T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/6278
Karar No : 2025/1417
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Lahey Büyükelçiliğinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında sözleşmeli kavas olarak görev yapan davacının, TİP Hizmet Sözleşmesi'nin 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (8) ve (14) numaralı alt bentleri uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Lahey Büyükelçiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması kapsamında, soruşturmaya konu olan eyleminin somut olarak ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından, anılan disiplin soruşturmasına dayanılarak tesis edilen sözleşmenin feshi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 18/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Lahey Büyükelçiliğinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında sözleşmeli kavas olarak görev yapan davacının, Büyükelçilik mutfağında hijyen kurallarına dikkat etmediği, oluşan arızaların giderilmesi için idareye haber verilmediği, gelen misafirlerin Büyükelçi veya eşine haber verilmeden geri çevrildiği, Büyükelçi hakkında başkalarının yanında kötü konuştuğunun tespiti üzerine hakkında başlatılan inceleme sonucunda, Tip Hizmet Sözleşmesi'nin 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (8) numaralı alt bendinde; "Kendisine verilen işleri yürürlükteki kanun, tüzük, yönetmelik, genelgelere ve verilecek emirlere uygun olarak yapmaması" ve (14) numaralı alt bendinde belirtilen; "Kurum mensuplarına ve iş sahiplerine karşı görev adabı veya disipliniyle bağdaşmayan davranışlarda bulunması, iş sahipleriyle bu türden ilişkiler içine girdiğinin belirlenmesi" fiillerini işlediğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde; Sözleşmeli personel: "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmıştır.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalıştırılanların, "hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi" sözleşmenin sona ermesi hali olarak düzenlenmiştir.
Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise; sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,
f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,
hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacının Tip Hizmet Sözleşmesi'nin 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, maddeler halinde tek taraflı fesih nedenlerine yer verilmiş olup, (8) numaralı alt bendinde; "Kendisine verilen işleri yürürlükteki kanun, tüzük, yönetmelik, genelgelere ve verilecek emirlere uygun olarak yapmaması" ve (14) numaralı alt bendinde; "Kurum mensuplarına ve iş sahiplerine karşı görev adabı veya disipliniyle bağdaşmayan davranışlarda bulunması, iş sahipleriyle bu türden ilişkiler içine girdiğinin belirlenmesi" sözleşme feshi nedeni olarak belirlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; Lahey Büyükelçiliğinde sözleşmeli statüde kavas olarak görev yapan davacıyla imzalanan Tip Hizmet Sözleşmesinin 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi ve 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın değişik 14. maddesi uyarınca akdedildiği, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin, kamu görevini yürütmekte iken, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ve 657 sayılı Kanun'da belirtilen temel yükümlülüklere uyması gerektiğinden, sözü edilen temel düzenlemelerde yer almayan hususların "Tip Sözleşme" niteliğindeki sözleşme hükümleriyle düzenlenerek, yükümlülüklerin genişletilmesi ya da hakların daraltılmasının hukuken mümkün olmadığı; öte yandan, anılan esaslarda fesih sebepleri arasında sayılmasa da üst norm olan Kanun'la getirilen bir yükümlülüğün tip sözleşmede düzenlenebileceği ve bu yükümlülüğün ihlali niteliğindeki eylemler nedeniyle, hizmet sözleşmesinin feshedilebileceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu sözleşme feshi işleminin dayanağı olan Tip Hizmet Sözleşmesi'nin 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (8) ve (14) numaralı alt bentlerinde yer alan sözleşme fesih nedeninin, Tip Hizmet Sözleşmesi'nin üst normları olan olan 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde ve 06/06/1978 tarihli Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinde düzenlenmediği görüldüğünden; üst hukuk normlarında sayma yoluyla belirlenen fesih halleri dışında yeni fesih sebepleri getiren Tip Hizmet Sözleşmesi'ne dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 18/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 18/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 13/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.