T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5575
Karar No : 2024/5585
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bolu İli, Yeniçağa Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli mimar olarak görev yapan davacının, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin 01/01/2021 tarihi itibarıyla yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; taraflar arasında ilk olarak 2018 yılında imzalanan hizmet sözleşmesi ilişkisinin yenilenerek 31/12/2020 tarihine kadar devam ettirildiği; her ne kadar dava konusu işlemde, hizmet sözleşmesinin 31/12/2020 tarihinden itibaren yenilenmemesine gerekçe olarak; devam eden bir proje bulunmadığı, ileride oluşabilecek projeler için de hizmet alımı yoluna gidileceği, bu nedenle davacının hizmetine gerek kalmadığı hususunun gösterildiği görülmekte ise de; davalı idarece savunma dilekçesi ve ara karar cevabında, davacının 2020 yılı içinde görev alanında kendisine tevdi edilen birtakım proje ve işlerde yetersiz, başarısız ve ilgisiz olduğunun ileri sürüldüğü, ileri sürülen bu hususlarla ilgili olarak sunulan bilgi ve belgelerden; davacı hakkında görev ve sorumluluğu kapsamındaki işlerin süresinde yapılmaması, geciktirilmesi konusunda vatandaşlardan gelen sözlü şikayetler üzerine davacıya 13/08/2020 tarihli işlemle yazılı uyarıda bulunulduğu, daha sonradan Belediyenin projelerinden olan Yeni Mezarlık Alanı projesinin yanlış yapılması ve geç teslim edilmesinden kaynaklı olarak 07/09/2020 tarihli işlemle 2. defa yazılı olarak uyarıldığı, tebliğ edilen bu uyarılara karşı davacı tarafından hukuki yollara başvurulduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı; yine davacının yazılı uyarıların yapıldığı 2020 yılı içinde işlerin yerine getirilmesindeki ilgisizliğinin devam ettiğine dair whatsapp mesajlarının bulunduğu ve bu konuda kendisinden savunma istenildiği; ayrıca davacının yerine yeni bir personelin de alınmadığı, 2020 yılı içindeki durumu (performansı) göz önünde bulundurulduğunda sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu; dava konusu işlemde sonucu itibarıyla hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; mevzuat hükümleri, yapılan açıklamalar ve tespitler ile dava dosyasındaki tüm bilgi ve belgeler ışığında maddi olaya bakıldığında; davalı idarece savunma dilekçesi ve ara karar cevabında, davacının 2020 yılı içinde görev alanında kendisine tevdi edilen birtakım proje ve işlerde yetersiz, başarısız ve ilgisiz olduğunun ileri sürüldüğü, ileri sürülen bu hususlarla ilgili olarak sunulan bilgi ve belgelerden; davacı hakkında görev ve sorumluluğu kapsamındaki işlerin süresinde yapılmaması, geciktirilmesi konusunda vatandaşlardan gelen sözlü şikayetler üzerine davacıya 13/08/2020 tarihli işlemle yazılı uyarıda bulunulduğu, daha sonradan Belediyenin projelerinden olan Yeni Mezarlık Alanı projesinin yanlış yapılması ve geç teslim edilmesinden kaynaklı olarak 07/09/2020 tarihli işlemle 2. defa yazılı olarak uyarıldığı, tebliğ edilen bu uyarılara karşı davacı tarafından hukuki yollara başvurulduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, yine davacının yazılı uyarıların yapıldığı 2020 yılı içinde işlerin yerine getirilmesindeki ilgisizliğinin devam ettiğine dair Whatsapp mesajlarının bulunduğu ve bu konuda kendisinden savunma istenildiği anlaşılmış olmakla birlikte; davalı idarece davacının kendisine tevdii edilen birtakım proje ve işlerde yetersiz ve başarısız olduğu hususunun teknik verilerle somut olarak ortaya konulamadığı, Belediyenin projelerinden olan Yeni Mezarlık Alanı projesinin yanlış yapılması ve geç teslim edilmesine ilişkin somut tespitlerin neler olduğunun açık ve net olarak ortaya konulamadığı, soyut ifadelerle yanlışlık ve gecikme bulunduğunun belirtildiği; 2020 yılı içinde işlerin yerine getirilmesindeki ilgisizliğinin devam ettiğine dair Whatsapp mesajlarının bulunduğu belirtilmiş olmakla birlikte, bu durumun da tek başına ilgisizliğin kanıtlanması için yeterli ve somut bir delil olarak kabul edilemeyeceği, devam eden projenin bulunmamasının da tek başına sözleşme yenilenmemesine gerekçe olamayacağı hususları dikkate alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin gerekçelerin somut delillerle ortaya konulduğu, bu şekilde takdir yetkisinin kamu yararı gözetilerek kullanıldığının açık olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Görevini 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta belirtilen kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde ve her türlü zorluğa rağmen