T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/92
Karar No : 2024/2420
DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından,
1- Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere de ek ders ücreti ödenmesi isteminin reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile,
2- Bu işlemin dayanağı olarak gösterilen ve 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar”ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “taşra” ve “fiilen” ibarelerinin,
iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Aynı kurumun Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan
öğretmenler ek ders ücreti aldıkları halde aynı mesleki riski üstlenen, aynı sorumluluğu ve emeği harcayan Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlerin ek ders ücretinin sırf merkez teşkilatında çalışıyor olmalarından dolayı ek ders ücreti alamamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, Anayasa Mahkemesi kararlarında aynı işi ve aynı sorumluluğu taşıyan personelin özlük ve mali olarak aynı statülerde bulunmaları gerekliliğinin açıkça belirtildiği, dava konusu düzenlemede yer alan ibareler iptal edilmediği sürece adaletsizliğin devam edeceği, davalı idarede görev yapan tüm öğretmenlerin ilgili mevzuatın verdiği ek ders ücreti hakkından yararlandırılması gerektiği, Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlerin bu ek ders ücreti kapsamı dışında bırakılmasının Anayasa’ya ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 7. ve 23. maddelerine aykırı olduğu, idarenin uygulamalarının haklı beklentiye yol açtığı, idarenin işleminin "hukuk güvenliği" ilkesini zedelediği gibi, Anayasa’nın 2., 5., 11. ve 49. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
… SAVUNMASI: Usule ilişkin olarak, davacı Sendikanın, üyelerinin tamamını ilgilendirmeyen dava konusu işleme karşı dava açma ehliyetinin bulunmadığı ileri sürülmüştür.
Esasa ilişkin olarak ise; dava konusu Bakanlar Kurulu Kararı eki Esaslar’ın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89. maddesinde verilen yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulduğu, dava konusu düzenlemenin Anayasa Mahkemesi'nin hukuksal durumları aynı olan kişiler arasında haklı bir nedene dayanmayan ayrımları önlemeyi amaçlayan, eşitlik ilkesinin farklı nitelik ve durumda olanlara mutlak suretle her yönden aynı kurallara bağlı tutulmaları zorunluluğunu içermediği, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak, üst hukuk normlarına uygun olduğu, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
… BAKANLIĞININ SAVUNMASI: Usule ilişkin olarak, dava açma süresinin geçtiği, dava konusu Bakanlar Kurulu Karar eki olan Esaslar'ın 24/04/2015 tarihinde yayımlandığı, bu tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresinde dava açılmadığı, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, iptali talep edilen Esaslar'ın Bakanlar Kurulu Kararı eki olması sebebiyle husumetin (Mülga) Başbakanlığa yöneltilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Esasa ilişkin olarak ise; dava konusu Esaslar'ın Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak hazırlandığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89. maddesinde verilen yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulduğu, dava konusu Esaslar'ın 5. maddesinin 1. fıkrasının taslak metnine ilişkin olarak Maliye Bakanlığı'ndan alınan görüşteki “merkez ve taşra” ifadesinin Bakanlık yöneticileri tarafından “merkez” ibaresi çıkartılarak, Resmi Gazete’de yayımlanan son şeklinin verildiği, bu bağlamda Bakanlığın takdir hakkını taşrada görev yapan öğretmelere ek ders ücreti verilmesi yönünde kullandığı, aynı maddede yer alan “fiilen yerine getirdikleri sürece” ibaresi üzerinde Maliye Bakanlığı ile Bakanlıklarının görüş birliği sağlamak suretiyle düzenleme yapıldığı, söz konusu Esaslar'ın gerekçesinde “...bu Esaslar ile fiilen ders veren kurum ve kuruluş personelinin de ek ders ücretinden yararlanması amaçlanmıştır.” denilerek fiilen ders verilmesi üzerine ek ders ücreti ödenmesi esasının benimsendiği, aksi halde, fiilen ders veren öğretmenler ile fiilen ders vermeyen öğretmenlere ek ders ücreti ödenmesinin, farklı durumda olan kişilere aynı işlemin yapılması anlamına geleceği ve eşit durumda olmayanlara eşit davranılmayacağı ilkesine, “dikey eşitlik” kavramına aykırı olacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, temyiz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen kararlara uyulması zorunlu olduğundan, bozma gerekçesi doğrultusunda, bozulan kısım yönünden işin esası incelendiğinde, davalı idarece, dava konusu düzenleme ile taşra teşkilatında görevli öğretmenlerle aynı görevleri yapan merkez teşkilatında görevli öğretmenlere ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmemesine ilişkin takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanılmadığı ve eşitlik ilkesine de aykırı olduğu hususları göz önüne alındığında, dava konusu Esaslar'ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “taşra” ibaresinde hukuka uygunluk görülmediğinden, söz konusu “taşra” ibaresinin ve bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere de ek ders ücreti ödenmesi isteminin reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika tarafından, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere de ek ders ücreti ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar”ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “taşra” ve “fiilen” ibarelerinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; Danıştay Onikinci Dairesinin 10/03/2020 gün ve E:2018/3719 K:2020/1935 sayılı kararıyla, dava konusu 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar”ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “taşra” ibaresi ile bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptaline, aynı Esaslar'ın 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "fiilen" ibaresinin iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiş, anılan Daire kararının taraflarca temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/05/2021 gün ve E:2020/3036 K:2021/ 1032 sayılı