T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/7134
Karar No : 2024/5248
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...'ü temsilen ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Devlet Tiyatrosu Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacının, ... Devlet Tiyatrosu Müdürlüğünde görev yaptığı sırada işlediği ileri sürülen eylemleri nedeniyle İdari Hizmet Sözleşmesi'nin 4 ve 46. maddeleri ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (l) ve (d) alt bendleri uyarınca ayrı ayrı iki defa, bir yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin, kararın düzeltilmesi istemi aşamasında verdiği 16/02/2023 tarih ve E:2019/5233, K:2023/646 sayılı bozma kararına uyularak; disipline ait yaptırımların sadece Kanunla düzenleneceği, Kanun dışında Tüzük, Yönetmelik ve diğer alt düzenleyici işlemlerle disiplin cezasını gerektiren fiil ve hareketlerin belirlenmesinin ve buna göre disiplin cezası verilmesinin hukuken mümkün olmadığı; uyuşmazlıkta, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 12. maddesi uyarınca, davalı idarede ... (uzman memur) olarak görev yapan davacı hakkında 5441 sayılı Devlet Tiyatrosu Personeli Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, söz konusu Kanun'un 19. maddesinin, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki düzenlemesinde, sanatkarların disipline ilişkin işlemlerinin bir Tüzük ile belirleneceği hükmüne yer verildiği, ancak bugüne kadar bu konuda bir Tüzük çıkarılmadığı, idari hizmet sözleşmelerine disipline ilişkin hükümler konulmak suretiyle, sözleşmeli personelin disiplin işlerinin sözleşme hükümlerine tabi kılındığının görüldüğü; bu durumda, disipline ait yaptırımların sadece Kanunla düzenlenmesi gerekirken, idari hizmet sözleşmesinde düzenlenen disiplin cezasının, Anayasa’nın 38. maddesinde düzenlenen “suçta ve cezada kanunilik” ilkesine ve 128. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanan “kanuni düzenleme” ilkesine aykırılık oluşturması nedeniyle, idari hizmet sözleşmesine dayanılarak Disiplin Kurulunca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davanın açıldığı 08/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 5441 sayılı Kanunda disiplin hükümlerinin Tüzükle düzenleneceği öngörülmesine rağmen Tüzüğün henüz çıkarılmadığı, idarenin sözleşmeli sanatkar istihdam ederken çalışma usullerine ilişkin düzenlemeleri yapabileceği, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/06/2023 tarih ve E:2022/3776, K:2023/1258 sayılı kararının, idari hizmet sözleşmesi ile disiplin hükümlerinin düzenlenebileceğine yönelik emsal karar oluşturduğu; davacının sübut bulan fiilinden dolayı, eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... Devlet Tiyatrosu Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacının, ... Devlet Tiyatrosu Müdürlüğünde görev yaparken, ... tarihinde saat ... sıralarında müdür yardımcıları ... ile ...'ya yüksek sesle bağırdığı, tehdit ve hakaret içeren sözler söylediği ve aynı gün saat 19.00 sıralarında tiyatro müdürünün odasına giderek ona karşı küçük düşürücü hakaretlerde bulunduğundan bahisle, İdari Hizmet Sözleşmesinin 4 ve 46. maddeleri ile atıf yapılan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (l) ve (d) alt bendleri uyarınca ayrı ayrı iki defa, bir yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, söz konusu cezalar davacıya ... tarih ve ... sayılı işlem ile bildirilmiştir.
Temyizen incelenen dava, bu cezaların iptali ile yoksun kalınan özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (d) alt bendinde, "Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak" ; (l) alt bendinde ise, "Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek" fiilleri, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 12. maddesinde, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde uzman memur çalıştırılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
5441 sayılı Devlet Tiyatroları Personeli Hakkında Kanun'un, 703 sayılı KHK ile mülga olan, ancak işlem tarihinde yürürlükte olan değişik 3/B maddesinde, Devlet Tiyatrolarının disiplin işlerine bakmak üzere oluşturulan Disiplin Kurulunun yapısı ve karar alma usulüne yer verilmiş, yürürlükte olan değişik 5/C maddesinde, sahne ışıkçılarının uzman memur oldukları ve bu uzman memurların sanat ve yönetim kurulu kararı üzerine Genel Müdürle aralarında yapılacak bir yıl süreli idari sözleşmelerle göreve alınacakları, bu sözleşmede mali hakları, hizmete alınma ve devamı şekilleri ile sair özellik ve yükümlülüklerine yer verileceği düzenlenmiş, 19. maddesinde ise, disiplin işlerini de kapsayan bir tüzük çıkarılacağı belirtilmiştir.
Ayrıca, davacının tabi olduğu İdari Hizmet Sözleşmesi'nin 4. maddesinde; "İlgili görevinde 5441/1310 sayılı Kanun ve 657 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri ve sözleşme hükümleri ile Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünün mevcut veya çıkarılacak Tüzük, Kararname, Yönetmelik, Yönerge, Genelge, Karar ve Duyurularına tam olarak uymak zorundadır. Aksi takdirde sözleşmenin disiplin hükümleri uygulanır. Sözleşme dönemi içinde Kanun, Tüzük, Kararname, Yönetmelik ve Yönerge değişikliği veya yeniden düzenlenmesi durumlarında bu mevzuatla sözleşme arasında çelişki doğduğu takdirde, yeni mevzuat hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir.
Anılan Sözleşmenin, "Disiplin Hükümleri" başlıklı 46. maddesinde ise; "Sahne ve Sanat Uygulatıcılarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller aşağıda belirtilmiştir. Sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde belirtilen disiplin hükümleri uygulanır..." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda metnine yer verilen 5441 sayılı Kanun hükümlerine göre uzman memurlarla yapılacak sözleşme esas ve ilkelerinin Tüzükle düzenlenmesi gerekmektedir. Belirtilen konuda bugüne kadar Tüzük çıkarılmamış olmakla birlikte, bu durum anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasına engel oluşturmamaktadır. Kanun'da, sözleşmeli uzman memur çalıştırılması, Tüzük çıkarılması koşuluna bağlanmadığından, Kanun hükümlerinin uygulanmasının Tüzük çıkarılmasına kadar ertelenmesi de söz konusu değildir. Esasen Kanun'un yürürlüğe girdiği 1949 yılından bu yana Tüzüğün çıkarılmamış olması karşısında, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünün sözleşmeli uzman memur çalıştırmadan faaliyetini sürdürebilmesi de düşünülemez.
Tüm bu bilgiler ışığında, anılan Kanun hükmüyle sözleşmeli uzman memur statüsü düzenlenmiş ve Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğüne uzman memurlarla idari sözleşme yapma yetkisi tanınmıştır. Ayrıca Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünün, Kanun gereği farklı statülerde istihdam edeceği bu personelin niteliklerini ve disiplin hükümleri de dahil olmak üzere yükümlülüklerini belirleme hususunda yetkili kılındığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlıkta, idarenin sahip olduğu bu yetkiler kapsamında davacı ile imzalanan İdari Hizmet Sözleşmesi'nin 46. maddesinde, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde yer alan disiplin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş olup, İdare Mahkemesince bu doğrultuda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davanın açıldığı 08/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 04/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.