T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2205
Karar No : 2025/3372
DAVACI : ... Kamu Emekçileri Sendikası (...Sen)
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ...,
Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN KONUSU : Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının Bakan oluruyla yürürlüğe konulan 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'nın, "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılmasına" ve "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine" ilişkin kısımlarının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : "Kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılması" yönünden; dava konusu Genel Yazı ile kontrol hizmetleri ilave ödemesinin 20 iş günü üzerinden sınırlandırılmasıyla hafta sonu çalışan personelin mağdur olacağı; "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesi" yönünden; kontrol hizmetleri ilave ödemesiyle ilgili olarak, “b) ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmaması, .... Başkanlığımız görüşü doğrultusunda işlem yapılmasını,...” şeklinde Bakan oluru alındığı, bu olurun Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 03/03/2023 tarih ve 9097411 sayılı yazıyla 81 İl müdürlüğüne ve 156 merkeze doğrudan bağlı kuruluş müdürlüğüne bildirildiği; böylece, kontrol hizmetleri ilave ödemesinin, arazi tazminatı düşülerek hesaplanacağı ve teknik hizmetler sınıfındaki personele daha az ödeme yapılacağı; sonuç olarak, kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandıran ve araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının dava konusu 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazı'sının hukuka ve yasal düzenlemelere aykırı olduğu; 2022-2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin dokuzuncu bölümündeki Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme'nin "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" başlığını taşıyan 14. maddesinde; ayda 20 iş günü ile sınırlandırılmasına ve araziye çıkış günlerinin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine ilişkin bir kurala yer verilmediği; "Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğinin Sağlanmasina Ilişkin Usul ve Esaslar Hakkinda Yönerge"de de bu yönde bir düzenleme bulunmadığı; kontrol hizmetlerinde ilave ödeme, 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 14. maddesinde düzenlenirken, “arazi tazminatı”nın ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 152. maddesi ile bu madde kapsamında çıkarılan 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının I sayılı Cetvelinin (Özel Hizmet Tazminatı) E- Teknik Hizmetler bölümünün altıncı fıkrasındaki kurallar doğrultusunda ek özel hizmet tazminatı ödendiği; davalı idare tarafından, yasal düzenlemelere aykırı nitelikte genel düzenleyici bir işlem yapıldığı; dava konusu Genel Yazı'nın, yasaların kapsamını genişlettiği; Anayasa’nın “zorla çalıştırma yasağı” başlıklı 18. maddesine, “ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55. maddesine, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 18. maddesine ve yüksek yargı kararlarına da aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : "Kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılması" yönünden; dava konusu Genel Yazı'da, müfettiş tekliflerinin toplu iş sözleşmesinde düzenlemesi gerektiğinden bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığının belirtildiği; dolayısıyla, iptali istenen "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılması" hususunda bir işlem tesis edilmediği; başka bir anlatımla, iptali istenen hususun anılan Bakanlık oluruyla hiç yürürlük kazanmadığı, "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesi" yönünden; Toplu Sözleşme'yle getirilen kontrol hizmetleri ilave ödemenin dayanağının, 2022-2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme’nin 14. maddesi olduğu; ek özel hizmet tazminatı (arazi tazminatı) ödemesinin ise, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zam ve Tazminatlar" başlıklı 152. maddesi ile bu maddeye dayalı çıkarılan 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın II sayılı Cetvelinin E-Teknik Hizmetler Sınıfı bölümünün altıncı fıkrasına göre yapıldığı; Toplu Sözleşme'nin 14. maddesinde, ifa edilecek görevin açık ya da kapalı alanda yapılması ayırımına gidilmediği, buradaki şartın kontrol görevinin günde 5 saat icra edilmesi şeklinde olduğu; öte yandan ek özel hizmet tazminatıyla (arazi tazminatı) ilgili ... Bölge İdare Mahkemesinin ... tarih ve K:... sayılı ve Danıştay Onbirinci Dairesinin 17/03/2016 tarih ve E:2015/4948 ve K:2016/1090 sayılı kararları ile, 2002/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na istinaden bu tazminatın ödenebilmesi için tam gün açık alanda görev yapılması gerektiğinin belirtildiği; ayrıca, bu arazi tazminatı ödemesi için tazminatın kimlere ödeneceğinin iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenmesinin şart koşulduğu; kontrol hizmetleri ilave ödemesine esas bir kontrol görevinin hem ilave ödeme, hem de arazi tazminatına müstehak olduğu değerlendirmesinin, bir görev için koşulları farklı iki ödeme yapılması anlamına geldiği, gözden kaçan olgunun bir kontrol görevinin açık alanda yapılması halinde hem ilave ödeme, hem de arazi tazminatı alabileceği hususundaki yanlış değerlendirme olduğu, yürürlüğe konulan Bakan oluruyla bu yanlış değerlendirmenin düzeltilmesi yoluna gidildiği, bir görev için iki ödeme yapılmasının sonlandırıldığı ve aynı günde yapılan görev için ilave ödeme ya da arazi tazminatından personel lehine olanını ödeme imkanının getirildiği; bir görev için ek özel hizmet tazminatı (arazi tazminatı) ödemesiyle birlikte harcırah mevzuatına dayalı geçici görev yolluğu ya da seyyar görev gibi ödemeler haricinde başka bir ödemenin aynı anda yapılması gibi bir durumun mevcut olmadığı, sonuç olarak; Bakanlık Makamının 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı oluru ile söz konusu Toplu Sözleşme ve Yönerge hükümlerinde herhangi bir değişiklik yapılmadığı; aynı gün için her iki ödemenin yapılması durumunun, aynı iş için iki kez ödeme yapılması anlamına geldiği; personele, fiilen ifa ettiği iş için, yasal düzenlemelerin öngördüğü ödemelerden tek iş için iki ya da daha fazla ödeme yapılmayacağından ve Bakanlık oluru ile yürürlüğe konulan 15/02/2023 tarih 238-31 sayılı Genel Yazı'nın 3. maddesinin (b) bendindeki düzenlemede mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının kanunla ve/veya toplu sözleşmeyle belirleneceğinin kurala bağlandığı; 657 sayılı Kanun'un 152. maddesinde açık çalışma mahallerinde fiilen çalışan teknik hizmetler sınıfındaki memurlara "ek özel hizmet (arazi) tazminatı" ödenmesinin öngörüldüğü; öte yandan, 2022-2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem “Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme”nin “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı 14. maddesinde, Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatında görev yapan veteriner, biyolog, mühendis gibi unvanlı kamu görevlilerine, kontrol görevi yürüttükleri her gün için "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" yapılmasının amaçlandığı; görüldüğü üzere, 657 sayılı Kanun'un 152. maddesindeki "ek özel hizmet tazminatı" ile 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 14. maddesindeki "kontrol hizmetleri ilave ödemesi"nin mahiyetleri itibarıyla farklı ödemeler olduğu; söz konusu düzenlemelerde her iki ödemenin aynı anda yapılamayacağına yönelik bir kurala yer verilmediği; Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca memurlara ve diğer kamu görevlilerine yapılacak ödemeler ile bu ödemelerin hangi hallerde yapılmayacağının kanunla ve/veya toplu sözleşmeyle düzenlenmesinin zorunlu olduğu; açık bir kanuni düzenleme veya toplu sözleşme hükmü olmaksızın, Genel Yazı'yla "kontrol hizmetleri ilave ödemesinde" kesinti yapılmasının, Anayasanın 128. maddesindeki kanunilik ilkesine ve normlar hiyerarşisine aykırı olduğu; açık çalışma mahallerinde yapılan kontrol görevi nedeniyle, ek özel hizmet tazminatından yararlanan personele, aynı gün için "kontrol hizmetleri ilave ödemesi" yapılmamasını öngören dava konusu Genel Yazının 3. maddesinin (b) bendindeki kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından "iptaline" karar verilmesi gerektiği; öte yandan, Genel Yazı'da "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılması" yönünde bir olur alınmadığından, bu yönde bir düzenlemenin bulunmadığı, Genel Yazı'nın ilgili kısımlarında geçen ibarelerin ise müfettişin tespit ve değerlendirmeleri olduğu dikkate alındığında, idari davaya konu olabilecek nitelikte kesin ve yürütülebilir bir işlem bulunmadığından, bu kısım yönünden "davanın incelenmeksizin reddine" karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısını 20 iş günü ile sınırlayan ve araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine ilişkin 15/02/2023 tarihli olur ile yürürlüğe konulan aynı tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazının iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zam ve tazminatlar" başlıklı 152. maddesinde, görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak Devlet memurlarına zam ve tazminat ödenmesi öngörülmüş olup; aynı maddenin, "A-Özel Hizmet Tazminatı" başlıklı bölümünün (c) bendinde, "...Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir." kuralına yer verilmiştir.
Anılan maddenin "III- Ortak Hükümler" bölümünde ise, "Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154. madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur..." hükmü yer almıştır.
Bu düzenlemeye istinaden, 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın eki (II) sayılı Cetvelin "(E) Teknik Hizmetler" bölümünün 6. maddesinde, "Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir." kuralına yer verilmiş, aynı maddenin devamında ise; söz konusu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadrolarının esas alınacağı, tazminatın kimlere ödeneceğinin, iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirleneceği, ödemelerin, görevin fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ''Toplu sözleşmenin kapsamı'' başlıklı 28. maddesinde, ''Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar..." hükmü yer almaktadır.
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin "Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı dokuzuncu bölümün 14. maddesinde;Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatında veteriner, veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan, gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojleri, kimya ve tütün teknoloji mühendisleri ile ilgili meslek alanlarında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personeline, en az 5 saat süreyle 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Kanun, 22/3/1971 tarihli ve 1380 Sayılı Kanun, 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Kanun, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanun, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Kanun, 01/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Kanun, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Kanun ve Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği kapsamında kontrol görevi yürüttükleri her gün için 200 gösterge rakamının memur aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılır. Kontrol hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerde müdür, müdür yardımcısı, şube müdürü, ilçe müdürü görevini yapan personel de aynı usul ve esaslarda fiilen kontrol görevi yürüttüğü her gün için bu madde hükmünden yararlanır.'' kuralına yer verilmiştir.
Buna göre; Ek Özel Hizmet Tazminatı (arazi tazminatı) ödemesinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152. maddesi ile bu madde kapsamında çıkarılan 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın II Sayılı Cetveli (Özel Hizmet Tazminatı) E-Teknik Hizmetler Sınıfı 6. fıkrasında belirtilen hükümler doğrultusunda, Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme'nin ise, 2022 yılında yürürlüğe giren Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin "Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı dokuzuncu bölümün 14. maddesine göre yapıldığı anlaşılmaktadır.
Normlar hiyerarşisi, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan normların hiyerarşik olarak sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmektedir. Bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan bir normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği; bir başka deyişle, alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerde, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde genişletici veya daraltıcı mahiyette ve bu normları aşar nitelikte hükümlere yer verilemeyeceği idare hukukunun genel ilkelerindendir.
