T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/3425
Karar No : 2025/3679
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılan davacının, Çayeli Tapu Müdürü olarak görev yaptığı dönemde işlediği fiil nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının hem ceza davasına hem de disiplin soruşturmasına konu olan fiili "yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında değerlendirilmek suretiyle davacıya Devlet memurluğundan çıkarma cezası verildiği görülmekte ise de, "zimmet" iddiasıyla yapılan ceza yargılamasında davacı hakkında üzerine atılı suçları işlediğinin sabit olmaması nedeniyle beraat kararı verilmesi karşısında, davacıya isnat edilen fiillerin sübuta ermediği anlaşılmakla; davacının "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde düzenlenen iki yıllık zamanaşımı süresinin nihai süre olduğu, yani her halükarda iki yıl içinde ceza verilmesi gerektiğinin belirtildiği, fiil hakkında verilmiş disiplin cezalarına ilişkin önceden tesis edilen başka işlemlere karşı açılan davaların süreyi durduracağı v.b. gibi, zamanaşımının durması, kesilmesi gibi hususlarda herhangi bir düzenleme getirilmediği, 657 sayılı Kanun haricindeki kanun veya dengi ya da daha üst herhangi bir mevzuatta da 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde düzenlenen iki yıllık zamanaşımı süresi ile ilgili olarak sürenin durması, kesilmesi v.b. gibi herhangi bir özel düzenleme yer almadığı, bir iptal davasında idari işlemin usulden iptal edilmesi halinde ve bu iptal kararı sonrasında idarece ilgilisi hakkında olumsuz sonuç doğuran yeni bir idari işlem tesis edilmesi halinde, yargı merciince verilen iptal kararındaki usule aykırılıkların yeni tesis edilecek işlemde bulunmaması gerektiği , dolayısıyla, bir iptal davasında idari işlemin usulden iptal edilmesi halinde ve bu iptal kararı sonrasında idarece ilgilisi hakkında olumsuz sonuç doğuran yeni bir idari işlem tesis edilecekse, yargı merciince verilen iptal kararında gerekçe olarak gösterilen usul aykırılıklarının giderilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği; ancak, sonradan yeni bir işlem tesis edilmesi halinde, iptal edilen önceki işlemin yeniden vücut bulmayacağı, önceki işlemin hukuk aleminde doğurduğu hukuksal sonuçlar ile sonraki işlemin hukuk aleminde doğurduğu hukuksal sonuçların kendi içinde ele alınması gerektiği, bu itibarla, davacının işlediği iddia edilen fiilin işbu dava konusu işlemin tesis tarihinden iki yılı aşkın bir süre önce işlendiği, iddia konusu fiilin işleniş tarihinden itibaren 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde belirtilen iki yıllık zamanaşımı süresinin işbu dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla dolduğu, dolayısıyla da işbu dava konusu işlemde zamanışımı sebebiyle hukuka uyarlık bulunmadığı sunucuna ulaşıldığı, nitekim Anayasa Mahkemesinin 09/03/2023 tarih ve E:2023/5, K:2023/45 sayılı kararının da bu kararda ulaşılan sonucu teyit ettiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde öngörülen sürenin idare tarafından ilk kez disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında öngörülen bir süre olduğu, yargı kararı üzerine tesis edilen işlemler açısından zamanaşımı sürelerinin işlemeyeceği, yargı kararı yerine getirilmek üzere tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Rize ili, Çayeli Tapu Müdürlüğünün kiralık binasından 2015 yılında yeni Hükümet Konağına taşınma işiyle ilgili yaklaşık olarak; 300 - 400 metre mesafelik taşıma işinin gerçek değer üzerinden yapılmadığı, yapılan işin karşılığında Yılmazay Mühendislikçe düzenlenen faturaya istinaden 14.046,24 TL'nin harcama yetkilisi olarak davacı tarafından, G.Y'nin hesabına ödendiği, bu ödemeden sonra davacıya bir miktar para iade edilerek davacının, işi yüksek fiyata yaptırmak suretiyle menfaat sağladığı iddiası üzerine yapılan disiplin soruşturması sonucunda, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı tesis edilmiş, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile disiplin soruşturması açılmaksızın işlem tesis edildiğinden bahisle iptal kararı verilmiş, mezkur karar istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş, söz konusu karar doğrultusunda yeniden yapılan disiplin soruşturması neticesinde davacının, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile yeniden Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış;
"Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde; "Bu Kanunun 125. maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,
b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare,gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez, ancak disiplin hükümleri saklıdır." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
657 sayılı Kanun'un 127. maddesindeki zamanaşımı süreleri, idarenin disiplin suçundan haberdar olmasından ilk defa disiplin cezası verilmesine kadarki süreçte dikkate alınacak süreler olup, idare tarafından söz konusu sürelere riayet edilerek disiplin cezası verilmesi halinde, idarenin zaman aşımı sürelerine uyma yükümlülüğünü yerine getirdiğinin kabulü gerekmektedir.
