personelin uzman ve teknik personel olması gerektiğinin vurgulandığı, bu itibarla sadece uzman ve teknik personel niteliği taşıyanların 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3. fıkrası maddesi kapsamında tam zamanlı hizmet sözleşmesi ile çalıştırılmasının hukuken mümkün olduğu, sözleşmeli çalışma ilişkisi kurulması amacının idareye personel seçiminde esneklik sağlanması olduğu, idareye kendi personelini seçmesi ve sözleşme süresinin bitiminde yenilenmesi hususlarında takdir yetkisi tanındığı, idarenin bu yetkiyi kadro ve ihtiyaç durumu ile personele ilişkin özel durumları değerlendirerek kullanılabileceği, dava konusu olayda sözleşmeli ekonomist olarak görev yapan davacının görev yaptığı kadronun iptal edilmesi ile görev yapabileceği bir kadronun kalmadığı, davacının yürüttüğü görevi devam ettirmek üzere başkaca bir kişinin işe alınmadığı, davalı idare bünyesindeki ekonomist hizmetinin, bu alanda hizmete ihtiyaç kalmadığından sona erdirildiği, bunun yanında idarenin yeni dönem için yeniden sözleşme imzalamaya yargı kararı ile zorlanamayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmeli personel çalıştırma ve bu kapsamda akdedilen sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda takdir yetkisi bulunan davalı idare tarafından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davacının tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının sözleşmesinin yenilenmemesi işleminin gerekçelerinden biri olan, 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan "Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz" kuralı uyarınca davalı idarenin mali yetersizliği gösterilmiş ise de, anılan düzenlemenin idareye yeni alınacak personeli kapsadığı, mevcut personeli kapsamaması nedeniyle hukuken kabul edilebilir geçerli bir neden olarak kabulü mümkün bulunmadığı, davacının uzmanlık alanı ile ilgili olarak görevlendirildiği Mali Hizmetler Müdürlüğünde başarısız ya da yetersiz olduğuna ilişkin bir tespit bulunmadığı gibi davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususunun da somut olarak ortaya konulamadığı ve sözleşmenin yenilenmemesinin dayanağı olarak gösterilen diğer sebeplere ilişkin olarak da davalı idarenin hukuken kabul edilebilir somut tespit ve gerekçenin dosyaya sunulamadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 21/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Belediyenin ekonomik sıkıntı içerisinde bulunduğu,...'ın büyükşehir olması ile gelir kaynaklarında azalma olduğu, geçmiş döneme ilişkin maaş borçlarının bulunduğu, davacının ekonomist kadrosunda çalışmak üzere sınavsız olarak işe alındığı, çöp toplama, zabıta, imar, defin, mezarlık, şehir içi trafik, ruhsat düzenleme, sağlık, kentsel altyapı ve yolların yapımı gibi zaruri hizmetlere öncelik vermek gerektiği, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı, davacı ile birlikte başka sözleşmeli personellerin de sözleşmesinin yenilenmediği, dava konusu işlem tesis edilirken içinde bulunulan ekemomik sıkıntı, elzem işlerin yerine getirilmesi ve kamunun ihtiyaçları gözetilerek hareket edildiği, dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dosya kapsamında davacının başarısız veya yetersiz olduğuna ya da hizmetine ihtiyaç kalmadığına yönelik idarece yapılmış somut bir tespit bulunmadığı, sözleşme yenilememe işleminin haklı bir nedene dayanmadığı, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... ili, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde ekonomist olarak görev yapan davacının, 31/12/2019 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin 03/12/2019 tarihli işleminin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan maaş ve diğer özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" şeklinde tanımlanmıştır.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması" halinde, personelin sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, idarelerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindedir.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının davalı idare bünyesinde 05/02/2015 tarihinden itibaren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli ekonomist olarak çalışmaya başladığı ve son olarak 01/01/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzerine hizmet sözleşmesi imzalayarak Mali Hizmetler Müdürlüğünde çalışmakta iken hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin yenilenmemesine karar verildiği, akabinde davalı idare bünyesinde 2 adet ekonomist kadrosu bulunmakta iken ... Belediyesi Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün teklifi doğrultusunda her iki ekonomist kadrosunun da ... tarih ve ...sayılı Belediye Meclis kararı ile iptal edildiği ve 2020 yılı için ekonomist kadrosu öngörülmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, hali hazırda davacının hizmetine devam edebileceği bir kadronun mevcut olmadığı, davacı dışında sözleşmeli ekonomist olarak davalı idare bünyesinde görev yapan başkaca bir personel bulunmadığı gibi 01/01/2020 tarihinden itibaren ekonomist unvanlı kadrolu veya sözleşmeli personel çalıştırılmadığı, sözleşmeli personel istihdamının belirli bir süre ile sınırlandırıldığı ve bu süre sonunda idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda takdir yetkisinin bulunduğu ve bu konuda idarenin yargı kararı ile zorlanamayacağı da gözönüne alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesi konusunda takdir hakkına sahip olan davalı idarece, bu yetkinin kadro ve ihtiyaç durumu değerlendirerek kullanıldığı dikkate alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, idare mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 21/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 21/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge idare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 09/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, idare mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 21/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka ve usule uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.