yürüttüğü, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin yazı içeriğinde gerekçe olarak devam eden bir proje bulunmadığından hizmetine gerek kalmadığının gösterildiği, ancak belediyeler hizmet makamı olduklarından, şu anda proje olmasa dahi belli zaman sonra olmayacağı anlamına gelmediği, tek mimar olarak görev yaptığı, sözleşmesinin keyfi sebeplerle sona erdirildiği, idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de mutlak olmadığı ve bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılması gerektiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ile dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 12/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Anayasanın 128. maddesinde “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” düzenlemesine yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinde ise; kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra 4/B bendinde; “Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir”, şeklinde tanımlanmış ve “…sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirleneceği” açıklanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49/3 maddesinde, “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir…”, “…Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır” hükmü öngörülmüştür.
Anayasa Mahkemesi'nin 10/03/2011 günlü, E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararıyla da; "...Anayasa’nın 128. maddesinde Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği, ..., maddede sözü edilen “diğer kamu görevlileri” kavramının memurlar ve işçiler dışında, kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde, kamu hukuku ilişkisiyle çalışanları kapsadığı, ..., belirtilmek suretiyle, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalışanlar, Anayasanın 128. maddesinde belirtilen "diğer kamu görevlileri" kapsamında görülmüştür.
Tüm bu yasal mevzuat çerçevesinde; sözleşmeli personel düzenlemesi ile, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeli personel çalıştırılabileceği düzenlenmek sureti ile memuriyet statüsünden farklı bir istihdam şekline yer verildiği ve bu suretle kamu yönetiminde sınırlı da olsa bir esneklik sağlanarak sözleşmeli personel sistemi ile, sözleşmeli personel açısından kamu hizmetinin gerekleri ile bağlantılı olarak memurlara tanınan yasal güvencelere kıyasla daha sınırlı güvencelere yer verilmiştir.
Buna göre, memurlarla aynı işi yapsalar da çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz eden sözleşmeli personel; istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ihtiyaç duyulan işlerde belli süre ile görev aldığından ihtiyaç duyulan hizmetin tamamlanması yada hizmetine gerek duyulmaması halinde sözleşmesinin bitiminde tekrar yenilenmesi hususunda idare yargı kararı ile zorlanamayacağından bu yolda personelde haklı bir beklenti oluştuğundan da söz edilemeyecektir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının Bolu İli, Yeniçağa Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğünde 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi kapsamında sözleşmeli mimar olarak görev yapmakta iken, Yeniçağa Belediye Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 7/b maddesi uyarınca sözleşmesinin 01/01/2021 tarihi itibarıyla yenilenmemesine karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının, 15/06/2018 tarihinden itibaren ve son olarak da 01/01/2020 tarihinden 31/12/2020 tarihine kadar geçerli olacak şekilde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49/3. maddesi gereğince imzalanan Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi kapsamında sözleşmeli mimar olarak görev yaptığı, davalı idarenin savunma dilekçesinde, sözleşmesinin feshinden sonra yerine mimar alınmadığı, işlemlerin mevcut personel eliyle yürütüldüğünün belirtildiği ve davacının yapması gereken işlemlerdeki aksaklıklar yüzünden iki kez yazılı olarak uyarıldığı görülmekle, personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir yetkisi bulunan idarenin bu yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına yönelik subjektif bir tespitin de bulunmaması karşısında, idare bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağından davacının istihdam edilmek üzere sözleşme yapılan kadroda hizmetine ihtiyaç kalmadığının anlaşılması üzerine, 01/01/2021 tarihi itibariyle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, sözleşmenin yenilenmemesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalının temyiz talebinin kabulü ile davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyoruz.