T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3067
Karar No : 2025/4344
DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :... Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından, davalı idarece 12/11/2018 tarihinde yayımlanan, 18/07/2022 tarihinde değişiklik yapılan Bireysel Performans Yönetim Sistemi Prosedürü'nün 6.3.1.2 nolu maddesinde yer alan "çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 ve aylık en az 1.200 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması" şeklindeki ibarenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : 18/07/2022 tarihinde revize edilen Bireysel Performans Yönetim Sistemi (BPYS) Prosedürü'nün "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde yer verilen Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik'te, Yönetmelik uyarınca uygulamaya konulan Usul ve Esaslar'da ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil ve Başarı Değerlemesi Hakkında Yönetmelik’te, kişi başı günlük ortalama 60 ve aylık en az 1.200 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması şartının bulunmadığı, yapılan düzenlemenin, normlar hiyerarşisine aykırı olduğu; 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nda, kayıtlı gönderinin, "Kabulünden teslimine kadar kayda tabi tutulan gönderi" olarak tanımlandığı, Kanun’da, tebligat esasları ile ne şekilde tebligat yapılacağının düzenlendiği; 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nda düzenlenen tebligat usulü gereğince, kayıtlı gönderinin bizzat tebliğinin kısa sürede yapılabildiği, ancak muhatabın adreste bulunmaması veya tebellüğden imtina etmesi halinde posta görevlisine verilen görevin uzun sürede gerçekleştirilebildiği, gün içinde dağıtıma çıkarılan evrakların çoğunun bizzat teslim edilmesi halinde performans kriterinin yerine getirilebileceği, gün içinde ağırlıkla, adreste bulunamama ve tebellüğden imtina edilmesi durumunun gerçekleşmesi halinde ise, bu kriterin yerine getirilemeyeceği, davalı idarede iş yoğunluğu olmasına karşın, personel eksikliği yaşandığı, dağıtıcıların, günlük 30-40 adet arası dağıtım yaptıkları, buna karşın, günlük ortalama 60 ve aylık en az 1.200 kayıtlı gönderi teslim edilmesinin istenildiği, bu sayıda dağıtım yapılmasının imkânsız olduğu; günlük yapılabilecek teslim sayısının her cihetin (dağıtım yapılan mahalle), her bölgenin coğrafi konumu, bina sayısının fazlalığı, yerleşim yerlerindeki binaların toplu ya da dağınık olması gibi unsurlara bağlı olarak değiştiği, bu durumu dağıtıcının belirleyemeyeceği; yapılabilecek sayıdan çok daha fazla gönderi ile dağıtıma çıkmaya zorlamanın, Tebligat Kanunu’na aykırı şekilde eksik işlem yapılmasına neden olacağı; kaldı ki, dağıtıcıların kayıtlı postanın yanı sıra kayıtsız posta dağıtımı da yaptığı, yapılan düzenleme nedeniyle hizmetin aksayacağı, Kurumun itibarının zarar göreceği, dağıtıcıların yıllık izin ya da sağlık izni kullandıklarında performans kriterlerini sağlayamayacakları, davalı idarece günlük ortalama 60 ve aylık en az 1.200 kayıtlı gönderi tesliminin mümkün olup olmadığına dair araştırma ve çalışma yapılıp yapılmadığının bilinmediği; anılan düzenlemenin uygulanması halinde, dağıtıcıların performans ücreti alamayacağı ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI: Usul yönünden; davacı Sendikanın davayı açmakta meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin bulunmadığı; esas yönünden ise; BPYS Prosedürü'nün, performans yönetim sisteminin esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanarak, Yönetim Kurulunun onayından geçirildiği, alt normların üst normlara aykırı olmadığı müddetçe üst normlarda yer alan düzenlemeleri açıklayıcı bir işlevi bulunduğu, alt hukuk normunda yer alan tüm düzenlemenin, üst hukuk normunda sözel olarak birebir yer almasının beklenemeyeceği; yapılan düzenlemenin, kârlılık ve verimlilik esasına göre, kamu yararı ön planda tutularak, hizmet kalitesinin yükseltilmesi ile karlılık ve verimliliğin sağlanabilmesi amacını taşıdığı, mevzuatın öngördüğü ilke ve amaçlara uygun bir şekilde düzenleme yapmakta takdir hakkına sahip olduklarının kabul edilmesi gerektiği; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde serbest rekabet ortamında faaliyetlerini sürdüren Şirket tarafından, sektördeki diğer firmalarla eşit şartlarda rekabet edebilmek amacıyla yapılan düzenlemelerin, hizmetin devamı ve kalitesi açısından gerekli olduğu, sektördeki benzer hizmeti gören diğer firma personeliyle Kurumlarının personelinin özlük hakları ve çalışma şartları karşılaştırıldığında, Kurum çalışanları lehine önemli farklar olduğunun görüleceği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : 18/07/2022 tarihinde revize edilen Bireysel Performans Yönetim Sistemi (BPYS) Prosedürü'nün 6.3.1.2 sayılı maddesinde yer alan "çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması" şeklindeki ibare yönünden davanın reddi, "ve aylık en az 1.200" ibaresi yönünden ise; 06/12/2022 tarihinde revize edilen BPYS Prosedürü'nünde anılan ibarenin kaldırıldığı anlaşıldığından bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : ... Sendikası (...) vekili tarafından açılan davada, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. tarafından yayımlanan Bireysel Performans Yönetim Sistemi Prosedürü'nün 6.3.1.2 sayılı maddesinde yer alan "çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 ve aylık en az 1.200 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması" şeklindeki ibarenin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
09/05/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun ((Mülga: 2/7/2018-KHK-703/87 md.) "Sözleşmeli personel" başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında, "PTT personeli, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edilir.", 3. fıkrasında, "Sözleşmeli personelin aylık ücret, ikramiye ve diğer mali ve sosyal hakları ile sözleşme esasları Yönetim Kurulunca belirlenir. Ancak, avukat vekâlet ücreti hariç, aylık ücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenek ve diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin aylık ortalaması, Yüksek Planlama Kurulunca PTT için tespit edilen üst sınırı aşamaz." hükmüne yer verilmiş, "Tanımlar " başlıklı 3. maddesinin n) fıkrasında, kayıtlı gönderinin, kabulünden teslimine kadar kayda tabi tutulan gönderiyi ifade ettiği belirtilmiştir.
Anılan Yasa maddesine dayanılarak Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde görev yapan idari hizmet sözleşmeli personelin hak, yükümlülük ve sorumlulukları ile işe alma, atama, görevlendirilmesi ile eğitim, terfi, görevde yükselme, pozisyon değişikliği, disiplin, izin, görevden alma, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi, sona erdirilmesine ilişkin hususlar ve diğer özlük haklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik hazırlanmış, 4/10/2013 tarih ve 28785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, "Performans değerlendirmesi" başlıklı 62. maddesinde, "(1) Hizmetlerin, PTT’nin stratejik hedefleri doğrultusunda, belirlenen standartlara uygun bir şekilde etkin sunumu ve hizmet alanların memnuniyetinin yükseltilmesini teminen; personelin bireysel başarıları ölçülerek, işini ne kadar iyi yaptığını tespit etme, kendisine bildirme ve gelişim planı oluşturma amacıyla performans ölçümüne tabi tutulur. (2) Performans değerlendirme sonuçları; kurumsal ve stratejik planlama, kariyer planlama, eğitim planlama, ceza ve ödüllendirme, personel hareketleri, merkez sınıflandırması, ücret, görevde yükselme, yer değiştirme, işgücü tespiti, maliyet muhasebesi ve işyeri performansının belirlenmesi gibi süreçlerde kullanılabilir. (3) Performans kriterlerinin belirlenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. " şeklinde düzenleme yapılmıştır.
399 sayılı KHK'nin "Başarı Ücreti" başlıklı 27. maddesinde, "Sözleşmeli personelden sicil ve başarı değerlemesi sonucunda sicil ve başarıları (A) düzeyinde olanlara temel ücretlerinin% 8'i, (B) düzeyinde olanlara% 4'ü, (C) düzeyinde olanlara % 2'si oranında hesaplanacak miktarda ve 43 üncü maddedeki esaslara göre başarı ücreti ödenir." hükmüne yer verilmiştir.
