T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4113
Karar No : 2024/5545
DAVACILAR : ...mirasçıları;
1- ..., 2-...
3- ..., 4- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ...Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ...
DAVANIN KONUSU : Maliye Bakanlığında gelirler başkontrolörü olarak görev yapan müteveffa ...'ın mirasçıları tarafından;
1- "Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar"da yer alan olumsuz sicil ve disiplin cezası alanlara belli sürelerle ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin 4/c maddesi ile bu düzenlemenin dayanağı olan 06/08/1988 tarih ve 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın ve Maliye Bakanlığı Sicil Amirleri Yönetmeliğinde yapılan değişikliğin iptaline,
2- Bu düzenlemeler uyarınca, 1999 yılı sicilinin olumsuz olduğundan bahisle 15/12/2000 tarihi itibarıyla ek ücret ödenmemesi yolunda tesis edilen 27/07/2000 tarihli işlemin iptali ile 2000 yılı Aralık ayına ait ek ücret tutarı olan 208,35 TL'nin temerrüt faizi ve yasal faiziyle birlikte; 1.000,00-TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine,
karar verilmesi istenilmiştir.
DAVACILARIN İDDİALARI : Maliye Bakanlığı personeline, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca aylık olarak, her ay ek ücret ödendiği, ancak 06/08/1988 tarih ve 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Gelir İdaresi Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödenmesine İlişkin Usul ve Esaslar'da, olumsuz sicil alanlara bir yıl süreyle ve disiplin cezası verilenlere ise belirli sürelerle bu ücretin ödenmeyeceğine ilişkin düzenleme yapıldığı; geçmişe dönük olarak yüksek not ortalaması olduğu halde, 1996 ilâ 1998 yıllarına ilişkin olumsuz sicil nedeniyle ödenmiş olan ek ücretin borç çıkarılmasına ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edildiği; hakkında haksız yere olumsuz sicil düzenlendiğinden 2000/Aralık ayında da ek ücretinin ödenmediği; Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar, Resmi Gazete'de yayımlanmadığı gibi bu Esaslar'ın 4/c maddesinde yer alan olumsuz sicil ve disiplin cezası alanlara belli sürelerle ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin düzenlemenin kanuni dayanağının bulunmadığı; Maliye Bakanı onayı ile yürürlüğe giren ve Maliye Bakanlığı Sicil Amirleri Yönetmeliğinde değişiklik yapan 27/12/1986 tarihli işlemin yoklukla malul olduğu, hukuka aykırı işlem nedeniyle ağır bir elem ve üzüntü duyduğundan şeref ve onurunun zedelendiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : 3418 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na eklenen Ek 13. maddeyle, gelir idaresinin çağdaş bir yapıya kavuşturulması, Bakanlık personelinin daha etkin ve verimli çalışmasını sağlamak amacıyla Gelir İdaresini Geliştirme Fonu kurulduğu, ek ödemeler hususunda Bakanlar Kuruluna yetki verildiği; daha sonra anılan maddeye 3949 sayılı Kanun ile eklenen hükümle de Bakanlar Kurulu ibaresinin Maliye Bakanı olarak değiştirildiği ve ek ödemelere ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanınca tespit edileceğinin düzenlendiği; Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul Esaslar'ın 4/c maddesinde olumsuz sicil ve disiplin cezası alanlara belirli sürelerle ek ücret ödenmemesi yolunda yapılan düzenlemelerin, personelin daha etkin ve verimli çalışmasını sağlamak ve teşvik etmek amacıyla yapıldığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyulması zorunlu olduğundan, söz konusu karardaki gerekçe doğrultusunda davacılar lehine 4.500,00-TL avukatlık ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Maliye Bakanlığı Gelirler Başkontrolörü olarak görev yapan davacı tarafından, 1999 yılı sicilinin olumsuz olduğundan bahisle 15/12/2000 tarihi itibarıyla ek ücret ödenmemesi yolunda tesis edilen 27/07/2000 tarihli işlemin ve anılan işlemin dayanağı olan "Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar"ın 4/c maddesinde yer alan olumsuz sicil ve disiplin cezası alanlara belli sürelerle ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin hükmü ile dayanağı 06/08/1988 tarih ve 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve Maliye Bakanı onayı ile yürürlüğe giren ve Maliye Bakanlığı Sicil Amirleri Yönetmeliğinde değişiklik yapan 27/12/1986 tarihli işlemin iptali ve 1.