Bu durumda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesi ile bu madde kapsamında çıkarılan 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nda, gerekse Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin "Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı dokuzuncu bölümün 14. maddesinde, söz konusu ödemelerden birinin yapılması halinde diğerinin yapılmayacağına ilişkin herhangi bir sınırlayıcı veya yasaklayıcı bir hükme yer verilmemesi; öte yandan, Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca memurlara ve diğer kamu görevlilerine yapılacak ödemeler ile bu ödemelerin hangi hallerde yapılmayacağının kanunla ve/veya toplu sözleşmeyle düzenlenmesinin zorunlu olması ve ayrıca, açık bir kanuni düzenleme veya toplu sözleşme hükmü olmaksızın, ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmamasına ilişkin sınırlayıcı nitelikteki dava konusu düzenlemenin Genel Yazı ile yapılmasının Anayasanın 128. maddesindeki kanunilik ilkesine ve normlar hiyerarşisine aykırı olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlayan ve araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine ilişkin 15/02/2023 tarihli olur ile yürürlüğe konulan aynı tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazıda hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Genel Yazının iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, duruşma için önceden belirlenen 24/06/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Hukuk Müşaviri ...'in ve Danıştay Savcısı ...'in katılımıyla açık duruşmaya başlanıldı. Taraflara usulüne uygun ikişer defa söz verildikten, Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan ve taraflara son kez söz verildikten sonra, duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesinde, memurların maaş kalemlerinden biri olan "zam ve tazminatlar" düzenlenmiş, söz konusu maddeye 21/03/2006 tarih ve 5473 sayılı Kanun'la eklenen paragraf ile, teknik hizmetler sınıfında bulunan memurlardan açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, aldıkları özel hizmet tazminatına ilaveten çalışılan her gün için "ek özel hizmet (arazi) tazminatı" ödenmesi öngörülmüştür.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 2018-2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme'nin 16. maddesiyle, Tarım ve Orman Bakanlığında görev yapan kamu görevlilerine kontrol görevi yürüttükleri her gün için "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" yapılmasına yönelik düzenleme getirilmiş; izleyen dönemlerdeki Toplu Sözleşmelerde de (2020-2021 yıllarını kapsayan 5. Dönem, 2022-2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem ve 2024-2025 yıllarını kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşmelerin 14. maddelerinde) benzer nitelikteki düzenlemelere yer verilmiştir.
Toplu Sözleşme ile getirilen "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme"nin usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla da, 27/12/2021 tarih ve 1221 sayılı Bakan Oluru ile “Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğinin Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge” yürürlüğe konulmuştur.
Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığında görev yapan teknik hizmetler sınıfındaki memurların, açık çalışma mahallerinde, Toplu Sözleşme'de sayılan ilgili mevzuat kapsamındaki kontrol görevlerini yerine getirmesi halinde, "ek özel hizmet (arazi) tazminatı" ve "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme"nin birlikte ödenip ödenemeyeceği hususunda tereddüt oluşmuş; Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, olumlu yönde görüş verilmesi üzerine, söz konusu personele iki ödeme birlikte (dava konusu Genel Yazı'nın yürürlüğe girdiği 15/02/2023 tarihine kadar) ödenmiştir.
Bununla birlikte, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 04/07/2022 tarihli yazılarıyla, “kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” ile ilgili konularda, inceleme yapılması için iki müfettiş görevlendirilmesi üzerine, müfettişler tarafından ... tarih ve ... sayılı inceleme raporu düzenlenmiş ve bu raporda, uygulamada yaşanılan sorunlara yönelik tespit, değerlendirme ve önerilere yer verilmiştir.
Müfettişlerce hazırlanan inceleme raporu Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığınca incelenerek, kontrol hizmetlerinde ilave ödemeyle ilgili Bakanlık birimlerince ne tür işlemler yapılması gerektiği hususunda bazı değerlendirmeler yapılmış; ilgili birimler tarafından, Başkanlığın görüş ve değerlendirmeleri doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılması hususunda Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığının 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'yla, Bakanlık Makamından olur alınmıştır.
Bakanlık oluruyla yürürlüğe konulan ve işbu dava konu olan Rehberlik Teftiş Kurulu Başkanlığının 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'nda; "...14/10/2022 tarihli inceleme raporunun sonuç bölümünde;
“…bu ödemenin yapılabilmesi için göz önünde bulundurulması gerektiği düşünülen hususlar aşağıda sıralanmıştır: … 20 iş günü üzerinden ödeme yapılması, (izinli ve raporlu günleri 20 iş gününden düşülecek) …. (4. sayfada)
…. Mevcut "Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğiin Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge"de aşağıda sıralanan hususların göz önünde bulundurularak düzenleme yapılması gerektiği, … 20 iş günü üzerinden ödeme yapılması, (izinli ve raporlu günleri 20 iş gününden düşülecek) (10. Sayfada) … Bu kapsamda düzenlenen söz konusu Taslak Yönergenin Personel Genel Müdürlüğü ve Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından da değerlendirilmesinin uygun olacağı,...” belirtilmekte ve teklif edilmektedir.
Raporun Başkanlığımızca yapılan değerlendirmesinde; müfettiş tekliflerinin toplu sözleşmede düzenleme gerektirdiği anlaşıldığından bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığı; (11. sayfada)
bununla birlikte, Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğiin Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkıında Yönerge’nin uygulamasında görülen aksaklıkların giderilmesine ve mevcut uygulamaya ek olmak üzere...
3- Kontrol hizmetleri ilave ödemesiyle ilgili olarak; …
b) Ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmaması,… gerektiği değerlendirilmektedir. (12. sayfada)
Bilgilerinize sunar Makamlarınca da uygun görüldüğü takdirde yukarıda belirtilen Başkanlığımız görüşü doğrultusunda işlem yapılmasını, yukarıda yer verilen Başkanlığımız görüşü doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılmasını teminin olur ve raporun bir örneğinin Personel Genel Müdürlüğüne gönderilmesi..." ibarelerine yer verilmek suretiyle, ek özel hizmet tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmaması hususunda Bakanlık Makamından olur alınmış, böylece her iki ödemenin birlikte ödenmesi uygulamasına son verilmiştir.