399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendi uyarınca sözleşmeli statüde çalıştırılan personelin sicil amirlerini, sicil ve başarı değerleme dönemini, sicilde bulunacak bilgileri, ayrılış sicilinin verileceği halleri, sicil ve başarı değerlemesi raporlarının şeklini, değerlemeye esas alınacak soruları, düzenleme zamanını, uygulanacak not usulünü, bunların değerlendirilmesi ve muhafazası ile görevli makamlara dair esasları, sicil ve başarı değerlemesi raporlarına itiraz ve bunu inceleyecek merciler ile sicil ve başarı değerlemesine ilişkin diğer hususları düzenlemek amacıyla hazırlanarak 15.11.1990 tarih ve 20696 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil ve Başarı Değerlemesi Hakkında Yönetmeliğin "Sicil ve Başarı Değerleme Dönemi" başlıklı 8. maddesinde, "Sicil ve başarı değerlemesi raporları her yılın Aralık ayının ilk yarısı içinde doldurularak en geç 15 Aralık'a kadar bunları muhafaza ile görevli birime teslim edilir. İlk defa açıktan işe alınan sözleşmeli personelin sicil ve başarı değerlemesi raporları sözleşme sürelerinin bitiminden 15 gün önce doldurulur. Bu personelin 6 aylık deneme süresinden sonraki ilk sözleşme dönemlerine ait sicil ve başarı değerlemesi raporları ile yıl içinde memur statüsünden sözleşmeli statüye geçenlerin sicil ve başarı değerlemesi raporları sözleşme sürelerine bakılmaksızın Aralık ayının ikinci yarısında doldurulur. Yıl içinde görev yeri veya unvanı değişen sözleşmeli personelin o yıla ait sicil ve başarı değerlemesi raporu 6 aydan fazla çalıştığı yerdeki sicil amiri tarafından doldurulur." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Performans Değerlendirme Yönetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 2. maddesinde, bu Usul ve Esaslar'ın 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'na tabi idari hizmet sözleşmeli dağıtıcı ve gişede görev yapan gişe ve büro görevlisi personel ile 399 sayılı KHK eki II sayılı cetvele tabi sözleşmeli statüde istihdam edilen dağıtıcı ve gişede görev yapan memur personeli kapsayacağı belirtilmiş, 4. maddesinin ç) bendinde, "Cihet Gruplandırma Tablosu", dağıtım cihetlerinin belli kriterlere göre gruplandırıldığı ve zorluk katsayılarının belirlendiği Genel Müdür tarafından onaylanmış tabloyu, d) bendinde, "Dağıtıcı", alıcılarına teslim edilmek üzere kendilerine verilen gönderileri düzenlenen programa uygun olarak dağıtım saatleri içinde ve ilgili mevzuatı doğrultusunda dağıtan, teslim eden ve kendisine verilen diğer görevleri yapan personeli ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. "Değerlendirme Usulü" başlıklı 7. maddesinde ise; İdari hizmet sözleşmeli ve 399 sayılı KHK eki II sayılı cetvele tabi sözleşmeli personelin bireysel performans değerlendirmesinde işlem ve yetkinlik temelli değerlendirme usulü esas alınacağı, işlem temelli değerlendirmenin performans puanı içerisindeki oranının en az %80, yetkinlik temelli değerlendirmenin performans puanı içerisindeki oranının en fazla %20 olacağı; 399 sayılı KHK eki II sayılı cetvele tabi sözleşmeli personelin sicil ve başarı değerlemesi raporu doldurulurken, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil ve Başarı Değerlemesi Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan Sözleşmeli Personel Sicil ve Başarı Değerlemesi Raporu'nun “sicil ve başarı değerlemesinde esas alınan hususlar” bölümünün “çalışkanlığı, kabiliyeti, verimi” konulu 3. kısmında yer alan değerlendirme kriterinde performans puanı esas alınacağı; sicil amirleri tarafından, sözleşmeli personel sicil ve başarı değerlemesi raporunun diğer kısımları doldurulurken de personelin performans değerlendirme puanı ile tutarlı olmasına dikkat edileceği kurala bağlanmıştır.
