T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/891
Karar No : 2025/4489
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ :Av. ...
DAVANIN KONUSU : Milli Savunma Bakanlığına ait "..." internet adresinde 2021 yılı işçi temin faaliyetleri kapsamında 2533 adet işçi alımına ilişkin yayımlanan 28/06/2021 tarihli ilandaki terzi kadrosu için en fazla lise mezunu olanların başvurabileceklerine yönelik düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Milli Savunma Bakanlığının 2021 yılı işçi temini faaliyetleri kapsamında 2533 adet işçi alımına ilişkin 28/06/2021 tarihinde internet sitesinde ilan yayımladığı, kendisinin de terzi alımı için başvuruda bulunmak istediği ancak ilanda en az ilkokul en fazla lise mezunu (meslek lisesi) olmak şartı bulunduğu ve üniversite mezunu olması sebebiyle başvuruda bulunamadığı, bu ilanla adeta üniversite mezunu olan kişilerin cezalandırıldığı, 09/11/2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 322 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 4. maddesiyle Yönetmeliğin 7. maddesinin (a) bendinde yer alan ‘’ortaöğretim’’ ibaresinin yürürlükten kaldırıldığı; ancak alım ilanının bu Yönetmeliğe aykırı olarak ortaöğretim düzeyinden başvuru kabul ederek açıkça hukuku ihlal ettiği, söz konusu şartın hukukun genel ilkelerine, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin ( ç ) fıkrasında ‘’ Kamu kurum ve kuruluşlarının özel kanunlarında yer alan özel şartları taşımak ‘’ şartının arandığı, 7. maddesinde işçi talep eden kamu kurum ve kuruluşlarının işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirleyebileceğinin belirtildiği yine aynı maddenin (a) fıkrasında idarece işçinin eğitim düzeyinin tercih edilebileceğinin, (b) fıkrasında ise sadece mesleğe uygun bölümlerin belirtilebileceğinin düzenlendiği dolayısıyla bahse konu personel alım şartları konusunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğu, davacının başvurmak istediği terzi meslek kolunun Yönetmeliğin 12. maddesi uyarınca bakım ve onarım hizmetleri kapsamında yer aldığı ve bu kapsamda sadece mesleki eğitim veren liselerin giyim üretim teknolojisi alanından mezun olan adayların başvurularının kabul edildiği, söz konusu alımların hukuka ve mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Milli Savunma Bakanlığına ait "personeltemin.msb.gov.tr" internet adresinde 2021 yılı işçi temin faaliyetleri kapsamında 2533 adet işçi alımına ilişkin yayımlanan 28/06/2021 tarihli ilandaki terzi kadrosu için en fazla lise mezunu olanların başvurabileceklerine yönelik düzenlemenin iptali istemiyle açılan davada, davalı idarenin Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca işçi alımında özel şartlar belirleyebileceği, bahsi geçen 28/06/2021 tarihli ilandaki terzi kadrosu için şartların açıkça belirlendiği de dikkate alındığında davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Milli Savunma Bakanlığına ait "personeltemin.msb.gov.tr" internet adresinde 2021 yılı işçi temin faaliyetleri kapsamında 2533 adet işçi alımına ilişkin yayımlanan 28/06/2021 tarihli ilandaki terzi kadrosu için en fazla lise mezunu olanların başvurabileceklerine yönelik düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ''İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar'' başlıklı 4. maddesinde, ''(1) İşçi olarak alınacaklarda;
a) 2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Türk vatandaşı olmak,
b) 18 yaşını tamamlamış olmak,
c) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak,
ç) Kamu kurum ve kuruluşlarının özel kanunlarında yer alan özel şartları taşımak,
şartları aranır.
(2) (Değişik: 5/5/2014-2014/6304 K.) Engellilerin, durumlarını ilgili mevzuatına göre yetkili sağlık kuruluşlarından alınan engelliler için sağlık kurulu raporuyla belgelendirmeleri gerekir.'' hükmü; ''İşçi talebinde dikkat edilecek hususlar'' başlıklı 7. maddesinde, ''(1) İşçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından, işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirlenebilir. Bu şartlar belirlenirken;
a) Sınava tabi taleplerin; önlisans ve lisans düzeylerinden yalnızca birinden yapılması,
b) Eğitim durumlarının, belirli bir eğitim kurumu ismi ifade edilmeksizin, sadece mesleğe uygun bölümlerin belirtilmesi,
c) (Mülga:RG-9/11/2018-30590-C.K.-322/4 md.
ç) (Değişik: 3/4/2015-2015/7525 K.) 4857 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla cinsiyet ayrımına yer verilmemesi,
d) İşçinin istihdam edileceği meslek ile işçide aranan şartlar ve istenen belgeler arasında tutarlılık bulunması,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının her türlü işçi taleplerinde, işin niteliği gerektirmediği sürece, engelli olmama şartının aranmaması, engel oranına üst sınır getirilmemesi ve engel grupları arasında ayrım yapılmaması,
hususlarına dikkat edilir.'' hükmü; ''İşçi talebinin ilanı ve iş başvurusu'' başlıklı 9. maddesinde, ''(1) Kamu kurum ve kuruluşlarının işçi talepleri Kurum internet sayfasında ilan edilir. Söz konusu talepler Kurum tarafından uygun görülen diğer iletişim araçları ile de kamuoyuna duyurulabilir.
(2) Talebin ilanından itibaren, adaylara beş günlük başvuru süresi tanınır. Kamu kurum ve kuruluşlarının işgücü taleplerine yapılan başvurularda kişilerin Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminde kayıtlı olan adresleri dikkate alınır. (Ek cümle: 3/4/2015-2015/7525 K.; Değişik üçüncü cümle: 24/4/2017-2017/10092 K.) İlçe, il veya bölge düzeyinde yayımlanan işçi taleplerinin başvuru süresi içerisinde ikametini talebin karşılanacağı yere taşıyan adayların başvuruları kabul edilmez.
(3) Kamu kurum ve kuruluşlarının talebi hâlinde, kuraya tabi işgücü taleplerine, eğitim düzeyi kısıtlaması yapılmaksızın talep koşullarını taşıyanların tamamı başvurabilir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından, başvuru esnasında engellilerin sınavda refakatçiye ihtiyaç duyup duymadıkları sorularak, kayda alınır.
(5) (Ek: 12/3/2012-2012/2958 K.) İş başvurularında Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası beyanı dışında adaylardan kimlik bilgilerine ilişkin olarak ayrıca bilgi veya belge istenmez. Ancak, kamu kurum ve kuruluşu tarafından adayın Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası beyanının teyidi amacıyla adaydan nüfus cüzdanının aslını göstermesi talep edilebilir. İş başvurularında adlî sicil ve askerlik hususlarına ilişkin olarak adayların beyanları esas alınır. Kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili mevzuat gereği adaylardan talep ettikleri belgelerin suretleri, asıllarının adaylarca ibraz edilmesi kaydıyla tasdik edilerek işleme alınır.'' hükmü; ''Kura usulüne tabi taleplerle ilgili aday listelerinin belirlenmesi'' başlıklı 12. maddesinde ise ''(1) (Değişik:RG-9/11/2018-30590-C.K.-322/8 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarınca, ortaöğretim ve daha alt eğitim düzeyinde istihdam edilecek işçilerle, temizlik hizmetlerinde, güvenlik ve koruma hizmetlerinde, bakım ve onarım hizmetlerinde, eğitim şartı aranmaksızın kömür ve maden işletmelerinin yeraltı işlerinde çalıştırılacak işçilerle ilgili listeler, başvuranlar arasından çekilecek kura ile belirlenir. Kura çekimi, talebi veren kamu kurum ve kuruluşu tarafından iş ilanında belirtilen gün, saat ve adreste noter huzurunda yapılır. Adaylar, istemeleri hâlinde kura çekimini izleyebilir.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca, sınava alınacak asıl adayların listesi;
a) Kurumun gönderdiği ve talep şartlarına uyan başvuru sahiplerinin tamamının yer aldığı listeler esas alınmak suretiyle, açık iş sayısının dört katı,
b) Kurumun gönderdiği ve talep şartlarına uyan öncelik hakkına sahip olarak başvuranların tamamının yer aldığı listeler esas alınmak suretiyle, açık iş sayısının dört katı,
olarak kura çekimi sonucu belirlenir. Kura ile ayrıca, aynı sayıda yedek adayın isimlerini kapsayan bir liste oluşturulur. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilenlerden talep şartlarına uygun adaylardan başvuranların tamamı öncelik hakkı sahiplerine ilişkin listelere dahil edilir.
(3) (Ek: 3/4/2015-2015/7525 K.) Ancak kamu kurum ve kuruluşlarının kuraya tabi işgücü taleplerinde, işe alınacak işçiler sadece noter kurasıyla da belirlenebilir. Bu durumda, öncelikliler de dahil olmak üzere talep şartlarına uygun tüm başvuru sahipleri arasından açık iş sayısı kadar asıl ve ihtiyaç duyulacak sayıda yedek, doğrudan kurayla belirlenir.