kararıyla; Dairece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi gereğince; söz konusu Esaslar’ın 5. maddesinin 1. fıkrasındaki; “merkez” ibaresinin taslak metinden çıkarılması sonrasında Maliye Bakanlığından yeniden görüş alınması gerekirken, görüş alınmaksızın yapılan düzenlemede şekil yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı, dolayısıyla anılan fıkrada yer alan “taşra” ibaresi hukuka uygun bulunmadığından, bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde de hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar”ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “taşra” ibaresi ile bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptaline ilişkin temyize konu kararın bu kısımlarında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile kararın iptale ilişkin kısımlarının BOZULMASINA, davacının temyiz isteminin reddi ile davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA karar verilmiştir.
2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunun, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay Dava Dairelerinin nihai kararlarının Danıştay’da temyiz edilebileceği, 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50’nci madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı öngörülmüştür. 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında yer alan düzenleme ile Danıştay Dava Dairelerine, ilk derecede bakılan davalarla ilgili bozma kararlarına karşı eski kararlarında ısrar edebilme yetkisi tanınmamıştır.
Bu itibarla Danıştay Onikinci Diresince bozma kararına uyulması zorunlu olduğundan, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak anılan kararda belirtilen gerekçeler doğrultusunda bozulan kısım yönünden işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Ders görevi" başlıklı 89. maddesinde, "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile tespit olunur." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yasal düzenlemeye dayanılarak 24.04.2015 tarihli ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.03.2015 tarihli ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ''Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuş, bu Usul ve Esasların "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinde, "Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlerin; eğitim, öğretim, planlama, rehberlik araştırma-geliştirme ve benzeri görevlerinden haftada (15) saati, bu görevlerini fiilen yerine getirdikleri sürece "Ders niteliğinde egzersiz görevi" sayılır ve karşılığında ek ders ücreti ödenir. Bu ücret nöbet izni hariç her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmez." kuralına yer verilmiştir.
657 sayılı Yasa'nın 89. maddesinde, ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlara ilişkin usul ve esasları düzenleme konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir.
İdareye tanınan takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği açık olup, idari işlemlerin bir gerekçeye dayalı olması da idare hukukunun genel ilkelerindendir.
Olayda; Bakanlık teşkilatında çalışan personelin özlük haklarına katkıda bulunmak amacıyla hazırlanarak yürürlüğe konulan davaya konu Usul ve Esasların 5. maddesinde, Bakanlık sadece taşra teşkilatında görev yapan öğretmenler için ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmesi öngörülmesine karşın Bakanlık taşra teşkilatındaki öğretmenlerle aynı görevleri yapan merkez teşkilatında görevli öğretmenlerin neden kapsam dışı bırakıldığını haklı kılan kukuken kabul edilebilir bilgi ve belgelerle desteklenen gerekçelerin davalı idarece ortaya konulamadığı görülmektedir.
Bu durumda, söz konusu 5. madde düzenlenirken davalı idarece düzenleme yetkisinin ve takdir hakkının hukuka uygun kullanılmadığı sonucuna ulaşıldığından bu madde de yer alan "... taşra ..." ibaresinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Söz konusu işlemin dayanağı olan Usul ve Esasların 5. maddesinde yer alan "... taşra ..." ibaresinde hukuka uyarlık bulunmadığından bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen işlemin de hukuka uygun olduğundan söz edilmeyeceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esasların 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''taşra'' ibaresi ile Sendika adına tesis edilen işlemin İPTALİNE karar verlmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, dava konusu 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar”ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “taşra” ibaresi ile bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptaline, aynı Esaslar'ın 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "fiilen" ibaresinin iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin Dairemizin 10/03/2020 tarih ve E:2018/3719, K:2020/1935 sayılı kararına karşı taraflarca temyiz yoluna başvurulması sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/05/2021 tarih ve E:2020/3035, K:2021/1032 sayılı kararıyla; davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile, Dairemiz kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanması, iptale ilişkin kısımlarının bozulması üzerine; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak, 21/04/2021 tarih, 31461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yerine Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hasım mevkiine alınmak suretiyle, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra bozulan kısım hakkında işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı Sendika tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine ilişkin Karar'ın "Yüz yüze eğitim yapılmayan eğitim kurumları yönetici ve öğretmenleri" başlıklı 14. maddesinde; ek ders ücreti ödenebilecek diğer kişilerin sayıldığından bahisle, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nda emsal pozisyonda olup, merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlerin de ek ders ücretinden yararlandırılması talebiyle davalı (703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname öncesindeki ismiyle) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na 23/06/2015 tarihinde başvuru yapılmıştır.