Bununla birlikte, Genel Yazı'nın 4. ve 10. sayfalarında, "müfettişlerin hazırladığı inceleme raporunda, kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılması yönündeki önerilerine" yer verilmiş ise de; 11. ve 12. sayfalarda görüldüğü üzere, müfettiş önerilerinin toplu sözleşmede düzenleme yapılmasını gerektirdiğinden bahisle, bu yönde bir Bakan oluru alınmamıştır.
Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazılarıyla, müfettişlerce hazırlanan inceleme raporu ve Bakanlık Makamından alınan 15/02/2023 tarihli olur, Personel Genel Müdürlüğüne gönderilmiş ve söz konusu olur çerçevesinde işlem yapılması gerektiği bildirilmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 03/03/2023 tarih ve E.9097411 sayılı Genel Yazısı'yla da; Bakanlık olurunda “ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmamasının" talimatlandırıldığı belirtilerek, söz konusu olur doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerektiği hususu, 81 il müdürlüğüne ve 156 merkeze doğrudan bağlı kuruluş müdürlüğüne duyurulmuştur.
Bunun üzerine, bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
A. USUL YÖNÜNDEN:
Dava konusu Genel Yazı'nın "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine" ilişkin kısmının, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir işlem olup olmadığı yönünden incelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabileceği belirtilmiş; ''Dilekçeler üzerinde ilk inceleme'' başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde, dava dilekçesinin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıkllı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise davaya konu edilen işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem niteliğinde bulunmaması durumunda davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
İdari işlemlerin idari davaya konu olabilmeleri için, kesin ve yürütülebilir olma niteliklerini birlikte taşımaları gerekmekte olup; "kesinlik" kavramı; işlemin uygulanmaya hazır, tamam, yani nihai bir işlem niteliğinde olması, bir başka makamın onayına tabi olmadan doğrudan uygulanabilirliğini göstermesi; "yürütülebilir olması (icrailik vasfı)" ise, kamu gücünün üçüncü kişiler üzerinde, doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini göstermesi olarak ifade edilmektedir.
İlgililer hakkında hukuksal bir etki göstermeyen danışma kararları, görüş belirten kararlar, uygulama ve hazırlık işlemleri, bildirici ve iç düzen işlemleri gibi işlemlerin icrai nitelikte olmadıkları ve idari davaya konu edilemeyecekleri kabul edilmektedir. Bu kapsamda bir idari kararın alınmasından önce tesis edilen, karar almaya yetkili makamı bağlamayan, bilgilendirici, aydınlatıcı ve yönlendirici özelliği haiz, asıl işlemin hazırlık sürecinde geçirilmesi gereken bir aşamayı ifade eden, idari işlemi meydana getiren iradenin bir parçasını oluşturmayan işlemlerin ilgililerin hukuksal durumlarında etki yaratacak nitelikte bulunmadıkları ve idari davaya konu olamayacakları açıktır.
Bakılan uyuşmazlıkta, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 04/07/2022 tarihli yazılarıyla, “kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” ile ilgili konularda, inceleme yapılması için iki müfettiş görevlendirilmesi üzerine, müfettişler tarafından ... tarih ve ... sayılı inceleme raporu düzenlendiği ve bu raporda, uygulamada yaşanılan sorun ve aksaklıklara yönelik tespit, değerlendirme ve önerilere yer verildiği; söz konusu rapor Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığınca incelenerek, kontrol hizmetlerinde ilave ödemeyle ilgili Bakanlık birimlerince ne tür işlemler yapılması gerektiği hususunda bazı değerlendirmeler yapıldığı ve Bakanlığın ilgili diğer birimleri tarafından, Başkanlığın görüş ve değerlendirmeleri doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılması hususunun talimatlandırılması için Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığınca işbu dava konu 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'nın hazırlanarak Bakan onayına sunulduğu, Bakanlık Makamından olur alınması üzerine de, söz konusu olur çerçevesinde uygulamanın yapılması ve taşra teşkilatına duyurulması için Bakan olurunun Personel Genel Müdürlüğüne gönderildiği; bu Genel Müdürlük tarafından da, Bakan oluru çerçevesinde işlem yapılmasının taşra teşkilatına duyurulduğu anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği belirtilmiş olmakla birlikte, idarenin düzenleme yetkisi sadece yönetmelikle sınırlı olmayıp, değişik adlar altında da (genelge, tebliğ, tamim, sirküler, genel yazı vb.) düzenleyici işlemler de yürürlüğe konulmaktadır.
Ayrıca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 503. maddesinde, "(1) Bakan, bakanlık kuruluşunun en üst amiri olup, bakanlık icraatından ve emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden sorumlu, bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir. (2) Bakanlar, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımı amacıyla, bakanlık hizmetlerini mevzuata, Cumhurbaşkanının genel siyasetine, Cumhurbaşkanı karar ve talimatlarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle, bakanlığın faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevli ve Cumhurbaşkanına karşı sorumludur." kuralına yer verilerek, bakanların görev yetki ve sorumlulukları açıkça düzenlenmiş; 508. maddesinde de, "Bakanlık görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilir." kuralına yer verilmiştir.
