T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5903
Karar No : 2025/4529
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin ili, ... Anadolu İmam Hatip Lisesinde 657 sayılı Kanunun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen (Meslek Dersleri Öğretmeni) olarak görev yapan davacının, "işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybettiğinin anlaşıldığı" gerekçesiyle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyası ve eki klasörlerde bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde; soruşturma kapsamında, davacıya isnat edilen pek çok iddianın sübut bulduğu (örneğin; davacının 04/11/2021 tarihinde 12/İ sınıfında ders işlemediği, derste öğrencilere 'istediğinizi yapın, isterseniz dışarı çıkın' dediği, öğrencisi ...'ye "Ablan senden daha güzel" dediği, ...'nin fotoğrafını çekerek ablasına gönderdiği ve mesaj attığı, kız öğrencilerine kalp ve çiçek resmi gönderdiği, öğrencileri sınav notlarını (sonradan) değiştirdiği, öğrencisi ...'ye 'terbiyesiz, saygısız' dediği, öğrencisi ...'ya 'Seni Seviyorum' dediği ve bunu mesaj şeklinde defalarca gönderdiği şeklindeki iddiaların sübuta erdiği) görülmekte olup, öğretmenlik mesleğinin niteliği ile soruşturma raporu ve ekinde yer alan bilgi ve belgeler bir bütün olarak nazara alındığında; mezkur sübut bulan eylemlerin "işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşıldığı" kapsamında görülerek Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesi uyarınca davacının sözleşmesinin feshedilmesinin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, dava konusu işlemde kamu yararı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
01/10/2020 tarihinde sözleşme imzalamak suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen sözleşmeli öğretmen olarak görev yapan davacının, "işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybettiğinin anlaşıldığı" gerekçesiyle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ''İstihdam şekilleri'' başlıklı 4. maddesinin (B) fıkrasında ise, "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir... Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler." kuralına yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtildikten sonra, "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde; sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, sayma yoluyla belirlenmiştir.
Anılan maddede, "Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,
f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 01/10/2020 tarihinden itibaren, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen olarak görev yapmakta olan davacı hakkında; “04/11/2021 tarihinde 12/1 sınıfında ders işlemediği, 10/D sınıfında derste kendi özel hayatını anlattığı, derste yanlış bilgiler verdiği, öğretmen öğrenci ilişkisini aşan konuşmalar yaptığı, derslere geç geldiği, dersleri gereği gibi işlemediği”, "22/10/2021 tarihinde okul aile birliği toplantısında saygı duruşu yapılırken ve İstiklal Marşı okunurken telefonuyla oynadığı", “28/10/2021 tarihinde Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında Bayrak törenine katılmadığı", "İmam Hatip Lisesi Öğretmeni ...’in; 'Derste öğrencilere derste istediğinizi yapın, isterseniz dışarı çıkın dediği. whatsapptan öğrencilere video gönderdiği”, "İmam Hatip Lisesi Öğretmeni ... 'in; “12/İ sınıfı öğrencisi ...'ye, “Ablan senden daha güzel dediği ve ablasına mesaj gönderdiği” , "Kız öğrencileri rahatsız ettiği, mesajla öğrencilere kalp ve çiçek resmi gönderdiği”, “30/11/2021 tarihinde öğrencilerle toplantı yapan Müdür Yardımcısı ...'nin odasına girerek 'Bana bak sen, öğrencilerle ne yapıyorsun, öğrencilerle ne konuşuyorsun!' diyerek onun üzerine yürüdüğü”, “Öğrencilerin sınav notlarını değiştirdiği”,“Öğrenci ...'ye 'Terbiyesiz, saygısız!' diyerek dersi terk ettiği”, “Öğrencisi ...'ya 'Seni seviyorum.' dediği ve bunu yazılı mesaj şeklinde ona gönderdiği" iddiaları çerçevesinde inceleme ve soruşturmalar yürütüldüğü, mezkur iddialar çerçevesinde başlatılan soruşturmalar çerçevesinde alınan öğretmen, öğrenci ve veli ifadeleri, görüntü kayıtları, whatsapp yazışmaları, ders programları vs. dikkate alınarak davacıya isnat edilen bir kısım fiilin sübuta erdiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a (üç defa-farklı fiiller nedeniyle), 125/C-a, 125/C-ı (dört defa-farklı fiiller nedeniyle) çok sayıda kınama, aylıktan kesme ve 125/E-g kapsamında (bir defa) devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesinin gerektiği; ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümlerin uygulanacağı, disiplin cezalarının sadece Devlet memurlarına uygulanabileceğinin hüküm altına alındığı, dolayısıyla sözleşmeli personel ve sözleşmeli öğretmenler devlet memuru olmadığı için, disiplin suçu oluşturan fiil ve hâllerinden dolayı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125 inci maddesinde sayılan disiplin cezalarıyla tecziye edilmesinin mümkün olmadığı, bununla birlikte Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Sözleşmenin feshi” başlıklı Ek 6'ncı maddesinde sözleşmeli personelin çalışma düzenini bozan ve disiplin hukukunu ilgilendiren (disiplin suçu oluşturabilecek) hallerinin belirlendiği ve bu hallerden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesinin tek taraflı feshedileceğinin belirtildiği, böylece sözleşmeli personelin disiplin suçu oluşturan fiil ve hâllerinden dolayı, devlet memurlarında olduğu gibi disiplin cezası verilemeyeceği, sadece sözleşmesinin feshedilebileceğinin hüküm altına alındığına vurgu yapılarak; her ne kadar sübut bulan bu iddialar kapsamında disiplin cezası teklif edilemeyecek olunsa da, davacı ile ilgili diğer şikayet ve iddiaların sonucunda (sübut bulan eylemlerin) genel olarak değerlendirilmesi neticesinde, davacı hakkında karar verilmesinin teklif edildiği, mezkur teklif neticesinde, soruşturma sonucunda Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Müfettişlerince düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporundaki tespitler çerçevesinde davacının "işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşıldığı" gerekçesiyle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. Maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sözleşmesinin Mezitli Kaymakamlığının davaya konu ... tarih ve E-... sayılı işlemiyle feshedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında, sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanınca (değişiklikten önce Bakanlar Kurulu) belirleneceği hükme bağlanmış olup, bu hüküm uyarınca 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da, disiplin suç ve cezaları hakkında herhangi bir düzenleme yapılmamış, sözleşme fesih sebepleri Ek 6. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır.
Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan disiplin hukukuna ilişkin düzenlemelerin, Kanun'un 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personel hakkında referans norm olarak uygulanabileceği açıktır.
Nitekim, dava konusu işlemin tesis tarihinden sonra yürürlüğe girmesi nedeniyle uyuşmazlığa uygulanma imkanı olmasa da, 09/01/2023 tarih ve 7433 sayılı Kanun'la 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesine eklenen ek paragrafta; kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verileceği hükmü getirilmiştir.
Öte yandan; sözleşmeli personelin; işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması halinde veya işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi halinde sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği anlaşılmakta olup; davacının yukarıda yer verilen fiillerinin "işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi" hali kapsamında olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte, yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında dava konusu uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacıya isnat edilen fiillerin sübuta erdiği sonuç ve kanaatine varıldığından, anılan fiillerin, yukarıda belirtildiği üzere "referans norm" olarak dikkate alınması gereken 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde sayılan ve "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasını gerektiren fiil ve haller içerisinde yer aldığının anlaşılması karşısında, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu durumda; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, söz konusu husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Kullanılmayan ... yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya idareye iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.