T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3496
Karar No : 2025/4465
DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ...
Hukuk Müşaviri Av. ...
DAVANIN KONUSU : Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/05/2022 tarih ve E-95966346-449-512 sayılı "Sağlık İzninin Uygulanması" konulu Genel Yazısının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Sınırlı, tamamlayıcı ve bağımlı bir düzenleme yapma yetkisine sahip olan idarenin, Anayasa'da öngörülen ayrıksı durumlar dışında, yasalarla düzenlenmemiş bir alanda, kural koymasının mümkün olmadığı, dava konusu Genel Yazının dayanak aldığı İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesi hükmünün, açıkça Kanun’a aykırılık teşkil ettiği, Yönetmelik eki tabloda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 103. maddesine aykırı şekilde sağlık izin süresinin çalışma saati karşılığında gün hesabı yapılarak belirlendiği, oysa Kanun’un emredici hükmü uyarınca şua izni süresi 1 ay olup, bu sürenin Yönetmelik ile kısaltılamayacağı, yine Kanun’da hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personelin sağlık izninden yararlandırılacağı belirtilmesine rağmen, Yönetmelik ile sadece denetimli alanlarda çalışanlar yönünden düzenleme yapılarak, bu anlamda da kısıtlama uygulandığı, Yönetmelik eki tablo değerlendirildiğinde, yıllık 1 ay şua izni ve 1 ay yıllık izin kullanıldığının kabulü durumunda, 10 ay üzerinden hesaplama yapılmasının gerekeceği, haftalık 5 iş günü üzerinden aylık 22, 10 ay üzerinden 220 iş gününün bulunduğu, resmi tatil edilen 14 günün tamamının, iş gününe denk gelmesi durumunda, geriye yıllık 206 iş gününün kaldığı, Yönetmelik gereğince de haftalık çalışma süresinin 35 saat olduğu dikkate alındığında, günlük 7 saate tekabül eden bu süre üzerinden yıllık 206 iş günü karşılığında çalışma süresinin 1442 saat olduğu, ancak 1451-1500 saat için 30 gün izin hakkı tanındığına göre, bu durumda 30 gün yerine maksimum 29 gün şua izni kullanılabileceği, dava konusu Genel Yazı kapsamında belirlenen, 2022 yılı şua izninin kullanımına ilişkin usul ve esaslar ile şua izninin devredilmesine hatta hiç kullanılmamasına yol açılabileceği, ayrıca radyoaktif ışınlara maruz kalan sağlık çalışanlarının korunması görevinin göz ardı edildiği, davalı idare işleminin aynı zamanda genel hukuk ilkelerine de aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Radyasyon kaynağı ile çalışan personelin sağlık izninin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 103. maddesinin son fıkrasında düzenlendiği, önceki düzenlemeler uyarınca, bu personelin, hizmetlerini ifa ederken iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı cihaz kullanarak çalışıp çalışmadıklarına ve yıl içinde çalıştığı süreye bakılmaksızın 30 gün sağlık izninin verildiği, radyoloji hizmetleri dışında iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile hizmet sunulan cihazları kullanan hekim ile bu işlemlerin yapıldığı esnada hazır bulunan diğer personel açısından, sağlık izni ve fiili hizmet süresi zammı konusunda mağduriyet yaşanması üzerine, bunların da iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı çalışanı olarak kabul edildiği ve sağlık izninin kapsamının genişletildiği, Kanun’un verdiği yetki uyarınca yapılan düzenlemeyle, iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı ile çalışanlara verilecek sağlık izninin, personelin bir takvim yılı içerisinde denetimli alanlarda fiilen çalıştığı süreler dikkate alınarak, Yönetmelik ekindeki sağlık izin tablosunda belirtilen çalışma süresine göre belirlenmesi ve fiili çalışma süresinin hesaplandığı yıl sona erdikten sonra ardışık yıl içerisinde kullanabileceğine ilişkin kural getirildiği, İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in 26/04/2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra, sağlık kuruluşları tarafından, bir kısım personelin önceki uygulama kapsamında 30 günlük sağlık iznini 01/01/2022 - 26/04/2022 tarihleri arasında kullandığı, bir kısmının henüz kullanmadığı, Yönetmeliğin 26/04/2022 itibarıyla uygulanmaya konulması ve sağlık izninin fiili çalışma süresinin hesaplandığı yıl sona erdikten sonra ardışık yıl içerisinde kullanılacak olması nedeniyle sağlık izni kullanmayan personelin mağduriyet yaşadığının bildirilmesi üzerine, Yönetmelik yayımlanmadan önce iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ve radyonüklitler ile çalışan personelin çalıştığı süreler göz önünde bulundurularak, anılan tarihler arasında sağlık izni kullanmayan personelin, bu süreye ilişkin izinlerinin kullandırılmasına yönelik dava konusu işlemin tesis edildiği, 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun'un Ek-1. maddesinde belirtilen haftalık 35 saatlik çalışma süresi ve bir takvim yılı 52 hafta olarak dikkate