Buna göre, Anayasa'nın 124. maddesi ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 508. maddesine göre, bakanlıkların kendi görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler (yönetmelik, tebliğ, genelge, sirküler, genel yazı gibi) yapabileceği; bu tür düzenlemelerin de aksine bir kanun hükmü olmadıkça veya yetki devri yapılmadıkça, bakanlığın en üst amiri olan bakan onayıyla/oluruyla kesinlik kazanacağı ve yürürlüğe konulacağı; bakan onayıyla idari düzenlemelerin hazır ve nihai hale geldiği, başka bir makamın onayına tabi olmadan uygulanabilirlik niteliği kazandığı ve ilgililer üzerinde, yeni bir onaya ihtiyaç duyulmaksızın hukuki sonuçlar doğurduğu; bakan onayından sonra, bakanlık bünyesindeki diğer birimlerin söz konusu idari düzenlemede değişiklik yapmasının veya idari düzenlemeye aykırı yönde uygulama işlemi tesis etmesinin mümkün bulunmadığı; dolayısıyla bakan onayıyla yürürlüğe konulan idari düzenlemelerin, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte işlemler olduğu anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının, dava konusu 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı değerlendirildiğinde; Bakanlıkta görev yapan teknik hizmetler sınıfındaki memurların, açık çalışma mahallerinde, ilgili mevzuat kapsamındaki kontrol görevlerini yerine getirmesi halinde, "ek özel hizmet (arazi) tazminatı" ve "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" 01/01/2018 tarihinden itibaren birlikte ödenmekte iken, dava konusu Genel Yazı'yla, "ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmaması" yönünde Bakanlık Makamından olur alındığı, bu olurun Personel Genel Müdürlüğünce taşra teşkilatına duyurulduğu, söz konusu olura istinaden, Bakanlık taşra birimlerince uygulama işlemlerinin tesis edildiği ve 15/02/2023 tarihinden itibaren ilgili personelin kontrol hizmetlerinde ilave ödemesinde" kesintiye gidildiği dikkate alındığında, dava konusu Genel Yazı'nın "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine" ilişkin kısmının; tavsiye, mütalaa, teklif, düşünce gibi bilgi verici veya hazırlayıcı işlem niteliğinde olmadığı; aksine, başka bir idari düzenlemenin varlığına gerek olmaksızın, kontrol görevi yürüten personel üzerinde doğrudan doğruya hukuki sonuçlar doğurduğu; dolayısıyla idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte idari bir düzenleme olduğu anlaşıldığından, bu kısım yönünden işin esasının incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Dava konusu Genel Yazı'nın "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılmasına" ilişkin kısmının, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir işlem olup olmadığı yönünden incelenmesi:
Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, ilgililer hakkında hukuksal bir etki göstermeyen (hazırlık işlemleri, mütalaa, görüş ve teklif gibi) işlemlerin, icrai nitelikte olmadıkları ve idari davaya konu edilemeyecekleri kabul edilmekte olup; bir idari kararın alınmasından önce tesis edilen, karar almaya yetkili makamı bağlamayan, bilgilendirici, aydınlatıcı ve yönlendirici özelliği haiz, asıl işlemin hazırlık sürecinde geçirilmesi gereken bir aşamayı ifade eden, idari işlemi meydana getiren iradenin bir parçasını oluşturmayan işlemlerin ilgililerin hukuksal durumlarında etki yaratacak nitelikte bulunmadıkları ve idari davaya konu olamayacakları açıktır.
Davacı tarafından, dava dilekçesinde; Bakan onayıyla yürürlüğe konulan Genel Yazı'nın 4. ve 10. sayfalarındaki düzenlemelerle, "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılmasının" hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; müfettişler tarafından ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda, kontrol hizmetlerinde ilave ödemeyle ilgili olarak uygulamada yaşanılan sorun ve aksaklıklara yönelik tespit, değerlendirme ve önerilere yer verildiği; söz konusu raporun "sonuç" bölümünün, dava konusu Genel Yazı'nın 1 ila 11. sayfalarında aynen yer aldığı; Genel Yazı'nın 11. ve 12. sayfalarında, müfettişlerin tekliflerinin Toplu Sözleşme'de değişiklik yapılmasını gerektirmesi nedeniyle, bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığının belirtildiği; her ne kadar Genel Yazı'nın 11 ve 12. sayfalarında ("Bununla birlikte..." ibaresiyle ile başlayan paragraftan itibaren), kontrol hizmetleri ilave ödemesiyle ilgili bazı hususlarda Bakan oluru alınmış ise de, olur alınan konular arasında "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılması" hususunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının, dava konusu 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı değerlendirildiğinde; Genel Yazı'nın 4. ve 10. sayfalarındaki "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılması" yönündeki ibarelerin müfettişlerin inceleme raporunda yer alan teklif olduğu; Genel Yazı'nın 11. ve 12. maddelerinde kontrol hizmetleri ilave ödemesiyle ilgili bazı hususlarda Bakan oluru alınmakla birlikte, "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılması" yönünde Bakan oluru alınmadığı dikkate alındığında; dava konusu Genel Yazı'nın "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılmasına" ilişkin kısmının; tavsiye, mütalaa, teklif, düşünce gibi bilgi verici veya hazırlayıcı işlem niteliğinde olduğu ve ayrıca bir karar alınmaksızın kontrol görevi yürüten personel üzerinde doğrudan doğruya hukuki sonuçlar doğurmadığı; dolayısıyla idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte idari bir düzenleme olmadığı anlaşıldığından; bu kısım yönünden, 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendi ve 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
B. ESAS YÖNÜNDEN:
1. İLGİLİ MEVZUAT:
a. Anayasal Düzenlemeler:
07/05/2010 tarih ve 5982 sayılı Kanun'un 6. Maddesiyle Anayasa'nın 53. maddesine, "Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.
Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.
Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir." fıkraları eklenmiş; gerekçesinde de, "...Maddeye eklenen yeni hükümlerle, memur ve diğer kamu görevlilerine toplu sözleşme yapma hakkı getirilmektedir. Toplu sözleşme konusunda kamu işvereni ile memur ve diğer kamu görevlileri anlaşırlarsa, toplu sözleşme imzalanacak ve uygulamaya konacaktır...." açıklamaları yapılmıştır.
Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir." kuralı yer almakta iken; söz konusu fıkraya, yine 07/05/2010 tarih ve 5982 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle "Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." ibareleri eklenmiş, gerekçesinde de, "Anayasanın 53 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, memur ve diğer kamu görevlilerine toplu sözleşme yapma hakkı verilmektedir. Anayasanın 128 inci maddesinde ise, memur ve diğer kamu görevlilerinin nitelik, atanma, aylık, ödenek gibi özlük haklarının kanunla düzenleneceği hükmü yer almaktadır. 53 üncü maddede yapılan değişikliğe paralel olarak, memur ve diğer kamu görevlilerinin malî ve sosyal haklarına ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğu hükme bağlanmaktadır." ifadelerine yer verilmiştir.
b. "Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme"ye İlişkin Mevzuat:
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun ''Toplu sözleşmenin kapsamı'' başlıklı 28. maddesinde, ''Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar...Toplu sözleşme hükümleri, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerlidir...." hükmü öngörülmüştür.
25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 2018-2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme'nin 16. maddesiyle, Tarım ve Orman Bakanlığında görev yapan kamu görevlilerine kontrol görevi yürüttükleri her gün için "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" yapılmasına yönelik düzenleme getirilmiş; izleyen dönemde 2020-2021 yıllarını kapsayan 5. Dönem Toplu Sözleşme'nin 14. maddesinde de benzer nitelikteki düzenlemeye yer verilmiştir.
25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme"nin "Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı dokuzuncu bölümün "Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" başlıklı 14. maddesinde de; "Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatında veteriner, veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan, gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojleri, kimya ve tütün teknoloji mühendisleri ile ilgili meslek alanlarında eğitim alan tekniker, teknisyen ve yardımcı sağlık personeline, en az 5 saat süreyle 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Kanun, 22/3/1971 tarihli ve 1380 Sayılı Kanun, 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Kanun, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanun, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Kanun, 01/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Kanun, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Kanun ve Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği kapsamında kontrol görevi yürüttükleri her gün için 200 gösterge rakamının memur aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılır. Kontrol hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerde müdür, müdür yardımcısı, şube müdürü, ilçe müdürü görevini yapan personel de aynı usul ve esaslarda fiilen kontrol görevi yürüttüğü her gün için bu madde hükmünden yararlanır.'' kuralı yer almıştır.
Toplu Sözleşme ile getirilen "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme"nin usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla, 27/12/2021 tarih ve 1221 sayılı Bakan Oluru ile “Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğinin Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge” yürürlüğe konulmuş; Yönerge'nin 6. maddesiyle de ilave ödemenin kapsamı belirlenmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının, Bakan onayıyla yürürlüğe konulan ve dava konusu 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'nda, "...Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğiin Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkıında Yönerge’nin uygulamasında görülen aksaklıkların giderilmesine ve mevcut uygulamaya ek olmak üzere; ...3- Kontrol hizmetleri ilave ödemesiyle ilgili olarak;… b) Ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmaması,…" gerektiği açıklaması yapılmıştır.
c. "Ek Özel Hizmet (Arazi) Tazminatı"na İlişkin Mevzuat:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zam ve tazminatlar" başlıklı 152. maddesinde, görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak Devlet memurlarına zam ve tazminat ödenmesi öngörülmüş; anılan maddenin "II-Tazminatlar" kısmında, memurlara ödenebilecek tazminat (özel hizmet tazminatı, eğitim-öğretim tazminatı, din hizmetleri tazminatı, emniyet hizmetleri tazminatı gibi) türleri ve oranları tek tek belirlenmiş; "A-Özel Hizmet Tazminatı" başlıklı bölümünün (c) bendinde, "Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda görev yapanlardan;
1. Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim veren okul mezunları için % 168’ine,
...
2. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul mezunları için % 100 üne,
3. Lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için % 72 sine, ...
(Ek paragraf: 21/3/2006 – 5473/3 md.) Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir."; "III- Ortak Hükümler" bölümünde ise, "Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154. madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur..." hükmü yer almıştır.
Bu düzenlemeye istinaden, 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın eki (II) sayılı Cetvelin "(E) Teknik Hizmetler" bölümünün 6. maddesinde, "Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için ... ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir." kuralına yer verilmiştır.
Ayrıca, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın uygulanması sırasında ortaya çıkması muhtemel tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 11/05/2006 tarih ve 26165 sayılı Resmi Gazete'de 160 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği yayımlanmış olup; söz konusu Tebliğin "C - II Sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar" bölümünün 6. sırasında da, ek özel hizmet (arazi) tazminatı ödenebilmesinin koşullarına yönelik açıklamalar yer almıştır.
2. HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İşbu kararın "usul yönünden" başlıklı bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, Genel Yazı'nın "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılmasına" ilişkin kısmının, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte bir düzenleme olmadığı gerekçesiyle, bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddi karar verildiğinden; aşağıda, sadece Genel Yazı'nın "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine" ilişkin kısmı yönünden işin esası hakkında inceleme yapılacaktır.