399 sayılı KHK'nin "Başarı Ücreti" başlıklı 27. maddesi, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik ile Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil ve Başarı Değerlemesi Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan davaya konu Bireysel Performans Yönetim Sistemi Prosedürünün 6.3 Performans ücretinin hesaplanması başlıklı kısmının 6.3.1.2 kısmında; "İdari Hizmet Sözleşmeli Dağıtıcı/Postacı personelin performans puanının hesaplandığı dönemde, personelin çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 ve aylık en az 1200 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması şartıyla, performans puanının belirlenen standart performans puanı üzerindeki her 1,225'lik puan dilimi için personele temel ücretinin (0.0001714) katsayısıyla çarpımı sonu bulunacak tutarda performans ücreti ödenir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
İdarelerce bir kural konulurken objektif olunması, eşitlik ilkesi ile birlikte getirilen kuralın uygulanmasını ve getirilen bu kuralın uygulanmasıyla bağlantılı diğer hususların da gözetilmesi gerekir.
Dava konusu düzenleme ile postacı/dağıtıcı personelin, performans ücretinin hesabında dikkate alınacak performans puanından yararlanabilmesi için, personelin "çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 ve aylık en az 1.200 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması" şartı getirilmiştir.
Dağıtıcı/postacı personelin dağıtımını yapacağı kayıtlı gönderi sayısı, dağıtımın yapılacağı mahalle veya bölgenin (cihed alanı) coğrafi yapısı, sınırı buralardaki nüfus yoğunluğu, iş veya ticaret merkezlerinin bulunup bulunmamasına göre birbirinden farklılıklar göstereceği gibi kayıtlı gönderilerin taahhütlü mektup, APS kurye, banka kartları, posta kargo veya kolisi, tebligat, nitelikli kurye gibi birçok farklı türünün olması, diğer taraftan bu gönderilerin bir kısmının muhatabına bizzat, bir kısmının mümeyyiz olanlara teslimi edilmesi gereken gönderilerin bulunması, yine adreste bulunamama, adresin terk edilmiş olması gibi durumlarda da teslimlerin yapılamayacağı, bu durumların teslim edilmesi gereken gönderi sayısını etkileyeceği tartışmasız olup, performans ücreti ödenmesi için baz alınan sayıda gönderi bulunmayan cihed alanlarında görev yapan dağıtıcıların aleyhine adil olmayan bir durum oluşacağı açıktır.
Bu durumda belirtilen hususlar dikkate alındığında her cihet alanına her dönemde performans puanının alınabilmesi için aranan sayıda gönderi gelmemesi v.b. durumlarda iradesi dışındaki nedenlerle istenen sayıdaki gönderiyi teslim edemeyecek olan dağıtıcıların performans puanının, dolayısıyla performans ücretinin düşecek olması gözetilerek o yerlerdeki dağıtıcıların performans puan kaybını telafi edecek şekilde herhangi bir düzenleme de yapılmamış olması karşısında, davaya konu Bireysel Performans Yönetim Sistemi Prosedürünün iptali istenilen kısmındaki performans ücreti ödenmesini belli bir sayıda gönderi teslimi yapılması koşuluna bağlayan düzenlemenin adaletli ve objektif olmadığı sonucuna ulaşıldığından hukuka uyarlık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle davaya konu düzenlemenin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
PTT ile TÜBİTAK TÜSSİDE arasında yürütülen "Hizmet Standartlarının Geliştirilmesi ve Bütünleştirilmesi Yönetim Sistemi Modellenmesi" Il. faz çalışması kapsamında “Bireysel Performans Yönetim Sistemi Prosedürü (BPYS)” PTT Yönetim Kurulunun 12/09/2018 tarih ve 222 sayılı kararı ile 12/11/2018 tarihinde yayımlanmış, BPYS Prosedüründe, ilk olarak 06/04/2021 tarihinde, ikinci olarak 18/07/2022 tarihinde değişiklik yapılmış, son olarak 15/11/2022 tarih ve 199 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile değiştirilerek 06/12/2022 tarihinde duyurulmuştur.
