T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5471
Karar No : 2025/4396
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : ... Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığında
astsubay kıdemli başçavuş rütbesinde ... Savunma Sistemleri Öğretmeni olarak görev yapmakta iken, Katar Türk Birleşik Müşterek Kuvvet Komutanlığı Kadrolarına FIFA Dünya Kupası Koruma Kalkanı Harekatı kapsamında Dronsavar Unsur Komutanı olarak görevlendirilen davacı tarafından, 02/11/2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının “Harcırah işlemleri” başlıklı 12. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : ... Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığında astsubay kıdemli başçavuş rütbesinde ... Savunma Sistemleri Öğretmeni olarak görev yapmakta iken, Genelkurmay Başkanlığının 21 Eylül 2022 tarihli uygulama emri ve K.K.K.lığı Hrk. Bşk.lığının 28 Eylül 2022 tarihli “Katar FIFA 22 Dünya Kupası Kalkanı Harekatı Uygulama Emri’ konulu emir ile 19 Ekim 2022 tarihinden itibaren Dronsavar Unsur Komutanı olarak Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı Eğt.Brl.K.lığı Eğt.Ks.Eğt.Sb. kadrosunda görev yapmak üzere Katar’da görevlendirildiği ve halen Katar'da bu görevin başında olduğu; Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Katar'da Dünya Kupası Kalkanı Harekatı kapsamında 6 ay süreyle görevlendirilmesine ilişkin 05/10/2022 tarih ve 1339 karar nolu TBMM Kararı’nın 08 Ekim 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandığı, TBMM kararının uygulama usul ve esaslarını gösteren 02/11/2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının 05/11/2022 tarihinde yayımlanarak 19/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 6353 sayılı Karar’da harekatın usul ve esaslarının düzenlendiği ve harekata katılacak personele ödenek harcırah miktarlarının da Karar’ın 12. maddesinde düzenlendiği, bu maddeye göre; 1’nci derecedeki personel (subay-astsubay) için günlük 42, 2-4’üncü derecedeki personel (subay-astsubay) için günlük 40, 5-15’inci derecedeki personel (subay-astsubay) için günlük 34, işçiler için günlük 30, sözleşmeli erbaş ve erler için günlük 30, erbaş ve erler için ise günlük 7 ABD Doları ödeneceğinin belirtildiği, bu Karar’ın Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu; Türk Silahlı Kuvvetlerinin, barışı destekleme harekatları kapsamında Azerbaycan, Somali, Libya, Afganistan ve Katar'da görev yaptığı ve bu görevler kapsamında personel kadrolarının oluşturulduğu, bu kadrolara 6 aylık süre ile personel atamasının ve görevlendirilmesinin yapıldığı, 6 ayın sonunda personel değişimi yapılarak yeni personel atandığı ya da önceki personelin görev süresinin uzatıldığı, kendisinin de daha önceden var olan bir kadroya, K.K.K.nın 28 Eylül 2022 tarihli emri ile, Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı Eğt.Brl.K.lığı Eğt.Ks.Eğt.Sb.(P.4, S:18) kadrosuna Dronsavar Unsur Komutanı olarak atandığı, emri altındaki 12 personelin de aynı şekilde Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı Dronsavar timi kadrolarına atamalarının yapıldığı, bu harekat kapsamında K.K.K.lığı tarafından toplam 30 personelin atamasının yapıldığı, aynı görev kapsamında diğer kuvvet komutanlıklarının da personel görevlendirmesi yaptığı, birinci derecede olduğundan 6353 sayılı dava konusu Karar’ın 12. maddesi gereğince günlük 42 ABD doları ödeme yapılacağı, halbuki kendisi gibi Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı kadrolarında görev yapan 1'inci derecedeki subay-astsubaya günlük 126 ABD doları harcırah ödendiği, aynı şekilde 2-4 dereceler ve 5-15 dereceler arasındaki personel arasında da eşitsizlik yaratıldığı, barışı destekleme harekatları