Dava konusu Genel Yazı'nın "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine" ilişkin kısmı incelendiğinde;
Anayasa'nın 128. maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi öngörülmek suretiyle, memurlar ve diğer kamu görevlileri parasal ve özlük hakları bakımından yasal güvenceye kavuşturulmuş; 53. maddesinde 2010 yılında yapılan değişiklikle; memurlara ve diğer kamu görevlilerine, toplu sözleşme yapma hakkı getirilmiş; bu kapsamda, toplu sözleşme hakkına paralel olarak, 128. maddenin ikinci fıkrasına "Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." cümlesi eklenmek suretiyle, memurların mali ve sosyal haklarının kanun yanında, toplu sözleşmeyle de belirlenebilmesine imkan sağlanmıştır.
Görüldüğü üzere, Anayasa'nın 53. ve 128. maddelerinde, 2010 yılında yapılan değişikliklerden sonra, memurların ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarına ilişkin düzenlemeler kanunla yapılabileceği gibi, toplu sözleşmeyle de yapılabilmesi mümkün bulunmaktadır.
Uyuşmazlık, Tarım ve Orman Bakanlığında görev yapan memurlara, açık çalışma mahallerinde yürüttüğü kontrol görevi nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesi kapsamında "ek özel hizmet (arazi) tazminatı" ödenmesi halinde, ayrıca 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 14. maddesindeki "kontrol hizmetleri ilave ödemesi"nin de yapılıp yapılmayacağından kaynaklanmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü için, "ek özel hizmet (arazi) tazminatı" ve "kontrol hizmetleri ilave ödemesine" ilişkin mevzuatın ve bu mevzuattaki ödeme koşullarının incelenmesi gerekmektedir.
Bilindiği üzere, Devlet memurlarının mali ve sosyal hakları, kural olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de düzenlenmiş olup; 657 sayılı Kanun'da belirlenen mali haklar arasında "özel hizmet tazminatı"na da yer verilmiş, 152. maddesinin "A-Özel Hizmet Tazminatı" başlıklı bölümünün (c) bendinde, teknik hizmetler sınıfına dahil kadrolarda görev yapan memurlara, en yüksek Devlet memuru aylığının belirli bir oranında ödenebilecek özel hizmet tazminatı oranları tek tek belirlenmiştir.
Ayrıca, söz konusu maddenin (c) bendine, 21/03/2006 tarih ve 5473 sayılı Kanun'la eklenen paragraf ile, teknik hizmetler sınıfında bulunan memurlardan açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, aldıkları özel hizmet tazminat oranlarına ilaveten, çalışılan her gün için "ek özel hizmet (arazi) tazminatı" ödenmesi öngörülmüş olup; bu düzenleme ile kanun koyucu tarafından, teknik hizmetler sınıfındaki personelin, açık çalışma mahallerinde, kapalı mekânlara göre daha zorlu çalışma koşullarında görev yapması nedeniyle, farklı bir tazminat rejimine tabi tutulmasının ve bu personelin açık çalışma mahallindeki emeğinin karşılığı olarak da "ek bir tazminat" almasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, 2018-2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme'nin 16. maddesiyle, Tarım ve Orman Bakanlığında görev yapan kamu görevlilerine yönelik olarak "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" adı altında yeni bir mali hak getirilmiş; izleyen dönemlerdeki Toplu Sözleşmelerde de, bu ödemenin yapılmasına yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.
İşbu davaya konu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 2022-2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme” başlıklı 14. maddesinde, Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatında görev yapan veteriner, biyolog, mühendis gibi unvanlı kamu görevlilerine, söz konusu maddede sayılan mevzuat hükümleri uyarınca yürüttükleri kontrol görevi için, açık/kapalı çalışma mahalli ayrımı yapılmaksızın "kontrol hizmetlerinde ilave ödeme" yapılması öngörülmüş, 27/12/2021 tarih ve 1221 sayılı Bakan Oluru ile “Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğinin Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge” yürürlüğe konulmuş; Yönerge'nin 6. maddesiyle de ilave ödemenin kapsamı belirlenmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının, Bakan oluruyla yürürlüğe konulan dava konusu 05/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'yla, "ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için, ayrıca kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmaması" ibaresine yer verilerek, açık çalışma mahallerinde ilgili mevzuat çerçevesinde kontrol görevi yürüten teknik hizmetler sınıfındaki memurlara, sadece ek özel hizmet tazminatı ödenmesi (kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmaması) öngörülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamaların birlikte değerlendirilmesinden; "ek özel hizmet (arazi) tazminatının", kimlere hangi koşullarda ödeneceğinin ve bu ödemeden hangi hallerde kesinti yapılacağının 657 sayılı Kanun'un 152. maddesinde, 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın eki (II) sayılı Cetvelin "(E) Teknik Hizmetler" bölümünün 6. maddesinde ve 160 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde düzenlendiği; "kontrol hizmetlerinde ilave ödemenin" kimlere hangi koşullarda ödeneğinin ve bu ödemeden hangi hallerde kesinti yapılacağının ise, 2022-2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin "Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı dokuzuncu bölümünün 14. maddesinde ve Bakan onayıyla yürürlüğe konulan Yönerge'de belirlendiği; bununla birlikte, gerek ek özel hizmet (arazi) tazminatını düzenleyen mevzuatta, gerekse kontrol hizmetlerinde ilave ödemeyi düzenleyen mevzuatta, "ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için, ayrıca kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmayacağı" yönünde bir kurala yer verilmediği; söz konusu kuralın 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Bakan Oluru ile getirildiği ve Personel Genel Müdürlüğünün 03/03/2023 tarih ve E.9097411 sayılı Genel Yazısı'yla da tüm taşra teşkilatına duyurulduğu anlaşılmaktadır.
Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği belirtilmiş olmakla birlikte, idarenin düzenleme yetkisi sadece yönetmelikle sınırlı olmayıp, idareler, değişik adlar altında da (genelge, tamim, sirküler vb.) düzenleyici işlemler yapmakta olup, daha alt düzeydeki bir düzenleyici işlemin üst hukuk normlarının daraltılması ve genişletilmesi sonucunu doğurmayacak şekilde, uygulamada yeknesaklığa yönelik açıklayıcı ve tamamlayıcı nitelikte olması ve üst hukuk normlarına aykırılık teşkil etmemesi gerekmektedir.
Normlar hiyerarşisi, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan normların hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmektedir. Bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan bir normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği; bir başka deyişle, alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerde, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde genişletici veya daraltıcı mahiyette ve bu normları aşar nitelikte kurallara yer verilemeyeceği, idare hukukunun genel ilkelerindendir.
Bu durumda, gerek 657 sayılı Kanun'un 152. maddesi ile bu madde kapsamında çıkarılan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'da, gerekse 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin "Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı dokuzuncu bölümünün 14. maddesinde, söz konusu iki ödemeden birinin yapılması halinde diğerinin yapılmayacağına ilişkin herhangi bir sınırlayıcı veya yasaklayıcı bir hükme yer verilmediği; ayrıca, Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca memurlara ve diğer kamu görevlilerine yapılacak ödemeler ile bu ödemelerin hangi hallerde yapılmayacağının kanunla ve/veya toplu sözleşmeyle düzenlenmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesi yapılmayacağı hususunda düzenleme yapma yetkisinin kanun koyucunun ve/veya Toplu Sözleşme taraflarına ait bulunduğu; buna göre, açık bir kanuni düzenleme veya toplu sözleşme hükmü olmaksızın, ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmamasına ilişkin sınırlayıcı nitelikteki düzenlemenin, dava konusu Genel Yazı ile getirilmesinin Anayasanın 128. maddesindeki kanunilik ilkesine ve normlar hiyerarşisine aykırı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığın dava konusu 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'nın “3- Kontrol hizmetlerinde ilave ödemesiyle ilgili olarak” bölümünde yer alan ''(b) Ek özel hizmet (arazi) tazminatından yararlanılan günler için kontrol hizmetleri ilave ödemesinin yapılmaması'' ibaresinde ve bu düzenlemeye istinaden tesis edilen bireysel işlemde üst hukuk normlarına ve hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının, Bakan oluruyla yürürlüğe konulan 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'nın "kontrol hizmetleri ilave ödeme gün sayısının 20 iş günü ile sınırlandırılmasına" ilişkin kısmının iptali istemi yönünden davanın İNCELENMEKSİZİN REDDİNE oybirliğiyle,
2. Söz konusu Genel Yazı'nın "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine" ilişkin kısmının İPTALİNE oyçokluğuyla,
3. Dava kısmen iptal, kısmen incelenmeksizin retle sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderlerinin yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye, ...-TL vekâlet ücretinin de davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/06/2025 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemlere karşı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; anlan Kanun'un 14/3-d maddesinde ise, dava dilekçelerinin, dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği belirtilmiş; 15/1-b maddesinde de, kesin ve yürütülmesi zorunlu olmayan işleme karşı açılan davalarda davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Öğreti ve uygulamada; ilk inceleme hususlarından biri olarak öngörülen kesin ve yürütülebilir işlem kavramı icrai işlem kavramı ile birlikte değerlendirilmekte ve kamu gücü ve kudretinin üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerin icrai nitelikte oldukları belirtilmektedir. İlgililer hakkında hukuksal bir etki göstermeyen danışma kararları, görüş belirten kararlar, uygulama ve hazırlık işlemleri, bildirici ve iç düzen işlemleri gibi işlemlerin icrai nitelikte olmadıkları ve idari davaya konu edilemeyecekleri kabul edilmektedir. Bu kapsamda bir idari kararın alınmasından önce tesis edilen, karar almaya yetkili makamı bağlamayan, bilgilendirici, aydınlatıcı ve yönlendirici özelliği haiz, asıl işlemin hazırlık sürecinde geçirilmesi gereken bir aşamayı ifade eden, idari işlemi meydana getiren iradenin bir parçasını oluşturmayan işlemlerin ilgililerin hukuksal durumlarında etki yaratacak nitelikte bulunmadıkları ve idari davaya konu olamayacakları açıktır.
Bu çerçevede, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının, dava konusu 15/02/2023 tarih ve 238/31 sayılı Genel Yazısı'nın "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine" ilişkin kısmı yönünden değerlendirildiğinde, başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın, kontrol görevi yürüten personel üzerinde doğrudan doğruya hukuki sonuçlar doğurmadığı anlaşıldığından, idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte işlemlerden olmadığı sonucuna varılmıştır.
Kaldı ki, Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 03/03/2023 tarih ve 9097411 sayılı Genel Yazısı ile, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının değerlendirmelerine ilişkin kısmı 81 il müdürlüğüne ve 156 merkeze doğrudan bağlı kuruluş müdürlüğüne belirtilen talimatlar doğrultusunda işlem tesis edilmek üzere gönderilmek suretiyle bilahare davalı idarece kesin ve yürütülebilir bir işlem tesis edilmiştir.
Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 01/04/2024 tarih ve YD İtiraz No:2024/204; 01/04/2024 tarih ve YD İtiraz No:2024/199 sayılı kararları da bu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanun'un 14/3-d ve 15/1-b maddeleri uyarınca, dava konusu Genel Yazı'nın "araziye çıkılan günlerin kontrol hizmetleri ilave ödemeden düşürülmesine" ilişkin kısmı yönünden de, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle, kararın iptale ilişkin kısmına katılmıyoruz.