Yapılan başvurunun, 16/03/2015 tarihli ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki ''Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında; "Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlerin; eğitim, öğretim, planlama, rehberlik araştırma-geliştirme ve benzeri görevlerinden haftada (15) saati, bu görevlerini fiilen yerine getirdikleri sürece "Ders niteliğinde egzersiz görevi" sayılır ve karşılığında ek ders ücreti ödenir. Bu ücret nöbet izni hariç her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmez." düzenlemesinin yer aldığı, Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle reddi üzerine, başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen ve 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar” başlıklı düzenlemenin 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “taşra” ve “fiilen” ibarelerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Ders görevi" başlıklı 89. maddesinde, "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile tespit olunur." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yasal düzenlemeye dayanılarak 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ''Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuş, bu Usul ve Esasların "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlerin; eğitim, öğretim, planlama, rehberlik araştırma-geliştirme ve benzeri görevlerinden haftada (15) saati, bu görevlerini fiilen yerine getirdikleri sürece "Ders niteliğinde egzersiz görevi" sayılır ve karşılığında ek ders ücreti ödenir. Bu ücret nöbet izni hariç her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmez." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava, 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar”ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “taşra” ibaresi yönünden incelendiğinde;
24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar", Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde düzenlenen hizmet içi eğitim, kurs ve seminerlerde ders vermek üzere görev alacak eğitim görevlilerinin niteliklerini, ücretle okutacakları haftalık ders saati sayısını ve diğer hususlar ile öğretmenlerin ek ders ücretleriyle ilgili usul ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe konulduğu, dava konusu Esaslar'ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinde, sadece Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenler için ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmesi öngörülmesine karşın aynı görevleri yapan merkez teşkilatında görevli öğretmenlere ek ders ücreti ödenmesine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.
(703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname öncesindeki ismiyle) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından, 20/04/2016 tarihinde kayıtlara giren savunma dilekçesinde; dava konusu “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın 5. maddesinin taslak metnine ilişkin olarak Maliye Bakanlığından alınan görüşteki "merkez ve taşra” ifadesinin Bakanlık yöneticileri tarafından “merkez” ibaresi çıkartılarak, Resmi Gazete’de yayımlanan son şeklinin verildiği, bu bağlamda Bakanlığın takdir hakkını taşrada görev yapan öğretmenlere ek ders ücreti verilmesi yönünde kullandığı belirtilmiştir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlarla ilgili olarak idarelere takdir yetkisi tanınmış olmakla birlikte; idarelere tanınan takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. İdarelerce takdir yetkisi kapsamında düzenlemeler yapılırken kamu yararı ve hizmet gerekleri ile birlikte eşitlik ilkesinin de gözetilmesi gerekmektedir.
Buna göre, davalı idarece, dava konusu düzenleme ile taşra teşkilatında görevli öğretmenlerle aynı görevleri yapan merkez teşkilatında görevli öğretmenlere ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmemesine ilişkin haklı ve hukuken kabul edilebilir bir gerekçeye yer verilmediği, dolayısıyla takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanılmadığı ve ayrıca anılan düzenlemenin eşitlik ilkesine de aykırı olduğu sonucuna varıldığından, söz konusu Esaslar'ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “taşra” ibaresinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Dava, dava konusu bireysel işlem yönünden incelendiğinde;
24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar”ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “taşra” ibaresinde hukuka uygunluk bulunmadığından, bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere de ek ders ücreti ödenmesi isteminin reddine işlemde de hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar”ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “taşra” ibaresinin İPTALİNE,
2. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere de ek ders ücreti ödenmesi isteminin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin İPTALİNE,
3. Dava sonuç itibarıyla kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen …-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan …-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, diğer yarısı olan …-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin yarısı olan …-TL'nin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, diğer yarısı olan …-TL'nin davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (mükerrer ödemeye meydan vermeyecek şekilde) takdir edilen …-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 14/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.