T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3829
Karar No : 2025/3353
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU: Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Çalgı Yapımı ve Onarımı bölümünden mezun olan davacı tarafından, müzik öğretmeni olarak atanmasına engel teşkil eden düzenlemenin kaldırılması için Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlem ile Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Ege Üniversitesi Devlet Musikisi Konservatuvarı Çalgı Yapımı ve Onarımı bölümünü okumuş olduğu dönem içerisinde mezun olan üst dönem öğrencilerinin müzik öğretmeni olarak atandıkları, ancak ...tarih ve ... sayılı Talim Terbiye Kurulu Kararı ile bu uygulamanın değiştirildiği, formasyon almış olmasına rağmen müzik öğretmeni olarak atanmasının engellendiği, çalgı yapımı ve onarımı bölümü öğrencilerinin %43 oranında müzik eğitimi aldıkları halde müzik öğretmenliğine atanamadıkları, davacıdan bir yıl önce mezun olan kişilerin müzik öğretmenliğine atanabildikleri, bu durumun idari işlemlerde eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülerek dava konusu işlemlerin iptali istenilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Mart 2014 tarihli ve 2678 sayılı Tebliğler Dergisi'nde yayımlanarak yürürlüğe giren Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları ile Eki Çizelgede Değişiklik Yapılmasına dair Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının... tarihli ve ... sayılı Kurul kararıyla; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının... tarih ve ... sayılı Kurul Kararının Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları ile Eki Çizelge'nin 57. sırasında yer alan "Müzik" alanı öğretmenliği yine aynı çizelgenin 58. sırasına alınarak, kaynaklık teşkil eden "Çalgı Yapımı" bölümünün, "Müzik öğretmenliği" alanından çıkarıldığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Kurul Kararın Geçici 3. maddesiyle, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Kurul kararında öğretmenlik atamalarına kaynaklık teşkil eden ve Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ...tarih ve... sayılı Kurul kararı ile yükseköğretim programları arasından çıkarılan programlarda Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı Kurul kararının yürürlükte olduğu dönemde kayıtlı olanların ve mezun durumda olanların haklarının korunduğu, davacının, Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı "Çalgı Yapımı ve Onarımı Bölümü"ne 07/09/2017 tarihinde kayıt olduğu ve kayıtlı olduğu dönemde mer'i mevzuatın Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının... tarih ve ... sayılı Kurul kararı olduğu görüldüğünden tesis edilen bireysel ve düzenleyici işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarih ve... sayılı kararının yürürlükte olan mevzuata uygun olarak kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda hazırlandığı, davacının eğitime başladığı ve mezun olduğu tarih itibarıyla çalgı yapımı ve onarımı bölümünün müzik öğretmenliği atama alanına kaynaklık eden bölümler arasında yer almadığından dava konusu işlemde ve düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Çalgı Yapımı ve Onarımı bölümünden mezun olan davacı tarafından, müzik öğretmeni olarak atanmasına engel teşkil eden düzenlemenin kaldırılması için Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlem ile Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarihli ve... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun 3. ''Öğretmenlik'' başlıklı 3. maddesinde, ''(1) Öğretmenlik, eğitim ve öğretim ile bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini, Türk Millî Eğitiminin amaçları ve temel ilkeleri ile öğretmenlik mesleği etik ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdür.
(2) Öğretmenlerin çalışma şartları, eğitimde kalitenin yükseltilmesi için belirlenen amaçları gerçekleştirmek üzere düzenlenir.
(3) Öğretmenlik mesleğine hazırlık; genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon/öğretmenlik meslek bilgisi ile sağlanır.
(4) Öğretmenlik mesleği; aday öğretmenlik döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılır.'' hükmüne, ''Öğretmenlerin nitelikleri ve seçimi'' başlıklı 4. maddesinde, ''(1) Öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon/öğretmenlik meslek bilgisi bakımından aranacak nitelikler Millî Eğitim Bakanlığınca tespit olunur.
(2) Öğretmenler, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurt dışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından seçilir.'' hükmü yer almıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı teşkilat ve görevlerini düzenleyen
1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Talim ve Terbiye
Kurulu Başkanlığı başlıklı 319 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında, "Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının,
Bakanlığın bilimsel danışma ve inceleme organı olduğu düzenlenmiş; maddenin 3 üncü fıkrasında
Talim ve Terbiye Kurulunun görevleri;
"Talim ve Terbiye Kurulu, evrensel değer ve standartları göz önünde bulundurarak, kalite, eşitlik
ve etkililik ilkeleri ile millî ve toplumsal değerlere dayalı bir eğitim sistemi oluşturmak amacıyla
aşağıdaki görevleri yerine getirir: a) Eğitim sistemini, eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak,
hazırlananları incelemek veya inceletmek, araştırmak, geliştirmek ve uygulamaya ilişkin görüşlerini
Bakana sunmak,
b) Bakanlık birimlerince hazırlanan eğitim ve öğretim programları, ders kitapları, yardımcı
kitaplar ile öğretmen kılavuz kitaplarını incelemek, inceletmek ve sonucunu Bakana sunmak, c) Yurtdışı eğitim ve öğretim kurumlarından alınmış, ilköğretim ve ortaöğretim diploma ve
öğrenim belgelerinin derece ve denkliklerine ilişkin ilke kararlarını Bakanın onayına sunmak,
ç) Eğitim ve öğretimle ilgili konularda Bakanlığın diğer birimleri ile işbirliği yapmak."
olarak belirlenmiştir.
