T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4881
Karar No : 2024/5893
DAVACI : ... Sendikası
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : 12 Nisan 2006 tarihli Başemir yazısı ile yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin Birinci Bölümü'nün "Konut Taksimi" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinin 1,2,3 numaralarında yer alan "%55, %40, %5" ibareleri ile (b) bendinin Jandarma Genel Komutanlığı personeli için (Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu Hariç) 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%30, %40, %25, %5" ibareleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu için 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%41, %36, %16, %7" ibarelerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava açıldıktan sonra, mezkur Yönergenin davalı idare tarafından değiştirildiği ve “Milli Savunma Bakanlığı Konut Yönergesi” adıyla 04/11/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği, yapılan değişikliğin ihtiyacı karşılamadığı ve Yönergeyi hukuka uygun hale getirmediği; Sendikaya üye bir kısım memurun, dernek kurma düşüncesinden hareketle Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünde görevli memurlar ile yaptığı şifahi görüşmeler neticesinde dava konusu Yönergeden 18/09/2020 tarihinde haberdar oldukları ve dava açılması talebi ile Sendikaya başvurdukları, Bakanlık bünyesinde görevli sivil memurların da konutlardan subaylar/astsubaylar ile aynı oranda yararlanması gerektiği, konutlardan yararlanma oranlarının, Anayasa’ya, hakkaniyete, eşitliğe ve hukukun genel ilkelerine aykırı olduğu, idarelerin genel düzenleyici işlem yapma yetkilerini eşitlik ve maddi ve manevi varlığı geliştirme ilkelerine uygun olarak çalışma barışını koruyacak şekilde kullanmaları gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI: 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu'na dayanılarak çıkarılan Kamu Konutları Yönetmeliği’nin 6. ve 14. maddeleri uyarınca kamu konutlarından yararlanma oranı tespit yetkisinin Milli Savunma Bakanlığında olduğu, bu yetki kapsamında konutların; Milli Savunma Bakanlığı Konut Yönergesi hükümleri çerçevesinde, personel mevcudunun statülere dağılımı dikkate alınarak hakkaniyet esaslarına göre subay, astsubay, Devlet memurları ve uzman erbaşlar arasında dağıtıldığı; zamanla uzman erbaş ve Devlet memuru sayılarında yaşanan artışlar sonucu Milli Savunma Bakanlığı Konut Yönergesinde yer alan ve %5 olan Devlet memuru ve uzman erbaş konut taksim oranının; 29/08/2018 tarihinde yapılan değişiklik ile %10'a, 30/10/2020 tarihinde yapılan değişiklik ile %15'e, 03/11/2022 tarihinde yapılan değişiklik ile %20'ye yükseltildiği, oranların değiştiği ve gelinen noktada derdest davanın konusuz kaldığı; davaya konu olan mevcut Yönerge ve üst normlarının kamu yararı ve hizmet gerekleri ilkesi gözetilerek farklı statülere ve özlük haklarına sahip, farklı mevzuata tabi personele hak sahipliği sağladığı dikkate alınarak, statüleri ve özlük hakları bakımından farklı kurallara bağlı personelin aynı hukuksal durumda olmalarının mümkün olmadığı; davacı Sendika'nın Anayasa’nın eşitlik ilkesinin ihlal edildiğine dair iddiasının gerçeği yansıtmadığı ve dava konusu mevzuatın normlar hiyerarşisi ilkesine aykırılık teşkil ettiği iddiasının mesnetsiz olduğu açık olduğundan yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan davada, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; 12 Nisan 2006 tarihli Başemir yazısı ile yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin Birinci Bölümü'nün "Konut Taksimi" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinin 1,2,3 numaralarında yer alan "%55, %40, %5" ibareleri ile (b) bendinin Jandarma Genel Komutanlığı personeli için (Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu Hariç) 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%30, %40, %25, %5" ibareleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu için 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%41, %36, %16, %7" ibarelerinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi 12/04/2006 tarihinde yürürlüğe girmiş, davacı Sendika tarafından, anılan Yönerge'nin Birinci Bölümü'nün "Konut Taksimi" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinin 1,2,3 numaralarında yer alan "%55, %40, %5" ibareleri ile (b) bendinin Jandarma Genel Komutanlığı personeli için (Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu Hariç) 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%30, %40, %25, %5" ibareleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu için 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%41, %36, %16, %7" ibarelerinin iptali istemiyle dava açıldıktan sonra Yönerge'de önce 30/10/2020 tarihinde, sonra 03/11/2022 tarihinde bir takım değişiklikler yapılarak, davacı Sendikanın dava konusu ettiği maddelerdeki oranların yeniden düzenlendiği anlaşılmış olmakla birlikte, davanın, statü farkı gözetilerek konutlardan yararlanma oranları belirlenmesinin eşitliğe aykırı olduğu, sivil memurların da konutlardan subay ve astsubaylar ile aynı oranda yararlandırılması gerektiği ileri sürülerek dava konusu edilen oranların iptal edilmesi gerektiği iddiası ile açıldığı göz önüne alındığında, davanın konusuz kaldığından söz edilemeyeceği sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın, 03/11/2022 tarihli Makam oluru ile yürürlüğe konulan Milli Savunma Bakanlığı Konut Yönergesinin ilgili maddesi yönünden esasının incelenmesine geçilmiştir.
Kamu konutlarının tahsis biçimi, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ilişkin temel ilkeleri belirlendiği 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununun "Kamu konut türleri ve konut tahsisi" başlıklı 3. maddesinde, Kamu konutları, tahsis esasına göre dört gruba ayrıldığı belirtilmiş, bu maddenin son fıkrasında da, "Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Bu kanun maddesine dayanılarak kapsamdaki kurum personeline kamu konutlarının tahsis şekli, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ait usul esas şartlar ile uygulamaya dair diğer hususları tespit etmek amacıyla Kamu Konutları Yönetmeliği hazırlanarak 23/09/1984 tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, Yönetmeliğin "Kamu Konutu Özelliğini Kazanma" başlıklı 6. maddesinde, kamu konutlarının görev ünvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceğinin yetkili makamca tespit edilebilileceği, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında ayırımın subay, astsubay ve sivil memur (Uzman çavuş ve uzman jandarma çavuşları dahil) arasında yapılacağı düzenlenmiş, "Konut Tahsis Talebi ve Değerlendirilmesi" başlığını taşıyan 14. maddesinde de; Konut tahsis talebi ve değerlendirilmesine dair usul ve esaslar; Türk Silahlı Kuvvetleri personeli için Millî Savunma Bakanlığınca, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için İçişleri Bakanlığınca (4) sayılı cetveldeki puanlama ve bu madde hükümleri gözönünde bulundurularak ayrıca düzenlenir." kuralına yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 14. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 03/11/2022 tarihli Makam oluru ile yürürlüğe konulan Milli Savunma Bakanlığı Konut Yönergesinin "Konutların Taksimi" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; bir garnizonda bulunan konutların hizmette mesuliyet ve müessiriyet esaslarına göre subay, astsubay, Devlet memurları ve uzman erbaşlar arasında aşağıdaki oranlara göre taksim edileceği belirtildikten sonra; 2. fkrasının a) bendinde, "Kara Kara, Deniz ile Hava Kuvvetleri personeli için,
1-, Subaylar (İst.Memur/atamalı veya sözleşmeli sivil öğretim elemanları dahil) %42,
2)Astsubaylar %38,
3))Devlet Memurları ve Uzman erbaşlar %20" şeklinde konut tahsis oranları belirlenmiştir.
Böylece; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli Devlet memurları hizmette sorumluluk ve etkililik esaslarına göre kamu konutlarından %20 oranında faydalanmaları öngörülmüştür.