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, 2000 yılı Aralık ayına ait ek ücret tutarı olan 208,35-TL'nin ise temerrüt faizi ve yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; Danıştay Onikinci Dairesince, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen, düzenleyici işlem ile buna dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemin iptali ve yoksun kalınan anılan ek ödeme tutarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazminine ilişkin 09/12/2015 tarih ve E:2015/3240, K:2015/6103 sayılı kararın, iptal ve kabule ilişkin kısmının onanmasına, yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının bozulmasına, davacının manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddine dair Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/12/2018 tarih ve E:2016/4457, K:2018/5771 sayılı kararı üzerine, bozma kararına uyularak, bozulan kısım hakkında yapılan yargılama sonucunda; idari işlem veya eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak; idareye başvuru tarihinin, başvurunun bulunmaması durumunda dava tarihinin esas alınmasının Danıştay içtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmış olduğu, her ne kadar, davacıların murisinin, tazminat ödenmesi istemiyle idareye başvurduğu tarih esas alınarak faize hükmedilmesi gerekmekte ise de, yoksun kalınan ek ödemenin, istemle bağlı kalınarak, 15/12/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesinin icap ettiği gerekçesiyle, davacıların murisinin 2000 yılı Aralık ayına ait ek ödeme tutarı olan 208,35-TL'nin 15/12/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizinin davacılara ödenmesine, haklılık oranı gözetilerek yargılama giderlerinin tarafların üzerinde bırakılmasına karar verilmiş, bu karar üzerine taraflardan davalı Cumhurbaşkanlığınca kararın, aleyhlerine olan kısmı, davacı tarafından ise lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmı yönünden temyiz edilmiş, yapılan temyiz incelemesi sonucunda, davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığının temyiz istemi reddedilmiş; davacıların temyiz isteminin ise kabulü ile, dosya kapsamından, davacılar yönünden avukat tarafından hukuki yardımda bulunulduğu görüldüğünden, "davacıların murisinin 2000 yılı Aralık ayına ait ek ödeme tutarı olan 208,35-TL'nin 15/12/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizinin davacılara ödenmesine" karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, hükmedilmemesi yönünde tesis edilen temyize konu Daire kararının bu kısmında usul hükümlerine uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca bozulmuştur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesine göre Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda, temyiz incelemesi sonucu bozulan kararlar üzerine, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarının kararlarına uyulması zorunludur.
Açıklanan nedenle, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararına uyularak, bozma kararı doğrultusunda karar verilmesi, yukarıda anılan Yasa hükmü gereği olduğundan, anılan Kurul kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 13/09/2018 tarih ve 2018/31 sayılı kararıyla Danıştay Onbirinci Dairesinin kapatılması, aynı tarih ve 2018/32 sayılı Başkanlık Kurulu kararıyla yeniden belirlenen iş bölümü kararıyla da işbu dava dosyasının Dairemize devredilmesi üzerine incelenen dosyada; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03/05/2023 tarih ve E:2023/355, K:2023/909 sayılı kararıyla, Dairemizce daha önce verilen 14/03/2022 tarih ve E:2021/5443, K:2022/1019 sayılı kararın, "2020 yılı Aralık ayına ait ek ödeme tutarı olan 208,35-TL'nin 15/12/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizinin davacılara ödenmesine" ilişkin kısmının onanması, "davacılar lehine avukatlık ücretine hükmedilmemesine" ilişkin kısmının bozulması üzerine; bozulan kısma yönelik olarak Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak, bozulan kısım yönünden işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davalı idarelerden Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından, gelirler başkontrolörü olarak görev yapan davacıların murisi hakkında, 1999 yılı sicilinin olumsuz olması nedeniyle Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4/c maddesi uyarınca 15/12/2000 tarihi itibarıyla ek ücret ödenmemesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlem tesis edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığında gelirler başkontrolörü olarak görev yapan davacıların murisi tarafından ek ücret ödenmesi talebiyle 15/05/2000, 29/05/2000 ve 05/06/2000 tarihlerinde başvuruda bulunulmuş; anılan Bakanlığın 27/07/2000 tarih ve 5244 sayılı işlemiyle de, 1999 yılına ilişkin olumsuz sicilin kesinleşmesi nedeniyle ek ücret ödenmesine imkân bulunmadığından bahisle, bu istem reddedilmiştir.
