T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/917
Karar No : 2025/4512
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili Serik İlçesi ... İlkokuluna engelli personel atamaları kapsamında hizmetli (aday) olarak atanan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptaline ilişkin Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından alınan sağlık kurulu raporunda yer alan ''Zihinsel Ruhsal Davranışsal Bozukluklar" alanının karşısında ''atipik psikoz tedavi ile çalışma olanağı veren" ibaresinin yazılı olduğu yine sınav başvurusu sırasında sunduğu raporda da "ruhsal ve duygusal" kısmının işaretli olduğu, bu hali ile zeka işlev bozukluğunu derecelendirmesini gerektiren bir halin bulunmamasına rağmen davacının engel durumunun raporda öngörülen teşhisler yorumlanmak ve subjektif değerlendirme yapılmak suretiyle "Klinik Bulgular" ve "Teşhis" alanında "zeka işlev bozukluğu derecelendirmelerinin bulunmadığı gerekçesi ile atamasının iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava açma tarihi olan 01/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının söz konusu sınava ilişkin başvurusunun kendisi tarafından doldurulup idareye sunulmadığı, kılavuz hükümlere gereğince başvuru merkezi görevlisi tarafından bilgilerinin elektronik ortama aktarıldığı, ilgili sınav kılavuzunun davacıya yüklediği yükümlülüğün (Adaylar, başvuru işlemi için ÖSYM Başvuru Merkezine gitmeden önce, aday ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlüğü (varsa ilçe) görevlisi tarafından imzalanmış Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı belgesini edinmek) yerine getirildiği ancak başvuru merkezi tarafından kılavuzun, "Başvuru merkezi görevlisi tarafından, adayın tüm belgeleri kontrol edilecek, adayın Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı belgesindeki bilgiler ve Aday Başvuru Formu ile Engel Bilgi Formundaki bilgilerle birlikte web kamerayla alınacak fotoğrafı da elektronik ortama aktarılacaktır." yönündeki düzenlemesine uygun olarak işlemlerin gerçekleştirilmediği, adayların, başvuru işlemi için ÖSYM Başvuru Merkezine gitmeden önce, aday ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl/İlçe Müdürlüğü görevlisi tarafından imzalanmış ön kabul ve taahhüt beyanı belgesini edinmek zorunda oldukları, bu belgeyi edinemeyen adayların ÖSYM Başvuru Merkezlerince başvuruların alınmadığının beyan edildiği, başvuru sırasında davacının ''Ön Kabul ve Taahhüt Beyanının'' istenilerek buna göre işaretleme yapılmamasının ve bilgilerin elektronik ortama aktarılmamasının yukarıda yer verilen kılavuz hükümlerine uygun olmadığı gibi yine Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin gerek "İdare, sunduğu kamu hizmetlerinin özürlüler tarafından kolayca erişilebilir olması için gerekli tedbirleri alır." hükümlerine gerekse "İş sınavlarına müracaat safhasında sadece sınav için gerekli belgeler istenir" hükümlerine uygun olmadığı, tüm bu hususlar gözetildiğinde; davacının gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğunun ya da davalı idareyi ya da sınava başvurusunda ÖSYM Başkanlığını yanılttığına dair bir bilgi ve belge bulunmadığı, nitekim davacının sınavının geçersiz sayıldığına ilişkin bir belgenin de sunulmadığı, ilgili merkezin başvuru işlemlerini mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesinden doğan yanlışlığın sonucu ile külfetinin davacıya yükletilmesinin, hukuka ve hakkaniyete uygun düşmeyeceği sonucuna varıldığından, davacının gerçeğe aykırı bilgi ve beyanda bulunduğundan bahisle memurluğa alınma şartlarından herhangi birini sonradan taşımadığı gerekçesiyle atamasının iptaline yönelik tesis edilen davaya