kapsamında Katar, Somali, Libya, Afganistan ve benzeri ülkelerde 1'inci derecedeki personelin günlük 126 $, 2-4 derecedeki personelin günlük 120 $, 5-15 derecedeki personelin ise, günlük 100 $ harcırah aldığı, Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı kadrolarında 700 civarında personelin görev yaptığı, bu personelin, derecesine göre 126, 120, 100 dolar harcırah aldığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığından 28 Eylül 2022 tarihli emirle ataması yapılan personelin de Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı kadrolarına atandığı, bu kadroların daha önce oluşturulmuş olan Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı kadroları olduğu, bu görevle yeni bir kadro veya farklı bir birlik oluşturulmadığı, ancak bu emirle atanan personelin 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 42-40-34 dolar alacakları, Dronsavar Unsurları Komutanı olarak kendisinin ve emri altında çalışan 12 rütbeli personelin, Türk Kıdemli Subayı Dnz.Alb. ...'ya bağlı olarak onun emri altında çalıştıkları, Türk Kıdemli Subayı ve onun yardımcıları olan rütbeli personelin, günlük 126 dolar harcırah aldığı, aynı derecede olan kendisinin ve alt rütbedeki personelin, derece karşılığı alması gereken harcırah miktarını alamadığı ve büyük bir eşitsizlik ortaya çıktığı; daha önceki yıllarda da Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı kadrolarında ve yine başka ülkelerde de görev yaptığı, bu görevler esnasında kadrosuna atama yapıldığı birlikteki personel hangi miktarda harcırah alıyorsa kendisine de aynı miktarda harcırah ödemesi yapıldığı; geçen yıl Kasım-Aralık 2021 döneminde icra edilen Arap Kupası esnasında, 26 Kasım 2021- 10 Ocak 2022 tarihleri arasında Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığının aynı kadrosunda görevlendirildiği ve kendisine günlük 126 dolar üzerinden harcırah ödemesi yapıldığı, KATAR FIFA 2022 Dünya Kupası organizasyonunun güvenliği için Türkiye'den Katar'a, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından da 3000 civarı polis görevlendirildiği, görevlendirilen polislerin derecelerine göre 100 ile 175 ABD doları günlük harcırah alacakken, kendisi ve birlikte görevlendirildikleri personelin de aynı organizasyonda görev yaptıkları, Dünya kupasında güvenliği sağlama görevlerinin olduğu, aynı yerde aynı güvenlik görevini ifa eden aynı derecedeki personel arasında büyük bir eşitsizlik yaratıldığı, kendisi ve arkadaşları 42 dolar alacakken, aynı görevi yapan polislerin 175 dolara ulaşabilen günlük harcırah alacakları, bunun eşitsizlik yarattığı; 11/01/2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5090 Sayılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararında, ülkelere göre ödenecek harcırah miktarlarının belirlendiği, diğer ülkeler kategorisine giren Katar'da görev yapacak personelden 1-4 derecedekilere günlük 95 $, 5-15 derecedekilere günlük 80 $ harcırah ödemesi yapılacağının düzenlendiği, 6353 sayılı dava konusu kararla belirlenen harcırah miktarlarının, kamu görevlilerine ödenecek harcırah miktarlarını belirleyen 5090 sayılı Karardaki miktarların bile çok çok altında olduğu; Anayasal bir hak olan eşitlik ilkesi ile idarede belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin ön koşullarından olduğu, dava konusu düzenlemede takdir yetkisinin ölçülülük ilkesine göre ve objektif kriterlere göre kullanılmadığı, dolayısıyla 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının 12. maddesi ile getirilen düzenlemenin Anayasa’nın eşitlik, belirlilik ilkelerine uygun olmadığı; yine takdir hakkı kullanılırken ölçülülük ve objektiflik kriterlerine uyulmadığı, kamu hizmetinin verimliliği ve gerekliliklerine