T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/653
Karar No : 2025/4588
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, İskenderun Uluçınar Özel Eğitim Merkez Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, onaylanan sözleşmesinin İskenderun Deniz Üs Komutanlığının 09/11/2021 tarihli Olur'u ile yürürlüğe konulmamak suretiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar davalı idarenin davacının sözleşmesinin yenilenmesi hususunda takdir hakkı bulunsa da, takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu, davacının onaylanan sözleşmesinin yürürlüğe konulmamasının sebebinin, FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği suçundan dolayı yargılanması, bu nedenle geçici olarak görevden uzaklaştırılmış olması olduğu göz önüne alındığında, davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçu kapsamında yapılan yargılama neticesinde beraat kararı verildiği, kararın kesinleştiği ve davalı idarece, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibatlı veya iltisaklı olduğuna ilişkin dava dosyasına sunulan başkaca bir delilde bulunmadığından, davacının onaylanan sözleşmesinin yürürlüğe konulmamak suretiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; dava dosyasındaki mevcut tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının askerî disiplinin gerekleri açısından daha sıkı kuralların geçerli olduğu bir statüde yerine getirdiği görevin niteliği ve önemi dikkate alındığında, davacının "kendisinden istifade edilemeyeceğinin anlaşıldığı" gerekçesiyle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. madddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesine dayanılarak idarenin sahip olduğu geniş takdir yetkisi kapsamında ve kişi yararı ile kamu yararı arasındaki denge gözetilerek sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçu kapsamında yapılan yargılama neticesinde beraat kararı verildiği, İdare Mahkemesince verilen yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı üzerine göreve başladıktan sonra dahi görevinde başarılı olması nedeniyle takdir belgesi aldığı, 3269 sayılı Kanun'un 12. ve 19. maddesinde yer alan istifade edilememe hallerine ilişkin düzenlemeler Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden, işlemin yasal dayanağının kalmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Hatay ili, İskenderun Uluçınar Özel Eğitim Merkez Komutanlığında ... olarak görev yapan davacı, sözleşmesinin sona ereceği 09/11/2021 tarihinden önce 08/10/2021 tarihli dilekçe ile sözleşme süresinin 3 yıl uzatılması talebinde bulunmuştur.
Davacının talebine ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde, İskenderun Deniz Üs Komutanlığının 19/10/2021 tarihli Olur'u ile sözleşmesinin yenilenmesi uygun bulunmuş, sonrasında ise "geçici olarak görevden uzaklaştırma alan ve sözleşme yenilemesi maksadıyla talepte bulunan erbaşlar hakkında tesis edilecek işlemin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı emri ile ... tarih ve ... sayılı emrinde, kendisinden istifade edilememek ve hizmetin devamını sağlayamamak nedenleriyle, sözleşme bitiş tarihleri itibarıyla yenilenmemesi/onaylanan sözleşmenin yürürlüğe konulmaması olarak açık bir şekilde belirtildiği, yürürlükteki emirlere göre işlem yapılması gerektiği" şeklindeki Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı emrine istinaden, davacının onaylanan sözleşmesinin yürürlüğe konulmaması ve İskenderun Deniz Üs Komutanlığının 09/11/2021 tarihli Oluru ile ilişiğinin kesilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ''Hizmet süresi'' başlıklı 5. maddesinde, uzman erbaşların; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlayacağı, bunlardan; istihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri uygun olanların, 12/04/1991 tarih ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olanlardan istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca uygun görülenlerden, istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşıyanların, müteakip sözleşmelerinin, bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla azami 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. maddesinde düzenlenen yaş haddine kadar uzatılabileceği kuralına yer verilmiş; işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle, ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinde, görevde başarısız olanların sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleriyle ilişiklerinin kesileceği ve görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâllerinin ve bunlara yapılacak işlemlerin, çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği; yine işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle, ''Yönetmelik'' başlıklı 19. maddesinde, personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar ve ilgili diğer hususların çıkarılacak bir yönetmelikte gösterileceği hükme bağlanmıştır.
20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 12. maddesinde ise, "Uzman erbaşlar, sözleşme süresinin bitiminde terhis edilirler. Bunlardan sözleşmelerinin yenilenmesini isteyenlerin istekleri, müteakip sözleşme süreleri bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak kaydıyla, aşağıdaki şartlar altında kabul edilir:
a) Taahhüt ettiği sürenin bitimine en az üç ay kala (yurt dışı geçici göreve gidecek uzman erbaşlar için altı ay kala) hizmet süresini uzatmak istediğine dair bir dilekçe ile müracaat etmiş olmak,
b) Almış oldukları son sicil notu, sicil tam notunun yüzde altmış (%60) ve daha yukarısında olmak,
c) Fiilî kadroda münhal bulunmak,
ç) İstihdam edildikleri veya edilecekleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili 8/10/1986 tarihli ve 86/11092 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen sağlık niteliklerine sahip olmak.
d) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olan isteklilerden, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülenler için istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşımak,
Bu suretle işlemleri tamamlanan uzman erbaşların sözleşmelerinin uzatılması, istihdam edildikleri Sahil Güvenlik Ana Ast komutanlıklarınca, tugay, bağımsız tugay, tümen, jandarma bölge (ve eşidi) komutanlıklarınca veya eşidi kurum amirlerince, eşidi eğitim merkezi komutanlıklarınca; ordu ve kolordu (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirlikleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikleri için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığı karargâhında ise Sahil Güvenlik Kurmay Başkanı tarafından tasdik edilir ve ilgili kuvvet komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bildirilir. Bu şekilde sözleşmelerin uzatılması tasdik edilenler, yeni bir taahhütname imzalayarak göreve devam ederler. Uzman çavuş ve uzman onbaşıların sözleşmeleri azamî 45 yaşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sözleşme süresi sonunda, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında takdir yetkisi bulunduğu gibi, asli ve sürekli nitelikte kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin içinde bulunduğu kamu hukuku bağlantılı, esasları idare tarafından önceden düzenlenmiş, güvenceli durum sebebiyle sözleşme yenilememenin haklı sebeplere dayanması ve bu sebeplerin davalı idare tarafından yargı denetimine imkân verecek şekilde somut olarak ortaya konulması gerektiği muhakkaktır.
Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucunda; dava konusu sözleşme yenilememe işleminin gerekçesinin, davacı hakkındaki yürütülen ceza kovuşturması ile ... tarih ve ... sayılı işlem ile altı ay süreyle geçici olarak görevden uzaklaştırılması işlemi olduğu görülmekle birlikte, davacının, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılandığı davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "...sanık ...'nun uzman çavuş olarak görev yapmakta iken hakkındaki isnat kapsamında açığa alındığı, yukarıda izah edilen sabit hatlardan sanığın kullanmakta olduğu cep telefonu hatlarının farklı tarih ve saatlerde arandığı, dosya kapsamına dahil edilen bilirkişi raporu ve HTS verilerinin resen incelenmesinde yerleşik Yargıtay içtihadında belirtilen şekilde sanığın hakkında işlem yapılan asker şahıslar ile ardışık şekilde aranmadığı, bunun dışında yapılan aramaların periyodik bir eğilim göstermediği, yine sanığın söz konusu suçu işlediğine dair olarak örgütsel olarak kabul edilebilecek bankacılık işlemi, dernek-vakıf üyeliğinin bulunmadığı, hakkında herhangi bir aleyhe tanık beyanının bulunmadığı, bu itibarla sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütü hiyerarşisine dahil olduğunu gösteren her türlü şüpheden uzak somut bir delilin mevcut bulunmadığı değerlendirilmekle, atılı bulunan suçu işlediğine dair mahkumiyetine yeter derecede kanaat oluşmadığı" gerekçesine yer verilmek suretiyle davacının beraatine karar verildiği ve mezkur kararın istinaf edilmemesi üzerine 07/07/2021 tarihinde kesinleştiği ve anılan karar sonrası 15/08/2021 tarihi itibarıyla geçici olarak görevden uzaklaştırmasının sonlandırıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı hakkında yürütülen ceza kovuşturmasında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacının kullanmış olduğu GSM hatlarının 30/09/2011, 26/12/2011, 21/08/2012, 18/02/2013, 07/09/2016 ve 08/05/2016 tarihlerinde sabit hatlardan arandığı, söz konusu aramaların ardışık ve periyodik olmadığı, aramalardan birinin eşinin nişanlılık döneminde yaptığı aramalar olduğu, savcılık iddianamesinde davacı ile birlikte ardışık arandığı iddia edilen kişiler (dört kişi) hakkında Fetö/Pdy'den herhangi bir adli işlem yapılmadığı görülmüştür.
Ayrıca, UYAP kayıtlarında ve dava dosyasında, davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğuna dair hiçbir bilgi ve belge de bulunmamaktadır.
Diğer yandan; 2009 yılından itibaren davalı idarede uzman çavuş olarak görev yapan davacının sözleşmeleri 3'er yıllık sürelerle yenilenmiş, en son 09/11/2021 tarihinde sona eren sözleşmesi üstlerinin uygun görüşü ve birlik komutanının 19/10/2021 tarihli Olur'u ile yenilenmiş, ancak hakkındaki adli süreç nedeniyle sözleşmesinin yürürlüğe konulmaması yönünde dava konusu işlem tesis edilmiştir.
Bu durumda, davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan yargılama neticesinde beraat kararı verildiği, kararın kesinleştiği, davalı idarece davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibatlı veya iltisaklı olduğuna ilişkin dava dosyasına sunulan başkaca bir delil olmadığı gibi davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine gerekçe olabilecek başkaca somut bilgi ve belgenin de sunulmadığı, davacının başarısız ve verimsizliğine ilişkin idarece yapılan bir değerlendirmenin de bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu sözleşmenin yenilenmemesi işleminde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi talebinin kabulü yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi talebinin kabulüne ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 21/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu işlemin iptali, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi isteminin kabulü yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı sayılı kararı usul ve hukuka uygun olduğundan, onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyoruz.