T.C.
D A N I Ş T A Y
ON İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5634
Karar No : 2025/4595
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzurum ili, Pasinler Adliyesinde ... olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan mahkum olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda, davacının eylemlerinin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında kaldığı, davacının eylemleri ile uyumlu yasa maddesi ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; gerek 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde, gerekse bu Yönetmeliğin 3. maddesinde belirtilen diğer mevzuatta, Asliye Hukuk Hakimlerinin kimseyi Devlet memuru olarak atamaya yetkili olduklarına, yani atamaya yetkili amir olduklarına dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı, bu itibarla, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifini içeren Asliye Hukuk Hakimi kararının atamaya yetkili amir isteği/teklifi olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp, davacı hakkında atamaya yetkili amirin herhangi bir isteği/teklifi bulunmaksızın tesis edilen iş bu dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu Kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm özlük ve parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda eylemi sabit görülen davacının, eyleminin karşılığı olan disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Erzurum ili, Pasinler Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, 28/06/2018 tarihinde zimmet suçlaması kapsamında gözaltı işlemlerinin uygulandığı sırada yapılan üst aramasında üzerinde 2 gr. metamfetamin uyuşturucu madde bulunduğu, Erzurum Adli Tıp Grup Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı raporunda, davacının kan ve idrarında metamfetaminin etken maddelerinden olan paroksetin bulunduğunun belirtildiği, davacı hakkında Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının 12/09/2018 tarih ve ... soruşturma, ... karar sayılı kararı ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği ve 1 yıllık denetim süresi belirlendiği, Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından gönderilen davetnamelere icabet etmemesi üzerine, davacı hakkında 17/09/2019 tarihli iddianame ile kamu davası açıldığı, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile davacının 'kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak' suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezasına mahkum edildiği, diğer taraftan, davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturmasında hazırlanan raporda; davacının, Pasinler Asliye Hukuk Mahkemesinde çalıştığı sırada uyuşturucu madde kullandığı hususunun sübuta erdiği değerlendirilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca cezalandırılması teklifinde bulunulduğu, getirilen teklif doğrultusunda, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla davacıya Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç
verici hareketlerde bulunmak'' fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun'un 126. maddesinde; "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar açıkça belirlenmiştir. Her idari işlemde olduğu gibi disiplin cezasının tesisinde de işlemin yetkili makam tarafından yapılması, yetkilerin kanunun çizdiği sınırlar içinde şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına uygun olarak kullanılması idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda, olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda; adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacının kanaat ve teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta düzenlenen hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirileceği; yukarıda açık metnine yer verilen mevzuat hükümlerinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasına, idarece usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma sonucunda getirilen teklif üzerine, yetkili yüksek disiplin kurulunca karar verileceği öngörülmüş olup; Kanun'da yer alan "amirlerinin bu yoldaki isteği" ibaresinin de bu hususa ilişkin bulunduğu; sadece atamaya yetkili amir veya disiplin amirince bu konuda özel şekle tabi bir teklifte bulunulması gerektiği yönünde bir düzenlemenin de bulunmadığı görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, olay tarihi itibarıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacı hakkında, disiplin amirinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yönünde
teklifte bulunulduğu ve dolayısıyla 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında, teklifin usulüne uygun gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu ile ilgili olarak uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlar göz ardı edilerek verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm özlük ve parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 21/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.