uygun kullanılmadığı, Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı kadrolarında görev yapan personele yapılan günlük harcırah ödemesinin, K.K.K.lığı Hrk.Bşk.lığının 28 Eylül 2022 tarihli emri ile yine aynı Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı kadrolarına atanan personele de ödenmesi gerektiğinden, 02 Kasım 2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı’nın "Harcırah işlemleri" başlıklı 12. maddesinin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI : Halihazırda Türk Silahlı Kuvvetlerinin Bosna Hersek,
Kosova, Katar, Somali, Irak, Ürdün, Azerbaycan ve Libya'da icra ettiği harekâtlarda; görev niteliği ve ülke şartlarına göre Cumhurbaşkanlığı veya Bakanlar Kurulu Kararları ile belirlenen harcırah tutarlarının görev yapan personele aylık olarak ödendiği, Katar FIFA 2022 Dünya Kupası Kalkanı Harekâtı maksadıyla görevlendirilen personele ödenecek harcırah tutarlarının; görevin niteliği, süresi ve ilgili personelin görev süresince katlanacağı masraflar dikkate alınarak belirlendiği, dava dilekçesinde ileri sürülenin aksine, Katar Türk Müşterek Birleşik Kuvvet Komutanlığı'nda görev yapan personel ile Katar FIFA 2022 Dünya Kupası Kalkanı Harekâtına görevlendirilen personelin görev, görev süresi ve şartlarının tamamen farklı olduğu, dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararının iptali istenilen hükmünde hukukun genel ilkelerine ve üst hukuk normlarına aykırı bir yön bulunmadığından davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın "Harcırah
işlemleri" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, bu karar kapsamında yurt dışına gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile harekat kontrolüne alınacak kamu personeline ödenecek gündelikleri gösteren tablonun, aylık kadro derecesi "1 inci derecedeki personel için gündelik 42 ABD doları" ödeneceğine ilişkin kısım dışında kalan düzenlemeler ile ikinci fıkrası yönünden davanın ehliyet yönünden reddine, aynı maddenin "1 inci derecedeki personel için gündelik 42 ABD doları" ödeneceğine ilişkin kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 02/11/2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararının "Harcırah işlemleri" başlıklı 12. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Katar'da Dünya Kupası Kalkanı Harekatı kapsamında 6 ay süreyle görevlendirilmesine ilişkin 05.10.2022 Tarih, 1339 karar nolu TBMM Kararı 08 Ekim 2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
TBMM kararının uygulama usul ve esaslarını gösteren 02.11.2022 Tarihli, 6353 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı(EK-2), 05.11.2022 tarihinde yayımlanmıştır.
6353 Sayılı Kararda harekatın usul ve esasları düzenlenmiş, harekata katılacak personele ödenek harcırah miktarları da kararın 12. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre; 1’nci derecedeki personel (subay-astsubay) için günlük 42, 2-4’üncü derecedeki personel (subay-astsubay) için günlük 40, 5-15’inci derecedeki personel (subay-astsubay) için günlük 34, işçiler için günlük 30, sözleşmeli erbaş ve erler için günlük 30, erler için ise günlük 7 ABD Doları ödeneceği belirtilmiştir.
Davacı tarafından kararın Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı ...'da, ... Savunma Sistemleri Öğretmeni olarak görev yapmakta iken, Genelkurmay Başkanlığının 21 Eylül 2022 tarihli uygulama emri ve K. K. K.lığı Hrk. Bşk.lığının 28 Eylül 2022 tarihli “Katar FIFA 22 Dünya Kupası Kalkanı Harekatı Uygulama Emri’ konulu emir ile 19 Ekim 2022 tarihinden itibaren Dronsavar Unsur Komutanı olarak Katar Türk Birleşik Müşterek Komutanlığı Eğt. ... kadrosunda görev yapmak üzere Katar’da görevlendirildiği anlaşılmaktadır.
