T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6222
Karar No : 2025/1565
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığında teknisyen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet Memurluğundan Çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararın iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında, disiplin cezasına konu fiili nedeniyle ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E. ..., K. ... kararıyla, yüklenen fiillerin yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle görevi kötüye kullanmak, rüşvet almak ve vermek suçlarından ayrı ayrı beraatine karar verildiği; bu durumda, "Görevi kötüye kullanmak, Rüşvet almak ve vermek" suçlamasıyla yapılan ceza yargılamasında beraat eden davacının, aynı eylemlerinin “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı derecede ve utanç verici hareketlerde bulunmak” kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılarak tesis edilen "Devlet Memurluğundan Çıkarma" yolundaki işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihinden (16/05/2019) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Şikayetçi tarafından banka hesabına yatırılan paranın ne amaçla verildiği hususunda banka havale kayıtlarında bir ibarenin bulunmaması, delillerin taraf ifadeleri ile taraflar arasında Whatsapp üzerinden gönderilen resimler olması ve davacının yüksek disiplin kurulu önündeki ikrarının Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçların unsurları açısından yeterli delil olarak kabul edilmemesinin, eylemin disiplin suçu gerektirmediği anlamına gelmeyeceği, 657 sayılı Kanun’un 131. maddesi uyarınca delil yetersizliği sebebiyle suçun unsurlarının oluşmadığından bahisle verilen beraat kararının disiplin cezasına etkisinin olmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
DÜŞÜNCESİ : 657 sayılı Kanun’un 126. maddesinin birinci fıkrasında, “kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler … tarafından verilir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan madde hükmünden, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, “teklif-kabul kararı-atamaya yetkili amirin onayı” safhalarını içeren zincir işlem şeklinde tesis edildiği; her ne kadar “kabule” ilişkin irade Disiplin Kuruluna ait olsa da, işlemi tamamlayan iradenin atamaya yetkili amire ait olduğu Kanun hükmünden anlaşılmaktadır. Aksinin kabulü, Kanun hükmündeki atamaya yetkili amire verilen yetkinin, “disiplin cezasının kabulü” yolundaki disiplin kurulu kararını onaylamaktan ibaret olan şekli bir yetki olduğu anlamına gelecektir.
Öte yandan Kanun’un 126. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.” şeklindeki hüküm, ilgilinin fiilinin bir disiplin kuralını ihlal ettiği ancak eylemin, kademe ilerlemesinin durdurulması veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası kapsamında olmadığından bahisle ilgili Kurulca verilen “teklifin reddi” yolundaki karar üzerine, disipline aykırı eylemin cezasız kalmamasına yönelik olarak getirilmiştir. Dolayısıyla bu hüküm, atamaya yetkili amirin, yalnızca cezanın reddi halinde başka bir disiplin cezası verebileceği, cezanın kabulü halinde bu cezayı onaylamak zorunda olduğu anlamına gelmemektedir.
Bu durumda, disiplin kurulunca kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına ilişkin teklifin kabulü halinde, atamaya yetkili amirin onay vermediği durumlarda “tamamlanmış bir disiplin işleminden söz edilmesi mümkün olmayacağı”ndan, soruşturma dosyasının yeniden soruşturulmak üzere Teftiş Kuruluna iadesinin hukuken mümkün olduğu anlaşıldığından, temyizen incelenen olayda, uyuşmazlığın esası bağlamında bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına verilen şikayet dilekçesi üzerine, davacı hakkında, “2015 yılında kuracakları spor kompleksi için kendilerine yer ayarlayabileceğini söylediği, kendi telefonundan şikayetçiye 2016 Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayı ile 2017 yılı Ocak ve Şubat aylarında spor tesisi kurulabilecek yerlerle ilgili çeşitli fotoğraflar gönderdiği, iş ve işlemlerin yürüyebilmesi için de belediyeye bağış verilmesini, belediye ya da belediye çalışanlarına ait araçların bakım ve onarımının yapılmasını istediği, bunun üzerine ... Tekstil Gıda İnşaat Şirketi adına kayıtlı ... plakalı aracın 26.384 liralık bakım faturasının ödendiği, davacının hesabına 100.000,00-TL yatırıldığı, ancak A.S.'nin belediyeden uzak tutulması ve para istenmeye devam edilmesinden dolayı, işin içinde usulsüz bir şeyler olduğunun anlaşılması üzerine yer kiralamaktan vazgeçildiği, ödenen paranın iadesi istenince davacının yer ayarlayacağını belirterek parayı ödemediği” iddialarıyla ilgili olarak adli ve idari soruşturma başlatılmıştır.