Bu kapsamda 17/04/2015 tarihli 29329 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî
Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5 inci maddesinin 2 nci fıkrasında;
"Aday öğretmenliğe/öğretmenliğe atanacaklarda, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen
genel şartların yanında aşağıdaki özel şartlar aranır;
a) Mezun olunan yükseköğretim programının, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine
ilişkin kararına göre atama yapılacak alana uygun olması," hükmü yer almıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 24. maddesinde de hangi okul mezunlarının, hangi derece ve türdeki okul ve kurumlarda hangi dersleri alanları içinde okutabilecekleri Talim ve Terbiye Kurulunca belirleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Bu durumda, atanması gereken müzik öğretmeni sayısı dikkate alınarak müzik öğretmenliğine atanacakların mezun olmaları gereken yükseköğretim programı mezunlarının belirlendiği anlaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/06/2025 tarihinde, davacı vekili Av... ile davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili Av....'ın geldiği, Danıştay Savcısı...'in hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı.
Taraflara usulüne göre söz verilip, dinlenildikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alınarak, taraflara son kez söz verildikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Çalgı Yapımı ve Onarımı bölümünden mezun olan davacı tarafından, müzik öğretmeni olarak atanmasına engel teşkil eden düzenlemenin kaldırılması için Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlem ile Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı kararının iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun 3. ''Öğretmenlik'' başlıklı 3. maddesinde, ''(1) Öğretmenlik, eğitim ve öğretim ile bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini, Türk Millî Eğitiminin amaçları ve temel ilkeleri ile öğretmenlik mesleği etik ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdür.
(2) Öğretmenlerin çalışma şartları, eğitimde kalitenin yükseltilmesi için belirlenen amaçları gerçekleştirmek üzere düzenlenir.
(3) Öğretmenlik mesleğine hazırlık; genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon/öğretmenlik meslek bilgisi ile sağlanır.
(4) Öğretmenlik mesleği; aday öğretmenlik döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılır.'', ''Öğretmenlerin nitelikleri ve seçimi'' başlıklı 4. maddesinde, ''(1) Öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon/öğretmenlik meslek bilgisi bakımından aranacak nitelikler Millî Eğitim Bakanlığınca tespit olunur.
(2) Öğretmenler, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurt dışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından seçilir.'' hükmü öngörülmüştür.
Milli Eğitim Bakanlığı teşkilat ve görevlerini düzenleyen
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Talim ve Terbiye
Kurulu" Başkanlığı başlıklı 319. maddesinin birinci fıkrasında, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının, Bakanlığın bilimsel danışma ve inceleme organı olduğu düzenlenmiş; maddenin üçüncü fıkrasında
Talim ve Terbiye Kurulunun görevleri;
"Talim ve Terbiye Kurulu, evrensel değer ve standartları göz önünde bulundurarak, kalite, eşitlik
ve etkililik ilkeleri ile millî ve toplumsal değerlere dayalı bir eğitim sistemi oluşturmak amacıyla
aşağıdaki görevleri yerine getirir: a) Eğitim sistemini, eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak,
hazırlananları incelemek veya inceletmek, araştırmak, geliştirmek ve uygulamaya ilişkin görüşlerini
Bakana sunmak,
b) Bakanlık birimlerince hazırlanan eğitim ve öğretim programları, ders kitapları, yardımcı
kitaplar ile öğretmen kılavuz kitaplarını incelemek, inceletmek ve sonucunu Bakana sunmak, c) Yurtdışı eğitim ve öğretim kurumlarından alınmış, ilköğretim ve ortaöğretim diploma ve
öğrenim belgelerinin derece ve denkliklerine ilişkin ilke kararlarını Bakanın onayına sunmak,
ç) Eğitim ve öğretimle ilgili konularda Bakanlığın diğer birimleri ile işbirliği yapmak."
olarak belirlenmiştir.
Bu kapsamda 17/04/2015 tarihli 29329 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî
Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrasında;
"Aday öğretmenliğe/öğretmenliğe atanacaklarda, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen
genel şartların yanında aşağıdaki özel şartlar aranır;
a) Mezun olunan yükseköğretim programının, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine
ilişkin kararına göre atama yapılacak alana uygun olması," kuralı yer almıştır.
20/02/2014 tarih ve 9 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı'nın Geçici 3. maddesinde; "Bu kararla öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programları arasından çıkarılan programlardan mezun olanlar ile bu kararın yürürlüğe girdiği tarihte ilgili yükseköğretim programı/fakültelerde öğrenim görmekte olanların mezuniyetleri halinde daha önce atanabilecekleri alanlara, alanlarının kaldırılması halinde ise öğrenimlerine uygun alanlara atamalarına devam edilir." açıklaması yapılmış, eki Çizelge'nin 58. sırasında, Müzik alanına kaynak teşkil eden yükseköğretim programları sayılmış, 59. sırasında ise Müzik Aletleri Yapımı alanına kaynaklık eden programlar arasında "Çalgı Yapımı ve Onarımı" programına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
...... tarihli ve ... sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararının eki niteliğinde olan çizelgenin 57. sırasında "Müzik" ve "Müzik Aletleri Yapımı" alanlarına kaynaklık eden programlar arasında "Çalgı Yapımı" programı yer almakta olup, ... tarih ve ... sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararıyla "Çalgı Yapımı" programı, "Müzik" alanına kaynaklık eden programlar arasından çıkarılmış, ancak "Müzik Aletleri Yapımı" alanında yer almaya devam etmiştir. Hem 2009, hem de 2014 tarihli kurul kararının geçici maddelerinde düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte, atama alanından çıkarılan bölümlerden mezun olan veya hali hazırda bu bölümlerde okuyanların haklarının korunacağı belirtilmiş, hukuki belirlilik ilkesi gözetilerek atama alanı değişikliği nedeniyle bu bölümlerden mezun olan kişilerin mağdur olmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri olan hukuk güvenliği ile kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanması amaçlanmaktadır. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Ancak, idarenin yürüttüğü kamu hizmeti çerçevesinde kendisine verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla sahip olduğu yetkileri kullanarak düzenleyici işlemler yapması, hizmetin bir gereği olup, bu düzenlemeler sonucundan öncesinde olmayan yeni durumların ortaya çıkması yahut var olan durumlarda değişiklikler olması kaçınılmazdır. Bu değişiklikler değerlendirilirken, değişiklik öncesinde statü içerisinde bulunan kişilerin haklarının korunması veya zararlarının asgari düzeye indirilmesi için gerekli önlemlerin alınıp, alınmadığına bakılacağı açık olup, bu husus hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerinin bir sonucudur. Aksi bir kabul, idarenin düzenleme yaptıktan sonra düzenleme öncesi durumu uygulamasına neden olur ki, bu husus hizmetin işleyişine aykırı olacağı gibi idarenin kendisine verilen görevleri yerine getirmesine de engel olacaktır.
Bu nedenle, 2017 yılında "Çalgı Yapımı ve Onarımı" bölümüne kayıt yaptıran davacının, kendisinden bir yıl önce mezun olan kişilerin "Müzik" öğretmenliğine atanabilmiş olması, Talim ve Terbiye Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararının yürürlüğe girdiği tarihte eğitim gören kişilerin haklarının korunmasına yönelik olup, anılan değişikliğin yapıldığı tarihten çok sonra 2017 yılında söz konusu bölüme kayıt olan davacı açısından bir hak doğurmayacaktır.
Öte yandan, çalgı yapımı ve onarımı bölümü öğrencilerinin %43 oranında müzik eğitimi aldıkları halde, müzik öğretmenliğine atanamadığı yönündeki iddiasına karşın, yürürlükte olan 2014 tarihli Talim ve Terbiye Kurulu kararı eki çizelge incelendiğinde, "Müzik" atama alanına kaynaklık eden bölümlerden "1. Müzik Öğretmenliği, 2. Müzik" bölümleri dışındaki fakülteler için, "(**)Bakanlığımıza bağlı resmî eğitim kurumları ile özel öğretim kurumlarına öğretmenlik başvurusu yapılırken yükseköğretim kurumlarına müzik alanında özel yetenek sınavı ile yerleştiğini ve mezun olduğu yükseköğretim kurumu tarafından lisans eğitiminde aldığı kredinin en az %70’inin “Müzik” alanından olduğunu belgelendirenler." şartı getirildiği ve söz konusu bölümün bu şartı taşımadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile Talim ve Terbiye Kurulu'na öğretmenlik alanları, atama ve ders okutma esaslarını düzenleme ve değişiklik yapma konusunda takdir yetkisi verildiği, bu yetki kapsamında alınan ... tarih ve ... sayılı karar içeriğinde yer alan değişikliğe ilişkin dava konusu düzenlemede ve Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka ve üst hukuk normlarına aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ...tarih ve E-... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının ...tarih ve... sayılı kararının iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen...TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.