alındığında, 35 saat x 52 hafta = 1840 saat üzerinden hesaplanma yapılması gerekirken, 30 günlük yıllık izin ve maksimum 30 günlük sağlık izin hakkı düşülerek, 1500 saat üzerinden hesaplama yapıldığı, 1500 saat iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı ile çalışan personelin, 42 haftalık fiili çalışma süresi ile 30 günlük sağlık iznini kullanabildiği, sağlık izin süresinin gün bazlı değil, haftalık 35 saat üzerinden hesaplandığı, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından sağlık iznine yönelik bir uygulama bulunmasa da, Kanun ve Yönetmelikte sağlık iznine yer verildiği, Yönetmelikte sağlık iznine esas süre hesaplanırken, iyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarıyla çalışılmayan süreler (yıllık, doğum, ölüm izni, resmi tatiller vb.) düşülerek iyonlaştırıcı radyasyon ve radyonüklit kaynaklara maruz kalınan sürelerin dikkate alındığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Genel Yazının dayanağı olan, 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 26/04/2022 ve 31821 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı; dolayısıyla, davanın konusuz kaldığı görüldüğünden, dava konusu Genel Yazı'nın iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacı Sendika tarafından, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/05/2022 tarih ve E-95966346-449-512 sayılı "Sağlık İzninin Uygulanması" konulu Genel Yazısının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu Genel Yazı incelendiğinde; 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun'un 3. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2. ve 103. maddelerine dayanılarak 5530 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 26/04/2022 ve 31821 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ''İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik''in ''Sağlık İzni'' başlıklı 8. maddesiyle, sağlık izninin yeniden düzenlenmesi neticesinde, sağlık iznine ne şekilde hak kazanılacağı ile hak edilen söz konusu iznin nasıl ve ne zaman kullandırılacağına ilişkin hususlara yer verilerek, tüm sağlık kurum ve kuruluşlarının bilgilendirilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Ancak, Genel Yazı içeriğine esas teşkil eden anılan Yönetmelik hükümleri, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ''İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik''in 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu durumda, sağlık iznine ilişkin hükümlerin nasıl uygulanacağını açıklamak üzere çıkarılan Genel Yazı'nın dayanağı olan Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında; davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinde, radyoloji hizmeti veren kurumların bina vasıfları, kullanılacak cihazlar, hastalar ve personelin röntgen ışınları ve radyolojik hasarlardan korunabilmesi için gerekli tedbir ve şartların bir nizamname ile tespit edilmesi öngörülmüştür.
02/07/2018 tarih ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 11. maddesiyle, 3153 sayılı Kanun’un 3. maddesinde yer alan, “bir nizamname yapılır” ibaresi, “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir” şeklinde değiştirilmiş, 25/06/2021 tarih ve 31522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 24/06/2021 tarih ve 4144 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla, 27/4/1937 tarihli ve 2/10857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname yürürlükten kaldırılmıştır.
25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanması üzerine dava konusu Genel Yazı'yla, anılan Yönetmelik'te düzenlenen sağlık izinlerinin ne şekilde uygulanacağına yönelik açıklamalar yapılmıştır.
Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmış ise de, dava konusu Genel Yazı'nın dayanağı olan ve 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava konusu, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/05/2022 tarih ve E-95966346-449-512 sayılı "Sağlık İzninin Uygulanması" konulu Genel Yazı'da, yürürlükten kaldırılan 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen sağlık izninin uygulanmasına ilişkin açıklamalara yer verildiği, anılan Yazı'nın, il bünyesinde faaliyet gösteren tüm sağlık kurum ve kuruluşlarına gerekli bilgilendirmenin yapılması hususunda gereğinin yapılması amacıyla 81 İl Valiliğine (İl Sağlık Müdürlükleri) gönderildiği anlaşılmaktadır.
Bu duruma göre; anılan Genel Yazının dayanağı olan Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle, uygulanma kabiliyeti kalmayan dava konusu Genel Yazının iptali istemi hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/05/2022 tarih ve E-95966346-449-512 sayılı "Sağlık İzninin Uygulanması" konulu Genel Yazısının iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlene ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.