İdari soruşturma sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı raporla, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması teklif edilmiş; İstanbul Büyükşehir Belediyesi Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının 657 sayılı Kanun’un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına ve Başkanlık Makamına sunulmasına karar verilmiştir.
Bu defa, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına Genel Sekreter imzasıyla “Başkanlık Makamınca soruşturma raporu üzerinde yeni bir değerlendirme yapılması uygun görüldüğünden, dosya hakkında ayrıntılı ve yeniden bir tahkikat yapılmak üzere tüm dosya muhteviyatının Teftiş Kurulu Başkanlığına havalesi” şeklinde ... tarih ve ... sayılı yazı ekinde dosya Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderilmiş, 2. kez yapılan soruşturma ile davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilmiş ve Yüksek Disiplin Kurulu sıfatıyla Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, davacının 657 sayılı Kanun’un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendinde; "Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak," fiili, kademe ilerlemesinin durdurulması; (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; 126. maddesinde ise; "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükümleri öngörülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta, öncelikle davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucunda kademe ilerlemesinin durdurulması cezası teklifi üzerine İstanbul Büyükşehir Belediyesi Disiplin Kurulunca 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verildikten sonra, atamaya yetkili amir sıfatıyla Büyükşehir Belediye Başkanının eylemin Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendi kapsamında olduğu düşüncesiyle yeniden soruşturma başlatıp başlatamayacağı hususunun çözüme kovuşturulması gerekmektedir.
Yukarıda metnine yer verilen 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin birinci fıkrasında kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verileceği, yine aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisinin olmadığı, cezayı kabul veya reddedebilecekleri düzenlenmiştir. Buna göre, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası teklifinde, olayı ve Kanun hükmünü değerlendirme ile cezayı kabul etme yönünden asli yetki disiplin kurulundadır. Disiplin kurulunun "kabul" yönündeki iradesi üzerine artık atamaya yetkili amir, cezayı onaylamak yolunda bağlı yetki içindedir. Aksinin kabulü, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına ilişkin olarak değerlendirmeyi yapan disiplin kurulunun iradesinin bertaraf edilmesi anlamına gelecektir.
İncelenen uyuşmazlıkta davacı hakkında, isnat edilen eylemler nedeniyle yürütülen soruşturma sonunda düzenlenen 09/08/2018 tarihli soruşturma raporu ile 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasının teklifi üzerine İstanbul Büyükşehir Belediye Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararı sonrasında, soruşturma dosyası kendisine gelen atamaya yetkili amirin yeniden bir tahkikat yapılmak üzere dosyayı teftiş kuruluna göndermesi şeklindeki işlem, disiplin usul hükümlerine aykırı olduğundan, bu işlem üzerine ikinci kez soruşturma yürütülerek davacının 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihinden (16/05/2019) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamış ise de, bu husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan temyize konu kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihinden (16/05/2019) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 19/03/2025 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığında teknisyen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 20/02/2019 tarihli işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Kanun'un 126. maddesinde, "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükmü öngörülmüştür.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler; il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verileceği düzenlenerek kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında işlemi tamamlayan iradenin atamaya yetkili amire ait olduğu belirtilmiştir. Başka bir ifadeyle, ceza teklifi üzerine disiplin kurulunca kabul kararı verildikten sonra atamaya yetkili amir, yetkisini bu kararı onaylama veya yeniden soruşturma yolunda kullanabilecektir.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacı hakkında isnat edilen eylemler nedeniyle yürütülen soruşturma sonunda düzenlenen 09/08/2018 tarihli soruşturma raporu ile 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasının teklifi üzerine İstanbul Büyükşehir Belediye Disiplin Kurulunun 03/10/2018 tarih ve 2018/6 sayılı 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararı sonrasında soruşturma dosyası kendisine gelen atamaya yetkili amirin yeniden bir tahkikat yapılmak üzere dosyayı teftiş kuruluna göndermesi şeklindeki işlemin disiplin usul hükümlerine uygun olduğu kanaatiyle uyuşmazlığın esası hakkında bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerektiği görüşüyle, Daire kararına katılmıyorum.