T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2089
Karar No : 2025/4645
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... No'lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda mahkum kabul bürosunda infaz koruma memuru olarak görev yaptığı dönemde; hükümlü Ş.S.'nin suç duyurusu konulu şikayet dilekçesinde, ceza infaz kurumuna girişi esnasında üzerinde bulunan para miktarının eksik şekilde kayıtlara geçirildiğine yönelik iddiası üzerine dava konusu işleme esas soruşturmanın başlatıldığı; emniyet kayıtlarında Ş.S.'nin üzerinde 230,00-TL ve 100 dolar bulunduğunun görüldüğü, cezaevine giderken yolda alınan 5 paket sigara için ödenen 50,00-TL'nin düşülmesi sonrasında, Ş.S.'nin üzerinde 180,00-TL ile 100 dolar bulunması gerekmekte iken, cezaevine girişte düzenlenen kayıtlarda yalnızca 170,00-TL'sinin bulunduğunun belirtildiği; bu haliyle 10,00-TL ile 100 doların kayıtlarda hiç görünmediği, hükümlü Ş.S.'nin tüm üst arama ve mahkum kabul işlemlerinin, davacı tarafından yapıldığının, hem UYAP kayıtlarıyla hemde davacının ıslak imzası bulunan evraklarla teyit edildiği; öte yandan, aynı fiiller sebebiyle davacı hakkında açılan ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile zimmet suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası ile, resmi belgede sahtecilik suçundan ise 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; söz konusu kararın istinaf aşamasında olduğu; Türk Ceza Kanunu'nda tanımlanmış olan bir suçtan dolayı aynı zamanda disiplin cezası verilmesi halinde, ceza yargılaması sırasında tespit edilen hususların da esas alınması gerektiğinden bahisle, zimmet suçunu işlediği anlaşılan davacının, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hali kapsamında Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ş.S.'nin cezaevine girdikten yaklaşık 1 yıl sonra şikayetçi olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu; tutuklu ve hükümlüler tarafından, cezaevine sevkleri sırasında ve cezaevine girmeden önce yolda harcama yapıldığı, dolayısıyla emniyet ile cezaevinde düzenlenen tutanaklar arasında tutar yönünden farklılık oluştuğu; gerçeği yansıtmayan, çelişkili ve soyut beyanlara dayalı olarak dava konusu işlemin tesis edildiği; ayrıca, hakkında ceza yargılaması devam ettiği halde, masumiyet karinesine aykırı bir şekilde eylemin sübut bulduğu yönünde değerlendirme yapıldığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... No'lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacının; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine, temyizen bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; aynı Kanun'un 131. maddesinde de, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü öngörülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
657 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen hükmü kapsamında Ceza Mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda ceza kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır.
Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle hakkında beraat kararı verilen memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden işlem tesis edilebileceği, delil yetersizliği nedeniyle beraat eden memurun filinin disiplin yönünden değerlendirilmesinde hukuki bir engel bulunmadığı açıktır.
Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i kapsamında bağlayıcı olacağı kuşkusuzdur.
Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmesi nedeniyle, hakkında açılan kamu davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının, zimmet suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, resmi belgede sahtecilik suçundan ise 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; söz konusu kararın ... Bölge Adliyesi Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulması üzerine, bu defa, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile zimmet suçundan 3 yıl 10 ay 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, resmi belgede sahtecilik suçundan ise 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyasında derdest olduğu, dolayısıyla söz konusu kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Dava konusu "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasına esas alınan eylemlerin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda açıkça tanımlanması ve ceza yargılamasına da konu edilmesi nedeniyle, davacının bu fiilleri işleyip işlemediği; ceza mahkemelerince verilecek kararların kesinleşmesi sonucunda belirlenebilecektir.
Bu durumda; söz konusu ceza davalarının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan ve kesinleştikten sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Nitekim benzer nitelikteki bir uyuşmazlıkta, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen 07/04/2022 tarih ve E:2022/503, K:2022/1323 sayılı karar da bu yöndedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 22/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.