06/12/2022 tarihinde yayımlanan BPYS Prosedürü ile dava konusu edilen madde başlığı 6.1.17.3 olarak değiştirilmiş ve madde metninden “aylık en az 1.200” ibaresi kaldırılmıştır.
Davacı Sendika tarafından, 12/11/2018 tarihinde yayımlanan, 18/07/2022 tarihinde değişiklik yapılan Bireysel Performans Yönetim Sistemi Prosedürü'nün 6.3.1.2 nolu maddesinde yer alan "çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 ve aylık en az 1.200 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması" şeklindeki ibarenin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
Davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce Genel Müdürlük statüsünde kamu hizmeti yürütmüş olup, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listenin “B – Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)” bölümünde yer almış, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle birlikte 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket (Mülga 21. madde, 1. fıkra) olarak yeniden yapılandırılmıştır.
15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin düzenlendiği Yirmisekizinci Bölümünün "Kuruluş" başlıklı 385. maddesinde, anılan Şirketin Türk Ticaret Kanunu'na ve özel hukuk hükümlerine tabi olarak kurulduğu ve sermayesinin tamamının Hazineye ait olduğu belirtildikten sonra "Sözleşmeli personel" başlıklı 391. maddesinde, PTT personelinin, 27/6/1989 günlü, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 26 ve 27. maddelerine göre istihdam edileceği hükme bağlanmış, 389. maddesinin (h) bendinde ise; faaliyetlerin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için gerekli organizasyonu ve çalışma usullerini tespit etmek ve Genel Müdürlükçe hazırlanan Yönetmelik ve yönergeleri onaylamak, Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Sözleşmeli personel istihdamı" başlıklı Ek 27. maddesinin birinci fıkrasında; "14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi kapsamında personel istihdam edilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülenlere ait hizmetler 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın idari hizmet sözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyle yürütülür." hükmü; dördüncü fıkrasında ise, "Bu kapsamda istihdam edilecek personelde kurumsal hizmetlerin gerektirmesi halinde aranacak öğrenim ve yabancı dil şartı ile diğer şartlar, bunların işe alınmaları, sınav ve istisnaları, sözleşme süre, usul ve esasları, görev, yetki ve yükümlülükleri, sözleşmelerinin feshi ile istihdamlarına dair diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığı'nın görüşü alınarak kurumlarca çıkarılacak Yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.
Anılan madde uyarınca Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik hazırlanmış, 19/11/2019 tarih ve 30953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan Yönetmeliğin “Performans Değerlendirmesi” başlıklı 62. maddesi:
"(1) Hizmetlerin, PTT’nin stratejik hedefleri doğrultusunda, belirlenen standartlara uygun bir şekilde etkin sunumu ve hizmet alanların memnuniyetinin yükseltilmesini teminen; personelin bireysel başarıları ölçülerek, işini ne kadar iyi yaptığını tespit etme, kendisine bildirme ve gelişim planı oluşturma amacıyla performans ölçümüne tabi tutulur.
(2) Performans değerlendirme sonuçları; kurumsal ve stratejik planlama, kariyer planlama, eğitim planlama, ceza ve ödüllendirme, personel hareketleri, merkez sınıflandırması, ücret, görevde yükselme, yer değiştirme, işgücü tespiti, maliyet muhasebesi ve işyeri performansının belirlenmesi gibi süreçlerde kullanılabilir.
(3) Performans kriterlerinin belirlenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.”
18/07/2022 tarihinde revize edilen Bireysel Performans Yönetim Sistemi (BPYS) Prosedürü’nün “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “Bu prosedürün amacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin ihtiyaç ve beklentileri doğrultusunda personelin performans ölçüm ve yöntemlerini belirlemek ve belirlenen standartlara uygun olarak bireysel performanslarının ölçülmesi konularında yetki, sorumluluk ve yöntemleri tanımlamaktır.” düzenlemesine; "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; "Bu prosedür, YNT.048 döküman numaralı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik, KHK.002 döküman numaralı 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 27'nci maddesi ile YNT.055 döküman numaralı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil ve Başarı Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır." düzenlemesine; “6.2 nolu “Performans Puanının Hesaplanması” başlıklı maddesinde;" 6.2.1.Postacı/dağıtıcı personel için performans puanı; cihet bazında gönderi türü ve adetleri, cihet zorluğu göz önünde bulundurularak belirlenen standartlara göre hesaplanır.