Bunun üzerine, davacı tarafından yukarıda belirtilen işlem ve bu işlemin dayanağı olan Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4/c maddesi ile bu düzenlemenin dayanağı olan 06/08/1988 tarih ve 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve Maliye Bakanlığı Sicil Amirleri Yönetmeliği değişikliğinin iptaline, 2000 yılı Aralık ayına ait ek ücret tutarı olan 208,35-TL'nin 15/12/2000 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ve yasal faiziyle birlikte, 1.000,00-TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Danıştay Onbirinci ve Onikinci Daireleri Müşterek Kurulunun 26/05/2004 tarih ve E:2001/58, K:2004/2444 sayılı kararıyla; davanın, Maliye Bakanlığı Sicil Amirliği Yönetmeliğinin iptali istemiyle açılan kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 06/08/1988 tarih ve 88/13207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının iptali isteminin ise incelenmeksizin reddine Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4/c maddesinin iptali istemi ile Aralık ayı için ek ücret ödenmemesine ve manevi tazminata ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bu kararın, aleyhine olan kısımlarının bozulması istemiyle davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 10/12/2009 tarih ve E:2008/2521, K:2009/2854 sayılı kararıyla; söz konusu kararın Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esasların 4/c maddesinin disiplin cezası alanlara ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin kısmı ile bu düzenlemeye dayalı olarak ödememe yapılmamasına dair bireysel işleme ilişkin kısmının bozulmasına, diğer kısımlarının ise onanmasına karar verilmiştir.
Danıştay Onbirinci Dairesinin 09/12/2015 tarih ve E:2015/3240, K:2015/6103 sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan Yapılacak Ek Ücret Ödemesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin (c) fıkrasında yer alan disiplin cezası alanlara ek ücret ödenmeyeceğine ilişkin düzenleyici işlem ile buna dayalı olarak davacıya 15/12/2000 tarihi itibarıyla ek ücret ödenmeyeceği yolunda tesis edilen 27/07/2000 tarihli bireysel işlemin iptaline, 2000 yılı Aralık ayı itibarıyla mahrum kalınan 208,35-TL ek ödeme tutarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı idarelerden Hazine ve Maliye Bakanlığınca esas yönünden, davacı tarafından ise yasal faizin başlangıç tarihi ve manevi tazminata hükmedilmemesi yönünden temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/12/2018 tarih ve E:2016/4457, K:2018/5771 sayılı kararıyla; iptal ve kabule ilişkin kısmının onanmasına, yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının bozulmasına, davacının manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Danıştay Onikinci Dairesinin 14/03/2022 tarih ve E:2021/5443, K:2022/1019 sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak, "2020 yılı Aralık ayına ait ek ödeme tutarı olan 208,35-TL'nin 15/12/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizinin davacılara ödenmesine" karar verilmiş; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03/05/2023 tarih ve E:2023/355, K:2023/909 sayılı kararıyla, kabule ilişkin kısmının onanmasına, davacılar lehine avukatlık ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta, davanın, davacı ...'ın vefatı sonrasında 23/03/2020 tarihli dilekçe ile birlikte mirasçıları adına vekâleten takip edildiği, bu yargılama sürecinde davacı mirasçıların avukat aracılığıyla temsil edildiği ve yasal süresi içinde davacılar adına savunma dilekçeleri verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dosya kapsamından, davacılar yönünden avukat tarafından hukuki yardımda bulunulduğu dikkate alındığında; Dairemizin "davacıların murisinin 2000 yılı Aralık ayına ait ek ödeme tutarı olan 208,35-TL'nin 15/12/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizinin davacılara ödenmesine" ilişkin 14/03/2022 tarih ve E:2021/5443, K:2022/1019 sayılı kararının karar verildiği tarihte (14/03/2022) yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacılar lehine 4.500,00-TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dairemizin "davacıların murisinin 2000 yılı Aralık ayına ait ek ödeme tutarı olan...-TL'nin 15/12/2000 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizinin davacılara ödenmesine" ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarife uyarınca takdir edilen ...TL vekâlet ücretinin, davalı Hazine ve Maliye Bakanlığından alınarak (Bakanlıkça tesis edilen düzenleyici işlemin bir kısmı ile bireysel işlem yönünden iptal-kabule hükmedilmesi nedeniyle) davacılara verilmesine;
2. Dava, "kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen incelenmeksizin ret, kısmen ret, kısmen iptal-kabul" kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacılar tarafından yapılan toplam ...TL yargılama giderinin haklılık oranı (1/2) gözetilerek ...-TL'lik kısmının davacılar üzerinde bırakılmasına, kalan ...-TL'lik kısmının ise davalı idarelerden Hazine ve Maliye Bakanlığından alınarak (Bakanlıkça tesis edilen düzenleyici işlemin bir kısmı ile bireysel işlem yönünden iptal-kabule hükmedilmesi nedeniyle) davacılara verilmesine;
3. Posta giderleri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra istemleri halinde taraflara iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.