konu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi eklenmek suretiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısına istinaden yerleştirilmesi yapılan adayların engel durumlarının yeniden değerlendirildiği, davacının teslim etmiş olduğu belgelerin incelendiği ve sonucunda zeka işlev bozukluğu derecelerinden herhangi birinin bulunmadığının tespit edilmesi nedeniyle atamasının iptal edildiği, işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, zihinsel engel grubu kategorisinde katıldığı 2018 EKPSS sınavı ile Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde ''Hizmetli'' kadrosuna yerleştirilmiş, 13/03/2020 tarihinde de Serik İlçesi, ... İlkokuluna atanarak göreve başlamış, Sağlık Bilimleri Üniversitesi ... Eğitim Araştırma Hastanesinin ... tarih ve ... sayılı Engelli Sağlık Kurulu Raporunun, "özre ilişkin bilgiler" bölümünün, "Zihinsel ve Ruhsal, Davranışsal" kısmında teşhis; "atipik psikoz, tedavi ile çalışma olanağı veren" olarak belirtildiği, arka sayfasında "kişinin özür grubu" kısmı, davacının engel grubunun "ruhsal ve duygusal" olarak belirtildiği, davacı tarafından başvuru esnasında beyan edilen; 2018 yılı engelli kamu personeli seçme sınavı aday başvuru kayıt bilgilerinde ise "engel durumuna ilişkin bilgiler" kısmının, "sürekli Zihinsel(MR)" olarak işaretlendiği, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısına istinaden yerleştirilmesi yapılan adayların engel durumları yeniden değerlendirilmeye alındığı ve davacının sağlık kurulu raporunda; ''Zihinsel Ruhsal Davranışsal Bozukluklar'' alanında, ''Klinik Bulgular'' ve ''Teşhis'' alanında zeka işlev bozukluğu derecelendirmesi bulunmadığından bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptali üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Memurluğun sona ermesi" başlıklı 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca maddesinde, "Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" Devlet memurluğunu sona erdiren sebepler arasında sayılmıştır.
Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkındaki Yönetmeliğin, ''Adayların başvurmaları ve atanmaları'' başlıklı 15 maddesinin dördüncü bendinde; " Gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamaları yapılmaz, atamaları yapılmış ise iptal edilir, bu kişiler hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı belge verdikleri veya beyanda bulundukları tespit edilen adaylar hakkında yapılacak işlemler, atama başvuru formunda kamu kurum ve kuruluşları tarafından yazılı olarak belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.
22/04/2018 tarihinde yapılan Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ve Kura Başvuru kılavuzunun "Genel Kurallar" bölümünün, 1.8 bendinde; "Adaylar beyan ettikleri bütün bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar. Bir adayın beyanının gerçeğe uymadığı veya evrak üzerinde sahtecilik yaptığı tespit edildiği takdirde bu aday, aradan geçen süreye bakılmaksızın bu sınavdan elde ettiği tüm haklarını kaybedecektir. Sınava veya kuraya katılma hakkı olmadığı hâlde sınava girip yüksek puan almak veya kurada bir kadroya yerleşmiş olmak, göreve memur olarak atanma hakkı doğurmaz. Koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, EKPSS/kuraya alınmış olsalar bile bu sınav/kura sonucu ile elde ettikleri hiçbir haktan yararlandırılmazlar" kuralına yer verilmiş, 1.2 bendinde; zihinsel engellilere engel durumlarını dikkate alarak ayrı bir test oluşturulmasına ve sınav süresinin 1/3’ü kadar ek süre verilmesine, okuyucu ve işaretleyici yardımı alarak soru kitapçığını hiç okuyamayan zihinsel engellilere ise sınav süresinin 2/3’ü kadar ek süre verileceği öngörülmüştür.