6.2.1.1. Postacı/dağıtıcı personel için performans puanı; işlem temelli puan ve yetkinlik temelli puanın toplamıdır.
6.2.1.2 İşlem temelli puan; iş puanı ve cihet zorluk katsayısı çarpımı ile eğitim puanının toplamından oluşur.
...
6.2.2.2 İşlem temelli puan; Gişe ve Büro Görevlisinin/ Memurun bir ay içerisinde yaptığı her bir işlem türüne ait işlem adetleriyle katsayı tablolarında yer alan işlem türü puanlarının çarpımları ve diğer işlemlerine ait puanlar ile eğitim puanının toplamından oluşur...." düzenlemesine yer verilmiş olup, 6.2.7 nolu alt bentte ise Yetkinlik temelli puanın; işini esas ve usullere uygun yapması, kılık kıyafetine özen göstermesi, müşteri memnuniyetini sağlaması, müşterilere davranış/ yaklaşımı, çalışma saatlerine riayet, kurumsal etik ilkelere bağlılık, Şirket kültürünü benimseme ve sosyal faaliyetlere katılımı, takım çalışması ve uyumu, yenilikçi düşünebilme, değişime ve gelişime açıklık, değer üretme, teknolojiyi kullanabilme kapasitesi kriterlerine göre belirleneceği kuralları yer almaktadır.
Anılan Prosedür'ün "Performans ücretinin hesaplanması" başlıklı 6.3. maddesinin 6.3.1.1 nolu maddesinde; “İdari Hizmet Sözleşmeli Gişe ve Büro Görevlisi personelin performans puanının belirlenen standart performans puanı üzerindeki her 1,225’lik puan dilimi için personele temel ücretinin (0.0001714) katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarda performans ücreti ödenir." düzenlemesine; 6.3.1.2 nolu maddesinde; "İdari Hizmet Sözleşmeli Dağıtıcı/Postacı personelin performans puanının hesaplandığı dönemde, personelin çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 ve aylık en az 1.200 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması şartıyla, performans puanının belirlenen standart performans puanı üzerindeki her 1.225'lik puan dilimi için personele temel ücretinin (0.0001714) katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarda performans ücreti ödenir" düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, Bireysel Performans Yönetim Sistemi (BPYS) Prosedürü'nün 6.3.1.2 nolu maddesinde yer alan "çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması" ibaresi yönünden incelendiğinde;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden; Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 62. maddesinin ikinci fıkrasında; performans değerlendirme sonuçlarının; kurumsal ve stratejik planlama, kariyer planlama, eğitim planlama, ceza ve ödüllendirme, personel hareketleri, merkez sınıflandırması, ücret, görevde yükselme, yer değiştirme, işgücü tespiti, maliyet muhasebesi ve işyeri performansının belirlenmesi gibi süreçlerde kullanılabileceğinin düzenlendiği, üçüncü fıkrasında ise; performans kriterlerinin belirlenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasların Yönetim Kurulu tarafından belirleneceği düzenlemesine yer verildiği görüldüğünden, anılan düzenlemelerin üst norm olan anılan Yönetmeliğe uygun olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, performans kriterlerinin belirlenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasların Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.'nin Yönetim Kurulu tarafından belirleceği, anılan Yönetim Kurulunun kararıyla BPYS Prosedürü'nde 18/07/2022 tarihinde değişiklik yapıldığı, dava konusu BPYS Prosedürü incelendiğinde; performans değerlendirmesinde, sayısal verilere dayanan işlem temelli değerlendirme ile personelin mesleki becerisi, kılık ve kıyafeti, kurumsal etik değerlere bağlılığı, çalışma saatlerine uyumu gibi kriterlere göre belirlenen yetkinlik temelli değerlendirmenin esas alındığı görüldüğünden objektif ve somut olacağı, dava konusu BPYS prosedürünü çıkaran davalı idarenin, düzenleme yapma konusunda sahip olduğu takdir yetkisini yürütülen hizmetin özelliklerine uygun olarak kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek kullandığı anlaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dava, Bireysel Performans Yönetim Sistemi (BPYS) Prosedürü'nün 6.3.1.2 nolu maddesinde yer alan "aylık en az 1.200" ibaresi yönünden incelendiğinde ise;
