T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6254
Karar No : 2024/3988
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzincan ... Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, Erzincan İli, Çayırlı İlçesi, ... Lisesi müdür olarak görev yaptığı dönemdeki fiilleri nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödemesi ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; disiplin soruşturması sırasında alınan ifadelerin, davacı hakkında açılan kamu davası (... Ağır Ceza Mahkemesi E:...) ile diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının ...'ya karşı cinsel istismarda bulunduğu hususunun herhangi bir tartışmaya yer verilmeksizin ortaya konulduğu, dolayısıyla davacının bu fiilinin sübuta erdiğinin dosya kapsamı bilgi ve belgelerden anlaşıldığından, davacının söz konusu fiili nedeniyle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : On bir yıllık görev süresi boyunca sicillerinin çok iyi olduğu hiç bir disiplin cezası almadığı, bir alt ceza verilmesi hususunun görüşülmediği, kendisine yapılan şantaj sonucu ödeme yapmaması nedeniyle hakkında üçüncü şahıslar tarafından adli şikayet yapıldığı, olayın mağduru olduğu söylenen kişinin dört farklı ifadesinin bulunduğu, bu tarihlerde mağdur olduğu iddia edilen kişinin kendi öğrencisi olmadığı, açılan kamu davasında henüz karar verilmediği, savunma hakkının sınırlandırıldığı, disiplin suçunun sabit olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, belirtilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Maddi Olay:
Erzincan ... Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, Erzincan İli, Çayırlı İlçesi, ... Lisesi müdür olarak görev yaptığı dönemdeki fiilleri nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine, anılan işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen bu dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinde; ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler. Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." ve 130. maddesinde ise; "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümleri öngörülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği kurala bağlanmış, anılan hükmün gerekçesinde ise, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken, memuriyetten çıkarma cezası açısından 129. maddeyle, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanınmış bulunmaktadır. Yasa koyucu, ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence sağlamıştır.
Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu olayda, davacıya tebliğ edilen ... tarih ve ... sayılı yazıda, davacıya 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan haklarının hatırlatılmadığı ve davacının, aynı Kanun'un 130. maddesine göre savunmasını yapmasını içeren bu yazıya istinaden savunma yaptığı anlaşıldığından, Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 10/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Erzincan ... Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, Erzincan İli, Çayırlı İlçesi, ... Lisesi müdür olarak görev yaptığı dönemdeki fiilleri nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 14/02/2018 tarih ve 2018/730 sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödemesi ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen bakılan dava açılmıştır.
657 sayılı Devlet memurları Kanunu'nun 129. maddesinde, hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memurun, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu; 130. Maddesinde ise, devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği, soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memurun, savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı kurallarına yer verilmiştir. İş bu düzenlemeler ile savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği temel ilke olarak belirlendikten sonra, bu ilkenin uygulanması ile ilgili olarak, devlet memuriyetinden çıkarma cezaları için, devlet memurları için güvence oluşturacak özel bazı kurallar belirlenerek disiplin cezası vermeye yetkili olan merciin savunma alması zorunlu kılınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Erzincan ... Lisesinde beden eğitimi öğretmeni olarak görev yapan davacının, hakkında devlet memurluğundan çıkarma cezası tesis edilmek üzere, Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının ... tarih ... yazısı ile davacı hakkında yürütülen soruşturmada düzenlenen ... tarih ve ... sayılı raporda önerilen disiplin cezasının gereği için Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne gönderildiği, Yüksek Disiplin Kurulu tarafından ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısı ile davacıdan hakkında yapılacak işleme esas olmak üzere 657 sayılı kanun'un 130. maddesi gereğince yazının tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde son savunmasının istenildiği ve davacı tarafından 06/08/2018 tarihli dilekçe ile son savunmasının sunulduğu görülmektedir.
Davacının, 06/08/2018 tarihli son savunma dilekçesinde; Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna hitaben savunmasını yapmış olduğu, üzerine atılı suçlamaları kabul etmediği, suçlandığı olay ile ilgili ayrıntılı açıklamalarda bulunduğu, sözle veya vekil vasıtasıyla savunma isteminde bulunmadığı görülmektedir. Her ne kadar savunma istem yazısında 657 Sayılı Yasanın 129. maddesi ifade olarak yer almasa da; davacının bu madde kapsamındaki tüm haklarını kullanarak son savunmasını yaptığı gürülmüş olup; artık bu durumda savunma hakkının kısıtlandığından söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından, anayasal ve yasal düzenlemelere uygun olarak, davacı hakkında son savunması alındıktan sonra "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası tesis edildiği, bu durumda, davanın reddine dair idare mahkemesi kararınına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Erzurum Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemizce esas yönünden değerlendirilmesi gerekirken, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca, davacının son savunmasının alınmadığı gerekçesiyle verilen bozma kararında hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, karara katılmıyorum.