Aynı kılavuzun "2. Adım" başlıklı kısmında, Başvuru Merkezlerinden başvuru işleminin nasıl yapılması gerektiği anlatılmış, bu bölümde; "DİKKAT: Başvuru bilgilerinizin doğruluğundan ve fotoğrafınızın uygunluğundan, başvurunuz onaylandıktan sonra ortaya çıkabilecek yanlışlıktan veya eksiklikten sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Onaylanmış, fotoğraflı belgeyi alınız ve EKPSS/Kura’nın bütün aşamalarında size gerekli olabileceğinden saklayınız. BU AŞAMADA BAŞVURU İŞLEMİNİZ HENÜZ TAMAMLANMAMIŞTIR! Bilgilerinizin doğruluğunu kontrol ettikten sonra ONAY KODUNU GÖREVLİYE BİLDİRİNİZ. Görevli onay kodunu girdikten sonra başvuru bilgileriniz sisteme kaydedilecektir. Onay kodu girilmeyen başvurularda sınav/kura başvuru ücreti yatırılamayacağından sorumluluk adaylara aittir. Başvuru bilgileriniz sisteme kaydedildikten sonra sınav/kura başvuru ücretini süresi içinde yatırarak BAŞVURUNUZU TAMAMLAYINIZ. Başvurunuzu başvuru tarihleri içinde https://ais.osym.gov.tr üzerinden MUTLAKA KONTROL EDİNİZ.
" uyarısına yer verilmiştir.
Aynı kılavuzun "Engel Bilgi Formu" başlıklı maddesinde; "sınavda,1-Genel Engelliler, 2- Görme Engelliler, 3-İşitme Engelliler, 4- Zihinsel Engelliler olmak üzere dört engel grubunun olduğu, Engel Sağlık Kurulu raporunda Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında özür oranları cetveline uygun olarak belirlenmiş zeka işlev bozuklukları [sınırda mental kapasite (IQ:70-80); Hafif (IQ:50-69); Orta ( IQ:35-49); Ağır ( IQ:20-34); Çok Ağır ( IQ:20'nin altında) vb. zeka işlev bozukluğu] belirtilmiş adaylar için engel grubu alanına zihinsel engelliler yazılmalıdır. Engelli Sağlık Kurulu raporunda Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında yukarıda belirtilen zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adaylar için engel grubu alanında genel engelliler yazılacak, engel durumu bilgisi alanında ise Ruhsal ve Duygusal yazılacaktır. Engel bilgisinde yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunanlar ile bilgilerindeki tutarsızlıklar bulunan adayların, yanlış, yanıltıcı bilgilerin sorumluluğu kendilerine aittir. Bilgilerinde gerçeğe uymayan hususlar tespit edilen adaylar, sınav/yerleştirmeden doğan hakları kaybedecekler ve bu durumdan dolayı hak iddia edemeyeceklerdir." şartları düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, EKPSS sınav başvurularında, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınmaması durumunda sınav sonucunun herhangi bir hak doğurmayacağı; diğer taraftan, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınması hususundaki yükümlülük ve sorumluluğun başvuru yapan kişilere bırakıldığı, sınav kılavuzunda bu hususta gerekli uyarılara yer verildiği açıktır.
Uyuşmazlıkta; başvuru kılavuzunda, adayların zihinsel engelli grubunda sınava girebilmek için belirli zeka işlev bozukluklarına sahip olmaları gerektiği, zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adayların genel engelliler grubunda sınava girebileceği açık bir şekilde belirtilmekte olup, davacının sağlık kurulu raporuna göre atipik psikoz, tedavi ile çalışma olanağı veren ve engel grubunun da "ruhsal ve duygusal" olduğu, ancak davacı tarafından başvuru esnasında beyan edilen; 2018 yılı engelli kamu personeli seçme sınavı aday başvuru kayıt bilgilerinde ''engel durumuna ilişkin bilgiler'' kısmının '' sürekli zihinsel (MR) olarak işaretlendiği, sınav kılavuzuna göre zihinsel engele sahip olanların sınav süresinin 1/3 oranında artırıldığı, yine zihinsel engeli bulunan adayların kendileri için hazırlanan soru kitapçığını kullanacağı açıktır.
Bu durumda, davacının kendi durumuna göre katılması gereken sınavdan farklı bir sınava katıldığı görülmekle, sınav kılavuzuna göre başvuru kayıtlarını gerçeğe uygun olarak düzenlenmesi yükümlülüğünün, başvurana ait olduğu ve sınav kılavuzunda bu doğrultuda gerekli uyarı ve bilgilendirmelerin yapıldığı hususları dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava açma tarihi olan 01/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava açma tarihi olan 01/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçe eklenmek suretiyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.