Katar Türk Müşterek Komutanlığında görevlendirilen personelin 5090 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararına tabi olduğu, her iki görevin şartlarının ayrı olduğu değerlendiridiğinde düzenlemede eşitlik ilkesine aykırılık saptanmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, ... Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığında astsubay kıdemli başçavuş rütbesinde ... Savunma Sistemleri Öğretmeni olarak görev yapmakta iken, Genel Kurmay Başkanlığının ... tarihli uygulama emri ve K.K.K.lığı Hrk. Bşk.lığının ... tarihli "Katar FIFA 22 Dünya Kupası Kalkanı Harekatı Uygulama Emri" konulu emir ile ... tarihinden itibaren Dronsavar Unsur Komutanı olarak Katar'da görevlendirilmiştir.
08/10/2022 tarih ve 31977 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Katar'da Dünya Kupası Kalkanı Harekatı kapsamında 6 ay süreyle görevlendirilmesine ilişkin 05/10/2022 tarih ve 1339 karar nolu TBMM Kararı’nın uygulama usul ve esaslarını gösteren 02/11/2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının 05/11/2022 tarihinde yayımlanarak 19/11/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, söz konusu Karar’da harekatın usul ve esaslarının yanında, harekata katılacak personele ödenek harcırah miktarlarının Karar’ın "Harcırah işlemleri" başlıklı 12. maddesine göre; aylık kadro derecesi 1 inci derecedeki personel için günlük 42, 2-4’üncü derecedeki personel için günlük 40, 5-15’inci derecedeki personel için günlük 34, işçiler için günlük 30, sözleşmeli erbaş ve erler için günlük 30, erbaş ve erler için ise günlük 7 ABD Doları ödeneceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmesi üzerine, anılan düzenlemenin Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olduğundan bahisle iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
10/02/1954 tarih ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun "Harcırahın unsurları" başlıklı 5. maddesinde; "Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.", "Birlik halinde yabancı ülkelere gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensuplarının harcırahı" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında; "Uluslararası anlaşmalar gereğince askeri birlikler/birlikler halinde yabancı ülkelere gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Mensuplarına verilecek harcırahın esasları ve miktarı Cumhurbaşkanınca tespit olunur.", "Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı" başlıklı 34. maddesinde; "Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle Cumhurbaşkanınca tayin olunur. Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir." hükümleri yer almıştır.
11/01/2022 tarih ve 31716 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yurt Dışı Gündeliklerine Dair Karar'ın 3. maddesinde; "(1) Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslarası kuruluş veya diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerden indirilir." (2) "Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarlarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir." hükmü yer almıştır.
05/10/2022 tarih ve 1339 sayılı "Katar Devleti Hükümeti Tarafından Talep Edilen Desteği Sağlamak ve Dünya Kupası Kalkanı Harekatına İştirak Etmek Üzere Hudut, Şümul, Miktar ve Zamanı Cumhurbaşkanlığınca Takdir ve Tayin Olunacak Şekilde Türk Silahlı Kuvvetlerinin Katar Devleti Sınırları İçerisinde ve Katar Devleti Karasuları ile Mücavir Bölgelerinde Görevlendirilmesi ve Bu Kuvvetlerin Cumhurbaşkanının Belirleyeceği Esaslara Göre Kullanılması ile Risk Ve Tehditlerin Giderilmesi İçin Her Türlü Tedbirin Alınması Ve Bunlara İmkan Sağlayacak Düzenlemelerin Cumhurbaşkanı Tarafından Belirlenecek Esaslara Göre Yapılması İçin Anayasa'nın 92'inci Maddesi Uyarınca Altı Ay Süreyle İzin Verilmesine Dair Karar" 08/10/2022 tarih ve 31977 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Anılan Karar'ın son paragrafında; "Bu mülahazalarla, Katar Devleti Hükümeti tarafından talep edilen desteği sağlamak ve Dünya Kupası Kalkanı Harekâtına iştirak etmek üzere hudut, şümul, miktar ve zamanı Cumhurbaşkanınca takdir ve tayin olunacak şekilde Türk Silahlı Kuvvetlerinin Katar Devleti sınırları içerisinde ve Katar Devleti karasuları ile mücavir bölgelerinde görevlendirilmesi ve bu kuvvetlerin Cumhurbaşkanının belirleyeceği esaslara göre kullanılması ile risk ve tehditlerin giderilmesi için her türlü tedbirin alınması ve bunlara imkân sağlayacak düzenlemelerin Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek esaslara göre yapılması için Anayasa’nın 92’nci maddesi uyarınca altı ay süreyle izin verilmesi Genel Kurulun 05.10.2022 tarihli 3’üncü Birleşiminde kabul edilmiştir." düzenlemesine yer verilmiştir.