06/12/2022 tarihinde anılan prosedürün dava konusu edilen madde başlığı 6.1.17.3 olarak değiştirilmiş ve madde metninden “ve aylık en az 1.200” ibaresinin kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda; işbu davanın, dava konusu edilen BPYS Prosedürü'nün 6.3.1.2 nolu maddesinde yer alan "aylık en az 1.200"' şeklindeki ibaresi yönünden konusuz kaldığı görüldüğünden, davanın bu kısmının esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 18/07/2022 tarihinde değiştirilen Bireysel Performans Yönetim Sistemi (BPYS) Prosedürü'nün 6.3.1.2 nolu maddesinde yer alan "çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması" ibaresi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. 18/07/2022 tarihinde değiştirilen Bireysel Performans Yönetim Sistemi (BPYS) Prosedürü'nün 6.3.1.2 nolu maddesinde yer alan "aylık en az 1.200" ibaresi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3.Dava kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre (1/2) ...-TL'sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
4.Dava kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlandığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye,...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 14/10/2025 tarihinde davanın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden oybirliğiyle, davanın reddine ilişkin kısmı yönünden oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İdarelerce bir kural konulurken objektif olunması, eşitlik ilkesi ile birlikte, getirilen kuralın uygulanmasını ve getirilen bu kuralın uygulanmasıyla bağlantılı diğer hususların da gözetilmesi gerekmektedir.
Dava konusu düzenleme ile postacı/dağıtıcı personelin, performans ücretinin hesabında dikkate alınacak performans puanından yararlanabilmesi için, personelin çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması şartı getirilmiştir.
Dağıtıcı/postacı personelin dağıtımını yapacağı kayıtlı gönderi sayısı, dağıtımın yapılacağı mahalle veya bölgenin (cihed alanı) coğrafi yapısı, sınırı buralardaki nüfus yoğunluğu, iş veya ticaret merkezlerinin bulunup bulunmamasına göre birbirinden farklılıklar gösterebileceği gibi, kayıtlı gönderilerin taahhütlü mektup, APS kurye, banka kartları, posta kargo veya kolisi, tebligat, nitelikli kurye gibi birçok farklı türünün olması, diğer taraftan bu gönderilerin bir kısmının muhatabına bizzat, bir kısmının mümeyyiz olanlara teslimi edilmesi gereken gönderilerin bulunması, yine adreste bulunamama, adresin terk edilmiş olması gibi durumlarda da teslimlerin yapılamayacağı; bu durumların, teslim edilmesi gereken gönderi sayısını etkileyeceği tartışmasız olup, performans ücreti ödenmesi için baz alınan sayıda gönderi bulunmayan cihed alanlarında görev yapan dağıtıcıların aleyhine adil olmayan bir durum oluşacağı açıktır.
Belirtilen hususlar dikkate alındığında, her cihet alanına her dönemde performans puanının alınabilmesi için aranan sayıda gönderi gelmemesi v.b. durumlarda iradesi dışındaki nedenlerle istenen sayıdaki gönderiyi teslim edemeyecek olan dağıtıcıların performans puanının, dolayısıyla performans ücretinin düşecek olması gözetilerek, o yerlerdeki dağıtıcıların performans puan kaybını telafi edecek şekilde herhangi bir düzenlemenin de yapılmamış olması karşısında, davaya konu Bireysel Performans Yönetim Sistemi Prosedürünün iptali istenilen kısmındaki performans ücreti ödenmesini belli bir sayıda gönderi teslimi yapılması koşuluna bağlayan düzenlemenin adil ve objektif olmadığı sonucuna ulaşıldığından, "çalıştığı gün baz alınarak kişi başı günlük ortalama 60 kayıtlı gönderi teslim etmiş olması" ibaresinin iptaline karar verilmesi gerektiği oyuyla, bu kısma ilişkin aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.