T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/3836
Karar No : 2025/1914
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : .. Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzurum İl Jandarma Komutanlığında sözleşmeli astsubay olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ile parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin dayanağı olarak gösterilen, davacının "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan sanık olarak yargılandığı .... Ağır Ceza Mahkemesinin beraat kararının gerekçesi, masumiyet karinesi ilkesi, ayrıca davacının görevinde başarısız olduğuna ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ya da belgenin de bulunmaması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden önceki kısımları için davanın açıldığı 27/09/2022 tarihinden itibaren, davanın açıldığı tarihten sonraki kısımlar için ise her hak ediş tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının, Türk Silahlı Kuvvetlerinde hizmet verdiği, yaptığı görevin önemi göz önünde bulundurulduğunda, hakkında ardışık arama yapılması dolayısıyla görevine devamının ülke güvenliği için tehlike arz ettiği; kaldı ki, mağduriyete sebep vermemek açısından doğrudan sözleşmesinin feshi yoluna gidilmediği, yenilememe işlemi tesis edildiği, bu hususta idarelerinin takdir yetkisi bulunduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden önceki kısımları için davanın açıldığı 27/09/2022 tarihinden itibaren, davanın açıldığı tarihten sonraki kısımlar için ise her hak ediş tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Erzurum 3. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 14/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Erzurum İl Jandarma Komutanlığında sözleşmeli astsubay olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un "Sözleşme süreleri" başlıklı 10. maddesinde; "Sözleşmeli astsubay adayları, ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınırlar. Bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılır ve bu kişiler astsubay çavuş rütbesine nasbedilirler. Sözleşme süreleri; üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirlenir. Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir. Sözleşme süreleri; (…) (1) seferberlik, savaş veya silahlı çatışmayı gerektirecek hal ile savaş hallerinde Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı müddetince ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının onayı ile talebe bakılmaksızın uzatılabilir. Sözleşme işlemleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır." hükmüne; "Rütbe bekleme süreleri ve sözleşmenin yenilenmesi" başlıklı 12. maddesinin ikinci fıkrasında; "Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşme kendiliğinden sona erer." hükmüne yer verilmiştir.
Temyizen incelenen başvuruya konu edilen işlemin sözleşmenin feshi değil sözleşmenin yenilenmemesi işlemi olduğu görülmektedir. İdare, sözleşme süresinin bitiminden sonra, personeli yeniden istihdam edip etmeme konusunda değerlendirme yaparken sözleşme süresi içinde sicil, ödül ve ceza durumu yanında personelin davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergileyip sergilemediğini, netice itibarıyla personelin hizmetinden istifade edip edemeyeceğini de esas almaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının, Ankara’daki bir kontörlü hattan 23/10/2012 tarihinde 19:31’de ve 11/02/2013 tarihinde ise 18:28 ve 18:29’da arandığından bahisle "FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan yargılandığı, ancak aramaların örgütsel arama olduğunun her türlü şüpheden uzak, kesin delillerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle .... Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla hakkında delil yetersizliği nedeniyle beraatine hükmedildiği, anılan kararın 05/07/2022 tarihinde kesinleştiği, davalı idare tarafından davacının durumu değerlendirilirken derhâl sözleşmeyi feshetme yoluna gidilmediği, idarenin, sözleşme süresinin bitiminden sonra davacıyı yeniden istihdam edip etmeme konusunda değerlendirme yaparken, davacının ankesörlü telefonla aranmasının, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüyle iltisakının bulunması ihtimalinin mesleği üzerindeki etkilerini de dikkate alarak sonraki dönemde sözleşmesinin yenilenemeyeceği kanaatine ulaştığı, sahip olduğu takdir yetkisini sözleşmeyi yenilememe yönünde kullandığı, kaldı ki davacı hakkında verilen beraat hükmünün "FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" fiiline ilişkin olduğu; bu durumda, davacının yeniden istihdam edilmemesine yönelik işlem tesis edilirken kullanılan takdir yetkisinin orantılı olmadığı söylenemeyeceğinden, dava konusu sözleşme yenilememe işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden önceki kısımları için davanın açıldığı 27/09/2022 tarihinden itibaren, davanın açıldığı tarihten sonraki kısımlar için ise her hak ediş tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle Daire kararına katılmıyoruz.