(4) Kuraya tabi engelli taleplerine eğitim durumlarına bakılmaksızın zihinsel engelliler de istemeleri hâlinde başvurabilir.'' hükmü yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ilanda terzi alımı için en fazla lise mezunu olmak koşuluna yer verildiği, üniversite mezunu olan davacının söz konusu koşulun mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla bakılan davayı açtığı anlaşılmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, işçi talep eden kamu kurum ve kuruluşlarının, işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirleyebileceği açık olup; uyuşmazlığa konu terzilik mesleğinin bakım ve onarım hizmetleri kapsamında yer aldığı dikkate alındığında dava konusu düzenlemede hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Milli Savunma Bakanlığına ait "..." internet adresinde 2021 yılı işçi temin faaliyetleri kapsamında; Askeri Giyim Merkezi Komutanlığı iki kişilik terzi kadrosu için önlisans programından mezun olduğundan bahisle başvuruda bulunamayan davacı tarafından, 2533 adet işçi alımına ilişkin yayımlanan 28/06/2021 tarihli ilandaki terzi kadrosu için en fazla lise mezunu olanların başvurabileceklerine yönelik düzenlemenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ''İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar'' başlıklı 4. maddesinde, ''(1) İşçi olarak alınacaklarda;
a) 2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Türk vatandaşı olmak,
b) 18 yaşını tamamlamış olmak,
c) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak,
ç) Kamu kurum ve kuruluşlarının özel kanunlarında yer alan özel şartları taşımak,
şartları aranır." hükmü;
''İşçi talebinde dikkat edilecek hususlar'' başlıklı 7. maddesinde, ''(1) İşçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından, işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirlenebilir. Bu şartlar belirlenirken;
a) Sınava tabi taleplerin; önlisans ve lisans düzeylerinden yalnızca birinden yapılması,
b) Eğitim durumlarının, belirli bir eğitim kurumu ismi ifade edilmeksizin, sadece mesleğe uygun bölümlerin belirtilmesi,
c) (Mülga:RG-9/11/2018-30590-C.K.-322/4 md.
ç) (Değişik: 3/4/2015-2015/7525 K.) 4857 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla cinsiyet ayrımına yer verilmemesi,
d) İşçinin istihdam edileceği meslek ile işçide aranan şartlar ve istenen belgeler arasında tutarlılık bulunması,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının her türlü işçi taleplerinde, işin niteliği gerektirmediği sürece, engelli olmama şartının aranmaması, engel oranına üst sınır getirilmemesi ve engel grupları arasında ayrım yapılmaması,
hususlarına dikkat edilir.'' hükmü;
''İşçi talebinin ilanı ve iş başvurusu'' başlıklı 9. maddesinde, ''(1) Kamu kurum ve kuruluşlarının işçi talepleri Kurum internet sayfasında ilan edilir. Söz konusu talepler Kurum tarafından uygun görülen diğer iletişim araçları ile de kamuoyuna duyurulabilir.
(2) Talebin ilanından itibaren, adaylara beş günlük başvuru süresi tanınır. Kamu kurum ve kuruluşlarının işgücü taleplerine yapılan başvurularda kişilerin Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminde kayıtlı olan adresleri dikkate alınır. İlçe, il veya bölge düzeyinde yayımlanan işçi taleplerinin başvuru süresi içerisinde ikametini talebin karşılanacağı yere taşıyan adayların başvuruları kabul edilmez.
(3) Kamu kurum ve kuruluşlarının talebi hâlinde, kuraya tabi işgücü taleplerine, eğitim düzeyi kısıtlaması yapılmaksızın talep koşullarını taşıyanların tamamı başvurabilir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından, başvuru esnasında engellilerin sınavda refakatçiye ihtiyaç duyup duymadıkları sorularak, kayda alınır." hükmü;
''Kura usulüne tabi taleplerle ilgili aday listelerinin belirlenmesi'' başlıklı 12. maddesinde ise; ''(1) Kamu kurum ve kuruluşlarınca, ortaöğretim ve daha alt eğitim düzeyinde istihdam edilecek işçilerle, temizlik hizmetlerinde, güvenlik ve koruma hizmetlerinde, bakım ve onarım hizmetlerinde, eğitim şartı aranmaksızın kömür ve maden işletmelerinin yeraltı işlerinde çalıştırılacak işçilerle ilgili listeler, başvuranlar arasından çekilecek kura ile belirlenir. Kura çekimi, talebi veren kamu kurum ve kuruluşu tarafından iş ilanında belirtilen gün, saat ve adreste noter huzurunda yapılır. Adaylar, istemeleri hâlinde kura çekimini izleyebilir." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ''İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar'' başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında; işçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından, işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirlenebileceği kuralına yer verildiği, Milli Savunma Bakanlığı tarafından dava konusu edilen İlan'da yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca belirli bir eğitim kurumu ismi ifade edilmeksizin, sadece mesleğe uygun bölümlerin belirtildiği, özel şartın açıkça ilan edildiği dikkate alındığında kamu kurum ve kuruluşlarında hizmetin özellikleri ve niteliği dikkate alınarak özel şartların belirlenmesinde ve iptali istenen İlan'da terzi istihdamına yönelik belirlenen "en az ilkokul en fazla lise mezunu olma" şartında üst hukuk normuna aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,16/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.