Buna göre; zaman aşımı sürelerinin hesabında, disiplin cezası verildikten sonraki itiraz süreci veya onay süreci (disiplin cezasının idari anlamda kesinleşme süreci) dikkate alınmayacağı gibi, idari yargıda dava açılması halinde, yargılama sürecinde geçen süreler ile bozma kararı verilmesi halinde, kararın gerekçesi idareye yeni bir disiplin işlemi yapma yetkisi tanıyor ise idarenin yeni bir disiplin işlemi tesis etmesi aşamasında söz konusu zaman aşımı sürelerinin geçtiğinden bahsedilemeyeceği açıktır.
Bir başka ifadeyle, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesindeki zaman aşımı düzenlemesinin, idare tarafından ilk defa disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında göz önüne alınacak bir müessese olduğu ve ilgili hakkında bu süreler içinde bir disiplin cezası verilmesi suretiyle uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, disiplin cezalarına karşı idari yargıda açılan davalarda verilen iptal kararlarının gerekçesinin, idareye ilgili hakkında bir başka disiplin işlemi tesis etme olanağı tanıması halinde, 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesinin birinci fıkrası uyarınca yargı kararının gereğini yerine getirmekle yükümlü olan idarenin, bu madde kapsamında öngörülen süre içerisinde harekete geçerek söz konusu disiplin cezasına ilişkin iş ve işlemleri tesis etmesi gerektiği de açıktır.
Bölge İdare Mahkemesi kararında, ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğradığı gerekçesine yer verilmiş ise de; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinde öngörülen zaman aşımına ilişkin düzenlemenin idare tarafından ilk defa disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında göz önüne alınması gereken bir müessese olduğu, bu düzenlemeye göre ilgili hakkında bu süreler içinde bir disiplin cezası verilmesiyle zaman aşımı süresinin kesileceği anlaşılmaktadır.
Bakılan olayda, davalı idarece davacıya disiplin cezasının verildiği 20/07/2016 tarihi itibarıyla zaman aşımı süresinin kesildiği açıktır. Öte yandan, davanın açıldığı tarihten iptal kararının onanmasına ilişkin kararın idareye tebliğ edildiği 09/09/2019 tarihine kadar olan süreçte yargılama devam ettiğinden zaman aşımı süresinin işlemeyeceği ve yargı kararı üzerine tesis edilen dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde zaman aşımına ilişkin sürelerin dikkate alınamayacağı da açıktır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Bölge İdare Mahkemesince davanın esasına ilişkin bir inceleme yapılması zorunlu olup; davacının üzerine atılı, soruşturmaya konu eylemlerinin, disiplin hukukunda yer alan tüm ilkeler dikkate alınıp değerlendirilmek suretiyle, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, temyize konu kararda Anayasa Mahkemesinin 09/03/2023 tarih ve E:2023/5, K:2023/45 sayılı kararı emsal olarak gösterilmişse de; anılan karar 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 29. maddesinin dördüncü fıkrasına ilişkin olup, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinin ikinci fıkrası yönünden Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Rize İdare Mahkemesince itiraz yoluna başvurulduğu ve Anayasa Mahkemesinin 27/03/2025 tarih ve E:2025/13, K:2025/89 sayılı kararı ile Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinin ikinci fıkrasının "kınama cezası" yönünden iptaline karar verildiği görülmüştür.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 03/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.