T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4783
Karar No : 2025/3582
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, Türkiye Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün (EÜAŞ) iş yerlerinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere 160 daimi işçi alımı yapılacağına ilişkin ilanda yer alan, elektronik teknisyenliği için başvuracak adaylarda aranacak şartlar arasında "en fazla 35 yaşında olması" ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davalı idarenin Türkiye Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili kuruluşu olarak İktisadi Devlet Teşekkülü şeklinde teşkilatlandırıldığı, Teşekkülün Ana Statüsünde personelin istihdam şekilleri konusunda, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile diğer ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağının ifade edildiği, EÜAŞ Genel Müdürlüğünün, İŞKUR kanalıyla 160 işçi alımına ilişkin 25/05/2023 tarihinde kurumun kendi internet sitesinde ilana çıktığı, başvuruların 01/06/2023 - 05/06/2023 tarihleri arasında Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (İŞKUR) üzerinden alındığı, davacının başvuru yapmak istediği, ancak başvurusunun yaş şartı nedeniyle alınmadığı, yaş şartının 25/05/2023 tarihli ilanla getirildiği, EÜAŞ'ın özel Kanununda ya da KİT Ana Statüsünde işçi alımında yaş şartına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte de kamuya işçi alımında getirilen herhangi bir yaş şartının bulunmadığı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/10/2022 tarih ve YD İtiraz No:2022/778 sayılı kararı ve Danıştay Onikinci Dairenin 28/12/2021 tarih ve E:2021/3413 sayılı işlemin yürütmesinin durdurulmasına ilişkin kararının olayla ilgili olarak birebir emsal olduğu, 29/01/1990 tarih ve 20417 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde; teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, memurlar, sözleşmeli personel ve isçiler eliyle gördürülen hizmetlerin, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevler olduğu, (c) bendinde; işçilerin, bu Kanun Hükmünde Kararname'ye tabi olmadıkları, 4857 sayılı Kanun (ve ilgili diğer mevzuat) kapsamında ve 09/08/2009 tarih ve 27314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmak suretiyle istihdamının Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünden istenildiği, 17/06/2023 tarihinde son başvuruların alındığı, kamu işçilerinde üst yaş sınırının ancak özel kanunlarla ya da kanunun bu konuya dair düzenleme yetkisi öngördüğü yönetmeliklerde belirtilmesi gerektiği, kamu kurum ve kuruluşlarında hizmetin özellikleri ve niteliği dikkate alınarak, yaş konusunda üst sınır belirlenmesinin mümkün olduğu, üst yaş sınırının, kurum ve kuruluşların kanunlarında belirtilmesi gerektiği, İlan gibi alt düzenleyici işlemlerle üst yaş sınırı belirlenmesi normlar hiyerarşisine ve ilgili düzenlemelere aykırı olacağı, Anayasa ile koruma altına alınan bir hak olan çalışma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracağı, belirtilen nedenlerle düzenleyici işlemin bu kısmının iptalinin gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak; davanın öncelikle süre aşımı, yargı yolu, derdestlik, hak düşürücü süre, zamanaşımı, taraf ehliyeti, husumet, hukuki yarar yokluğu yönünde incelenerek reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, Türkiye Elektrik Üretim A.Ş. tüzel kişiliğe sahip, sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğu, bu nedenle 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalıştıracağı işçiyi “Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”te belirtilen usul ve esaslar dahilinde Türkiye İş Kurumu aracılığı ile işe aldığı, anılan yönetmeliğin işçi talebinde dikkat edilecek hususlar başlıklı 7. maddesine göre işçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından, işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirlenebileceği, 322 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 4. maddesiyle söz konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan “Ortaöğretim” ibaresi ile aynı fıkranın (c) bendinin yürürlükten kaldırıldığı, (c) bendindeki başvurularda yaş sınırı getirilmemesi yönündeki kısıtlamanın kaldırılması ve söz konusu maddenin 1. bendinin “İşçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından, işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirlenebilir.” hükmüne istinaden Teşekküle işe alınacak işçilerde aranan şartlara “35 yaş” şartının konulduğu, davacı tarafından ileri sürülen hususların hukuki dayanaktan yoksun olduğu ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemenin üst hukuk normlarına aykırı olduğundan iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının vekili tarafından açılan davada, Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) Genel Müdürlüğü'nün taşra teşkilatındaki işyerlerinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere 160 daimi işçi alımı yapılacağına ilişkin ilanında yer alan başvuracak adaylarda aranacak şartlar arasında yer alan "... en fazla 35 yaşında olması ..." ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) 08/06/1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve değişiklikleri ile 22/01/1990 tarih ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye dayanılarak çıkarılan, 2001/2026 sayılı Kararname'nin eki Bakanlar Kurulu kararı ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere teşkil olunan iktisadi devlet teşekkülüdür.