TBMM kararının uygulama usul ve esaslarını gösteren 02/11/2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı 05/11/2022 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe konulmuş olup, söz konusu Karar'ın "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kararın amacı; 21 Kasım - 18 Aralık 2022 tarihleri arasında Katar'ın ev sahipliğini yapacağı 2022 FIFA Dünya Kupası organizasyonunun başarılı ve güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak, güvenliği tehdit edebilecek terörizm başta olmak üzere çeşitli tehdit unsurlarına karşı Katar Devleti sınırlarında, kara, hava ve deniz yetki alanlarında gerekli tedbirleri almak, Dünya Kupası Kalkan Harekatı kapsamında görevlendirilecek Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarının hudut, şümul, miktar ve zamanı Cumhurbaşkanınca takdir ve tayin olunacak şekilde, uluslararası hukuka uygun olarak görev icra etmek üzere görevlendirilmesi ve bu kuvvetlerin Cumhurbaşkanının belirleyeceği esaslara göre kullanılması ile risk ve tehditlerin giderilmesi için her türlü tedbirin alınması amacıyla Katar'da icra edilecek 2022 FIFA Dünya Futbol Kupası organizasyonu kapsamında yurt dışına gönderilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir." hükmüne, "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Bu Karar; 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 17 nci maddesi, 16/7/1965 tarihli ve 697 sayılı Ulaştırma ve Haberleşme Hizmetlerinin Olağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne Suretle Yürütüleceğine Dair Kanununun 4 üncü maddesi, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 4/11/1983 tarihli ve 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanununun 5 inci maddesi, 6/5/1986 tarihli ve 3283 sayılı Bazı Kanunlarla Tanınmış Olan Gümrük Muafiyetlerinin Kaldırılması hakkında Kanunun 2 inci maddesi, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 338 inci maddesi ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Katar'da icra edilecek faaliyetleri kapsamında yurt dışına gönderilmesine izin verilmesine ilişkin 5/10/2022 tarihli ve 1339 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararına dayanılarak hazırlanmıştır." hükmüne, "Harcırah işlemleri" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Bu karar kapsamında yurt dışına gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile harekat kontrolüne alınacak kamu personeline aşağıdaki gündelikler ödenir.
Aylık Kadro Derecesi
Gündelik Miktarı (ABD Doları)
1 inci derece için
42
2-4 üncü dereceler için
40
5-15 inci dereceler için
34
İşçiler için
30
Sözleşmeli erbaş ve erler için
30
Erbaş ve erler için
7
(2) Bu Karar kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri deniz unsurlarında görevlendirilecek personele, Türk gemilerinin Süveyş Kanalından güneye geçişleri ile Süveyş Kanalından tekrar kuzeye geçişleri arasındaki tarih aralığında yukarıda belirtilen tutarlarda gündelik ödenir." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olduğu belirtildikten sonra, ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin ehliyet yönünden de inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, dava dilekçesinde ehliyet yönünden kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın "Harcırah işlemleri" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, karar kapsamında yurt dışına gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile harekat kontrolüne alınacak kamu personeline ödenecek gündelikleri gösteren tablonun, 1 inci derece için 42 günlük ABD Doları ödeneceğine ilişkin kısmı dışındaki aylık kadro derecesi "2-4 üncü dereceler için 40", "5-15 inci dereceler için 34", "İşçiler için 30", "Sözleşmeli erbaş ve erler için
30", "Erbaş ve erler için 7" gündelik ABD doları ödeneceğine ilişkin kısımlar ile aynı maddenin ikinci fıkrası yönünden incelendiğinde;
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan biri olan "dava açma ehliyeti", her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari faaliyetler ile idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin buna bağlı olarak olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen sübjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlali, kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri kapsamında yargı mercilerince değerlendirilecektir.
İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Aksi halde, her idari işlemle dolaylı da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmek, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğurur.
İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir.
Davacı tarafından iptali istenilen anılan 12. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, bu Karar kapsamında yurt dışına gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile harekat kontrolüne alınacak kamu personeline ödenecek gündelikleri gösteren tablonun, aylık kadro derecesi 2-4’üncü derecedeki personel için 40, 5-15’inci derecedeki personel için 34, işçiler için 30, sözleşmeli erbaş ve erler için 30, erbaş ve erler için ise, 7 gündelik ABD Doları ödeneceğine ilişkin kısımlar ile aynı maddenin "Bu Karar kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri deniz unsurlarında görevlendirilecek personele, Türk gemilerinin Süveyş Kanalından güneye geçişleri ile Süveyş Kanalından tekrar kuzeye geçişleri arasındaki tarih aralığında yukarıda belirtilen tutarlarda gündelik ödenir." şeklindeki ikinci fıkrasının, 1. derecede olan davacının hak ve menfaatini doğrudan etkilemediği açık olduğundan, söz konusu düzenlemelerin iptali isteminin ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anılan Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın "Harcırah işlemleri" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, bu karar kapsamında yurt dışına gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile harekat kontrolüne alınacak kamu personeline ödenecek gündelikleri gösteren tablonun, aylık kadro derecesi "1 inci derecedeki personel için gündelik 42 ABD doları" ödeneceğine ilişkin düzenleme yönünden incelendiğinde;
6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun "Birlik halinde yabancı ülkelere gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensuplarının harcırahı" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında, uluslararası anlaşmalar gereğince askeri birlikler/birlikler halinde yabancı ülkelere gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Mensuplarına verilecek harcırahın esasları ve miktarının Cumhurbaşkanınca tespit olunacağının belirtildiği, bu düzenlemeye dayanılarak hazırlanan 02/11/2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 6245 sayılı Kanun'un 17. maddesine uygun olarak "2022 FIFA Dünya Futbol Kupası organizasyonu kapsamında Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurtdışına gönderilmesine dair TBMM kararının uygulanmasına ilişkin usul ve esasların" belirlendiği, anılan Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın 12. maddesinde ise, 1. derecedeki personel için gündelik harcırah miktarının 42 ABD doları olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davalı idarenin, 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve 1339 sayılı TBMM Kararı uyarınca görevin niteliği, süresi ve şartlarına göre dava konusu düzenlemeyi yapma konusunda takdir yetkisinin bulunduğu ve bu takdir yetkisinin hizmet gereklerine ve kamu yararına aykırı olarak kullanılmadığı sonucuna ulaşıldığından, Katar FIFA 2022 Dünya Kupası Kalkanı Harekatı kapsamında görevlendirilen aylık kadro derecesi 1. derece olan personel için gündelik 42 ABD doları ödeneceğine ilişkin dava konu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 02/11/2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın "Harcırah işlemleri" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, karar kapsamında yurt dışına gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile harekat kontrolüne alınacak kamu personeline ödenecek gündelikleri gösteren tablonun, aylık kadro derecesi "2-4 üncü dereceler için 40", "5-15 inci dereceler için 34", "İşçiler için 30", "Sözleşmeli erbaş ve erler için 30", "Erbaş ve erler için 7" gündelik ABD doları ödeneceğine ilişkin kısımlar ile ikinci fıkrasının iptali istemi yönünden DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. 02/11/2022 tarih ve 6353 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın "Harcırah işlemleri" başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, bu karar kapsamında yurt dışına gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile harekat kontrolüne alınacak kamu personeline ödenecek gündelikleri gösteren tablonun, aylık kadro derecesi "1 inci derecedeki personel için gündelik 42 ABD doları" ödeneceğine ilişkin kısmının iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 15/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.