T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/205
Karar No : 2025/4215
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, 39. Mekanize Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:... K:... sayılı kararı ile Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçunun davacı tarafından işlendiği kabul edilerek 13 yıl 4 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği, 3269 sayılı Kanunu ile Uzman Erbaş Yönetmeliği uyarınca Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile taksirli suçlar hariç olmak üzere adli suçtan otuz günden fazla süreli hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkum olanların sözleşmelerinin feshedileceğinin hükme bağlandığı ve davalı idarece de mevzuat gereği bağlı yetki içinde sözleşme feshi işlemi tesis edildiğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Hakkında verilen mahkumiyet kararı kesinleşmeden sözleşmesinin feshedildiği, Yargıtay tarafından mahkumiyet hükmünün bozulduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Hatay ili, 39. Mekanize Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, Kars 14. Mekanize Tugay Komutanlığında görev yaptığı dönemde Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçu nedeniyle kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem tesis edilmiş; bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasında; Ayrıca; "...b) (Değişik birinci cümle: 22/1/2015 - 6586/78 md.) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi;
1) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı mahkûm olanların, ....sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun 19. maddesinde de; personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususların, kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterileceği hükme bağlanmıştır.
20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri" başlıklı 13. maddesinde de; "...b) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse ve affa uğrasa dahi; 1) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı mahkûm olanların, 2) 1632 sayılı Kanunun 148 inci maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olanların,
Tugay, bağımsız tugay, tümen, bölge (ve eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince; ordu, kolorduya (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikler için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığında ise Sahil Güvenlik Komutanlığınca sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davanın konusunu oluşturan sözleşme feshi işleminin dayanağının ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih, E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararı olması nedeniyle, söz konusu kararın hukuki varlığını ve geçerliliğini sürdürmesi önem arzetmektedir.
Her ne kadar İdare Mahkemesince; davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:... K:... sayılı kararı ile "Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme" suçunun davacı tarafından işlendiği kabul edilerek, 13 yıl 4 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de; UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacının, dava konusu işlemin tesis edilmesine sebep olan eylemi nedeniyle açılan davada, bozma kararı üzerine verilen... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan beraatine, "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiği, söz konusu kararın Yargıtay... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmektedir.
Bu durumda, yeniden yapılan yargılama neticesinde, dava konusu işlemin hukuki dayanağının ortadan kalktığı sonucuna varıldığından, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 09/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.