07/10/2020 tarih ve 31267 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 06/10/2020 tarih ve 3062 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe konulan Elektrik Üretim Anonim Şirketi Ana Statüsü'nün 24. maddesi ile 27/02006 tarihli ve 26241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Üretim Anonim Şirketi Ana Statüsü yürürlükten kaldırılmış, 4. maddesinde, "EÜAŞ; 6446 sayılı Kanun, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.", "Personele ilişkin hükümler" başlıklı 20. maddesinde, "Teşekkül, müessese ve bağlı ortaklık personelinin istihdam şekilleri, atanmaları, görevlerine son verilmesi, yükümlülük ve sorumlulukları, kadroların tespiti, ücret prim ve ikramiyeler, yurt dışına gönderme, siyasi faaliyet yasağı ve vekalet ücretlerinin dağıtımı ile yönetim kurulu ve tasfiye kurulu üyelerinin ücret ve hakları konularında, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
29/01/1990 tarih ve 20417 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde; teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülen hizmetlerin, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevler olduğu, (e) bendinde; işçilerin, bu Kanun Hükmünde Kararname'ye tabi olmadıkları belirtilmiştir.
Kamu kurum ve kuruluşlarına, iş kanunları hükümlerine göre çalıştırılmak üzere, sürekli veya geçici işçi alınmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan ve 09/08/2009 tarih ve 27314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlananarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar" başlıklı 4. maddesinin (b) bendinde, "18 yaşını tamamlamış olmak" kuralına, "İşçi talebinde dikkat edilecek hususlar" başlıklı 7. maddesinin (c) bendinde ise;
"Müfettiş, kontrolör, denetmen, denetçi, uzman gibi kariyer mesleklerin yardımcıları ve stajyerleri hariç, başvurularda yaş şartı getirilmemesi" kuralına yer verilmiş ancak 09/08/2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 322 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla yürürlüğe konulan; Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile anılan Yönetmeliğin 7. maddesinin (c) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilecek personelin işe alınmasında aranacak şartlar arasında hizmetin özellikleri ve niteliği gözetilerek yaş konusunda üst sınır belirlenmesi doğal ve tutarlı bir tutum olmakla birlikte, üst yaş sınırının, kurum ve kuruluşların kanun ve kuruluş statülerinde veya kanunun bu konuya dair düzenleme yetkisi öngördüğü tüzük ve yönetmeliklerde belirtilmesi gerekmektedir. İlan gibi alt düzenleyici işlemlerle üst yaş sınırı belirlenmesi normlar hiyerarşisine ve ilgili düzenlemelere aykırı olacağı gibi Anayasa ile koruma altına alınan bir hak olan çalışma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracağı açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'nün taşra işyerlerinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere 70 makine teknisyeni, 71 elektrik teknisyeni, 14 elektronik teknisyeni, 5 kimya teknisyeni, olmak üzere toplam 160 daimi işçi alımı yapılacağı, ilanda aranan şartları taşıyanların son başvuru tarihine kadar Çalışma ve İş Kurumu Genel Müdürlüğü kanalıyla başvuruda bulunabilecekleri, başvuracak adaylarda aranacak şartlar arasında, "18 yaşını tamamlamış olması ve en fazla 35 yaşında olması" koşuluna yer verildiği, davalı idarece verilen savunmada, 160 kişilik daimi işgücü alımı ve yapılan bütün işçi personel alımlarının Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapıldığının belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda EÜAŞ Genel Müdürlüğü'nün 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalışacak olan daimi işçi alımında, aranacak koşullar arasında üst yaş sınırı ile ilgili olarak kuruluşun gerek Anastatüsü'nde, gerekse uyuşmazlığa uygulanması gereken Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalışacak olan sürekli işçi alımında, aranacak koşullar arasında üst yaş sınırı ile ilgili olarak herhangi bir koşula yer verilmemesine karşın, davaya konu İlan'da 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalışacak olan sürekli işçi alımına ilişkin ilanda başvuracak adaylarda aranacak şartlara "en fazla 35 yaşında olması" koşulu getirilmek suretiyle üst sınır konulmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Belirtilen nedenlerle dava konusu ilanın başvuru kısmında, başvuracak adaylarda aranacak şartlar arasında yer alan ".... en fazla 35 yaşında olması ..." ibaresinin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Türkiye Elektrik Üretim Anonim Şirketi (TEİAŞ) Genel Müdürlüğünün ... tarihinde resmi internet sitesinde yayınlanan, taşra teşkilatında 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere 160 daimi işçi alımı yapılacağına ilişkin ilanda, işçi statüsünde 70 makine teknisyeni, 71 elektrik teknisyeni, 14 elektronik teknisyeni ve 5 kimya teknisyeni olmak üzere toplam 160 işçi personelin istihdam edileceği belirtilmiştir.
