T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/502
Karar No : 2024/5863
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... İlçe Belediye Başkanlığında 4857 sayılı Kanun'a tabi işçi olarak görev yapmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 20. maddesine dayanılarak hazırlanan İl Özel İdareler, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesine istinaden oluşturulan Mahalli İdarelerde Personel Çalıştırılmasına İlişkin Değerlendirme Komisyonunun davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu ve kamuda istihdamının uygun görülmediğine ilişkin tesis edilen ...tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlem dayanak alınmak suretiyle davacının iş sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının 1990 doğumlu olduğu, 2019 yılından bu yana ... Belediyesinin iştiraki bir özel hukuk tüzelkişisi şirkette işçi olarak çalıştığı, yukarıda anılan KHK kuralı ve Esaslar çerçevesinde durumunun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak değerlendirilmesinin davalı Valilikten istenildiği, davalı Valiliğin yaptığı belirlemeler dava konusu ... tarih, ... sayılı "Değerlendirme Komisyonu Kararı" ile birlikte değerlendirilerek, davacının arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının belediye şirketinde işçi olarak çalıştırılmasına "engel olduğu" sonucuna varıldığı, komisyonun davacıya ilişkin kişisel herhangi bir bilgi bulunmamakla birlikte annesinin 2011 yılı genel seçimlerinde idarece bir bölücü terör örgütü ile ilişkilendirilen bir siyasal partiden milletvekili adayı olduğu, babasının 1993 yılında İnsan Hakları Derneği ... Şubesinin 1993 yılında yapılan genel kurulunda yönetim kurulu üyesi olduğu, 2002 yılında ... Belediyesinde zabıta memuru olarak çalıştığı dönemde gözaltına alındığı, 2013 yılında Manisa'da bir siyasi partinin düzenlediği konferansa katıldığı, bir sendikanın ... Şube yönetim kurulu üyesi olduğu, kardeşinin 2017 yılında bir protesto gösterisinde atılan sloganlar nedeniyle adli işleme tabi tutulduğu yolunda istihbari bilgilere dayandığı, davacının iş sözleşmesinin ... Belediye Başkanlığının ... tarih ve... sayılı işlemiyle feshedildiği; bu durumda; davacının sadece anne, baba ve kardeşlerinin siyasal faaliyetlerine ilişkin herhangi bir suç kaydı oluşturmayan istihbari bilgilere dayanılarak, kişisel olarak kendisi ile ilgili olarak yürüteceği işin gerektirdiği güvenilirlik ve ehliyet bakımından herhangi bir olumsuzluk ortaya konulmadan Anayasal düzeyde koruma gören "suç ve cezada kişisellik" ve "masumiyet" ilkesine aykırı bir biçimde; bir belediyenin iştiraki şirkette işçi olarak çalışamayacağına yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde "neden, konu ve amaç" bakımından hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVALILARIN İDDİALARI: ... Belediye Başkanlığı tarafından, davacının adli yargıda... İş Mahkemesinde açmış olduğu işe iade davası sonucunda 01/02/2022 tarihinde işe iadesine karar verildiği belirtilerek, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
... Valiliği tarafından, kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Belediye Başkanlığı ile davacı arasında 03/10/2019 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesinin imzalanmıştır. Davacının, ... Belediye Başkanlığı nezdinde 4857 sayılı Kanun'a istinaden görev yapmaya başladığı, ... Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Belediye bünyesinde istihdamı düşünülen kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasının istenildiği, davalı idare bünyesinde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 20. maddesine istinaden oluşturulan komisyon tarafından davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasında davacının annesi, babası ve kardeşi hakkında istihbari bilgi bulunduğundan bahisle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı ve kamuda istihdamının uygun görülmediğine ilişkin olarak Mahalli İdarelerde Personel Çalıştırılmasına İlişkin Değerlendirme Komisyonu'nca tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme dayanılarak davacının iş sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin tesis edilen ... Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari dava türleri olarak; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptali için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaların sayıldığı ve idari yargının, idari eylem ve işlemlerin hukuki denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmıştır.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının; iş mahkemelerinin kuruluş, görev, yetki ve yargılama usullerini düzenlemek olduğu, 5. maddesinde ise; iş mahkemelerinin; 5953 sayılı Kanun'a tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/05/2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11/01/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara, diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakmakla görevli oldukları belirtilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İş Kanunu kapsamında düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlerin çözüm yerinin iş mahkemeleri olarak belirlendiği dikkate alındığında, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasındaki iş sözleşmesinin, anılan Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 15/01/2021 tarihi itibarıyla haklı fesih ile sonlandırılmasına ilişkin dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu duruma göre, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 24/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.