Düzenleyici işlem niteliğinde olan Yönergelerin, bir üst norm olan kanun ve yönetmeliklere aykırı düzenlemeler içeremeyecekleri ve bu normlarda yer alan düzenlemeleri aşar nitelikte kural getiremeyecekleri idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
2946 sayılı Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Kamu Konutları Yönetmeliğinin, kamu konutlarının görev ünvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceğinin yetkili makamca tespit edilebileceği yolundaki 6. maddesi ile konut tahsis talebi ve değerlendirilmesine dair usul ve esasların Türk Silahlı Kuvvetleri personeli için Millî Savunma Bakanlığınca ayrıca belirlenebileceği yolundaki 14. maddesi gereğince, Bakanlığa bağlı kamu konutlarının; puanlama, tahsis konuttan çıkarılma ve konutların yönetimine ilişkin esaslar yönerge ile düzenlenmiş olup, anılan Yönergenin dava konusu edilen maddesi ile, Türk Silahlı Kuvvetlerince ifa edilen askeri hizmetleri yerine getiren personelin görevi nedeniyle üstlendiği yetki ve sorumluluklar ile hizmet gerekleri dikkate alınmak suretiyle, üst hukuk normu olan Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında, "subay" "astsubay" ve "Devlet memurları ile uzman erbaş" olmak üzere üç ayrı personel grubu için farklı oranlarda kamu konutu tahsisi öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Bu itibarla; Yönetmelik hükmüne uygun olarak, idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında düzenlenen dava konusu Yönerge maddesinde üst hukuk normlarına, hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin Birinci Bölümü'nün "Konutların Taksimi" başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasının, konutların hangi oranda taksim edileceğine ilişkin (a) bendinin 1,2,3 numaralarında yer alan subaylar %55, astsubaylar %40, sivil memur ve uzman erbaşlar %5 ibareleri ile (b) bendinin Jandarma Genel Komutanlığı personeli için (Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu Hariç) 1,2,3,4 numaralarında yer alan subaylar %30, astsubaylar %40, uzman jandarma %25, sivil memurlar %5 ibareleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu için 1,2,3,4 numaralarında yer alan subaylar %41, astsubaylar %36, uzman jandarma %16, sivil memurlar %7 ibarelerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Davacı Sendika tarafından, Milli Savunma Bakanlığının, 12 Nisan 2006 tarihli Başemir yazısı ile yürürlüğe giren MSY/319-2 (B) sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi''nin Birinci Bölümü'nün "Konut Taksimi" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinin 1,2,3 numaralarında yer alan "%55, %40, %5" ibareleri ile (b) bendinin Jandarma Genel Komutanlığı personeli için (Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu Hariç) 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%30, %40, %25, %5" ibareleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Ankara Garnizonu Merkez Konut Grubu için 1,2,3,4 numaralarında yer alan "%41, %36, %16, %7" ibarelerinin iptali istemiyle, 27/10/2020 tarihinde kayda giren dilekçeyle dava açıldıktan sonra; Yönerge'de önce 30/10/2020 tarihinde, sonra 03/11/2022 tarihinde yapılan değişikliklerle, Yönerge'nin adının Milli Savunma Bakanlığı Konut Yönergesi olarak değiştirildiği, Yönerge'nin son halinde "Konutların taksimi" başlıklı 6. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde konut taksim oranları; Kara Deniz ile Hava Kuvvetleri personeli için, Subaylar (İst.Memur/atamalı veya sözleşmeli sivil öğretim elemanları dahil) %42, Astsubaylar %38, Devlet Memurları ve Uzman erbaşlar %20 şeklinde belirlenerek, konut dağıtımının yeniden düzenlendiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, anılan Yönerge'nin karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunmayan dava konusu "Konutların Taksimi" başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan ibarelerin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Milli Savunma Bakanlığının, 03/11/2022 tarihinde değişiklik yapılan MSY/319-2 (B) sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesi'nin, "Konutların Taksimi" başlıklı 5. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan ibarelerin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderlerinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.