Başvurular, Türkiye İş Kurumu resmi internet sitesi adresi üzerinden ... - ... tarihleri arasında alınmış, ... ilinde elektronik teknisyenliği kadrosu için başvuru yapmak isteyen davacının, anılan İlanda "en fazla 35 yaşında olması" koşulunu sağlamadığı için başvurusu sistem üzerinden kabul edilmemiştir.
Davacı tarafından; anılan koşulun iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
29/01/1990 tarih ve 20417 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde; teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülen hizmetlerin, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevler olduğu; (c) bendinde, işçilerin, bu Kanun Hükmünde Kararname'ye tabi olmadıkları belirtilmiştir.
Türkiye Elektrik Üretim Anonim Şirketi, 05/02/2001 tarih ve 2001/2026 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla iktisadi devlet teşekkülü şeklinde teşkilatlandırılmıştır. Teşekkülün Ana Statüsünde personelin istihdam şekilleri konusunda, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile diğer ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirlenmiştir.
Türkiye Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ)'ın taşra teşkilatındaki iş yerlerinde ihtiyaç duyduğu işçi personelin, 4857 sayılı Kanun (diğer ilgili mevzuat) kapsamında ve 09/08/2009 tarih ve 27314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmak suretiyle istihdamının Türkiye İş Kurumundan istenildiği; anılan Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; Yönetmeliğin, kamu iktisadi teşebbüsleri de dahil olmak üzere kuruluşların sürekli veya geçici işçi alımını kapsadığının belirtildiği, "İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; "18 yaşını tamamlamış olmak", (ç) bendinde; "Kamu kurum ve kuruluşlarının özel kanunlarında yer alan özel şartları taşımak" şartı arandığı, 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde ise; "Müfettiş, kontrolör, denetmen, denetçi, uzman gibi kariyer mesleklerin yardımcıları ve stajyerleri hariç, başvurularda yaş şartı getirilmemesi" düzenlemesine yer verilmekte iken, 09/08/2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 322 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca bu bendin yürürlükten kaldırıldığı görülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kamu kurum ve kuruluşlarında hizmetin özellikleri ve niteliği dikkate alınarak, yaş konusunda üst sınır belirlenmesi mümkün olup, üst yaş sınırının, kurum ve kuruluşların kanun ve kuruluş statülerinde veya kanunun bu konuya dair düzenleme yetkisi öngördüğü yönetmeliklerde belirtilmesi gerekmektedir. Genel düzenleyici işlem niteliğini haiz olmayan İlan gibi alt düzenleyici işlemler ile üst yaş sınırı belirlenmesi normlar hiyerarşisine ve dayanağı üst norm niteliğindeki düzenlemelere aykırı olacağı gibi, Anayasa ile güvence altına alınan bir hak olan çalışma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurabileceği de açıktır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; Bakanlar Kurulu kararıyla iktisadi devlet teşekkülü olarak kurulan davalı Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketine sürekli işçi alımında üst yaş sınırı ile ilgili olarak kuruluşun Ana Statüsünde bir düzenleme bulunmadığı gibi, uyuşmazlığa uygulanması gereken alt düzenleyici işlem olan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te de bir hüküm mevcut olmadığı anlaşıldığından, dava konusu İlan'da elektronik teknisyenliği için başvuracak adaylarda aranacak şartlar arasında "en fazla 35 yaşında olması" şartının aranmasında üst hukuk normuna uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Türkiye Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) Genel Müdürlüğünün işyerlerinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olarak çalıştırılmak üzere daimi işçi alımı yapılacağına ilişkin ilanında yer alan elektronik teknisyenliği için başvuracak adaylarda aranacak şartlardan olan " en fazla 35 yaşında olması" ibaresinin İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 01/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.