T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5819
Karar No : 2025/118
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...
Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...
Bölge İdare Mahkemesi...
İdari Dava Dairesinin ...
tarih ve E:...
, K:...
sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Dalaman Açık Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru görev yapan davacının, Sincan ...
Nolu ...
Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda görev yapmakta iken işlediği fiiller nedeniyle yapılan soruşturma sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ...
tarih ve ...
sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...
İdare Mahkemesinin ...
tarih ve E:...
, K:...
sayılı kararıyla; davacı hakkında dava konusu işlemin tesis edilmesine neden olan "Rüşvet almak" suçu ile ilgili yürütülen kovuşturma sonucunda, ...
Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...
tarih ve E:...
, K:...
sayılı kararı ile "Her ne kadar kamu görevlisi sanıklar E.K., H.Ü., R.P. ve T.B. hakkında rüşvet almak, sivil sanık O.K. hakkında rüşvet vermek suçundan 4 kez ayrı ayrı cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmış ise de; sanıkların aşamalarda istikrarlı ve tutarlı bir şekilde atılı suçlamayı kabul etmemeleri, soyut beyanlar dışında maddi bir delil bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, sanıkların yüklenen suçu inkara yönelik savunmalarının aksine cezalandırılmalarına yeterli şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı, dosya kapsamında araştırılacak başka bir delil de olmadığı, olayın şüphe aşamasında kaldığının anlaşıldığı, Ceza Muhakemesinin en önemli ilkelerinden biri olan ve Latince 'in dubio pro reo' olarak ifade edilen 'Şüpheden sanık yararlanır' ilkesi de gözetilerek yüklenen suçun kamu görevlisi sanıklar E.K., H.Ü., R. P. ve T. B. ve sivil sanık O. K. (dört kez ayrı ayrı) tarafından işlendiği sabit olmadığından, 5271 sayıl CMK'nun 223/2-e maddesi uyarınca adı geçen sanıkların ayrı ayrı beraatlerine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile üzerine atılı suçtan beraatine karar verildiğinin görüldüğü; bu durumda, davacı hakkında dava konusu işlemin tesis edilmesine neden olan eylemlerin sübut bulmadığının anılan Mahkeme kararı ile ortaya konulmuş olması nedeniyle, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 24/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...
Bölge İdare Mahkemesi...
İdari Dava Dairesince; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler, disiplin soruşturması ve ekleri ile ceza yargılaması sırasında elde edilen delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesinden; davacının üzerine atılı suçtan beraat ettiği ve disiplin soruşturmasına göre de davacının üzerine atılı fiili işlediğinin her türlü şüpheden uzak, hukuken kabul edilebilir ve somut delillerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 131. maddesinde yer alan “Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkûm olması veya olmaması hâlleri ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.” hükmü, soruşturma raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında, adı geçenin eyleminin sabit olduğu ve dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı hakkında disiplin cezasına konu eylemler nedeniyle Ceza Mahkemesi tarafından beraat kararı verildiği, dava konusu işlemin sebep unsurunun ortadan kalktığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Muğla ili, Dalaman Açık Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru görev yapan davacının, Sincan ...
Nolu ...
Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yapmakta iken, Ankara Cumhuriyet Bşsavcılığınca yürütülmekte olan...
sayılı soruşturma kapsamında, şüpheli O.K. yönünden yapılan teknik dinleme neticesinde, O.K. ile aralarında davacının da bulunduğu infaz koruma memurlarının sık sık buluştuğu, şüphelinin cezaevinde olan oğlu ve eşinin başka cezaevine naklinin durdurulması, başka bir mahkumun açık cezaevine çıkarılması ve O.K.' nin oğlunun kapalı cezaevinden açık cezaevine nakledilmesine ilişkin olarak para talep ederek rüşvet aldıkları iddiasıyla yapılan disiplin soruşturması neticesinde; eylemlerinin memuriyet sıfatı ile bağdaşmayacak hareketler kapsamında değerlendirilerek 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun...
tarih ve ...
sayılı kararı ile Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, aynı eylemler nedeniyle davacının yargılandığı davada, ...
Ağır Ceza Mahkemesinin ...
tarih ve E:...
, K:...
sayılı kararıyla; "Rüşvet almak" suçundan beraatine hükmedildiği, anılan kararın, ...
Bölge Adliye Mahkemesi ...
Ceza Dairesinde istinaf incelemesinde olduğu ve henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiş; 131. maddesinde ise; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü öngörülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
657 sayılı Kanun'un anılan hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda Ceza Kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle hakkında beraat kararı verilen memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, Disiplin Hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de Disiplin Hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmadığı açıktır.
Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i kapsamında bağlayıcı olacağı kuşkusuzdur.
Uyuşmazlıkta; davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmesi nedeniyle, davacının yargılandığı davada, ...
Ağır Ceza Mahkemesinin...
tarih ve E:...
, K:...
sayılı kararıyla; "Rüşvet almak" suçundan beraat ettiği, ancak bu kararın istinaf edildiği ve henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Dava konusu "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasına esas alınan eylemlerin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda açıkça tanımlanması ve ceza yargılamasına da konu edilmesi nedeniyle, davacının bu fiilleri işleyip işlemediği; ancak, Ceza Mahkemesince verilecek kararın kesinleşmesi sonucunda belirlenebilecektir.
Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan ve kesinleştikten sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 24/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ...
Bölge İdare Mahkemesi ...
İdari Dava Dairesinin ...
tarih ve E:...
, K:...
sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ...
Bölge İdare Mahkemesi ...
İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 15/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.