T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4317
Karar No : 2025/1496
TEMYİZ EDEN TARAFLAR :
1- (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tokat ili, Zile ilçesi, ... Fen Lisesinde matematik öğretmeni olarak görev yapmakta iken, çocuğun cinsel istismarı suçlamasıyla Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin işleme karşı açılan davada, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırılarak işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, yoksun kaldığı maaşlarına karşılık 300.000,00-TL (ıslah edilen 301.714,33-TL), görevden uzaklaştırıldığı dönemde eksik ödenen maaşlarına karşılık 500,00-TL (ıslah edilen 26.476,30-TL), genel sağlık sigortası primlerine karşılık 500,00-TL (ıslah edilen 3.541,42-TL), promosyon ücretlerine karşılık 500,00-TL (ıslah edilen 5.825,00-TL), eğitim dönemlerinin başında alınan öğretmen ödeneklerine (kırtasiye yardımına) karşılık 500,00-TL (ıslah edilen 7.090,77-TL), ek ders ücretlerine karşılık 500,00-TL (ıslah edilen 89.462,97-TL) olmak üzere toplam 302.500,00-TL (ıslah edilen 434.110,79-TL) maddi tazminatın (fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla) ve çekilen acı ve ızdırabın karşılığı olarak 1.000.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesi ile başöğretmenlik unvanı dahil tüm özlük haklarının iade edilmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, Devlet Memurluğundan çıkarıldığı döneme ilişkin ödenmeyen maaşlarına ilişkin kısmı yönünden; davalı idarenin hukuka aykırı olduğu mezkur yargı kararıyla tespit edilen işlemi sebebiyle davacının Devlet memurluğundan çıkarıldığı, bu işlemin hukuka aykırı olduğunun yargı kararı ile ortaya konulduğu, bu nedenle yoksun kaldığı maaşlarının tazmini gerektiği, davacının, görevden uzaklaştırıldığı dönemde eksik ödenen maaşlarına ilişkin kısmı yönünden; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 141. maddesinde, görevden uzaklaştırılan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisinin ödeneceği, 143. maddesinde sayılan durumların gerçekleşmesi halinde ise bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte birinin kendilerine ödeneceğinin belirtildiği, davacının 2017 yılı Nisan ayından 2019 yılı Mart ayına kadar toplam 26.476,30-TL eksik ödenen maaş alacağı bulunduğu, davacının mahrum kaldığı ve maaş alacaklarına (1/3 maaş) ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, davanın, ek ders ücreti ödenmesi istemine ilişkin kısmı yönünden; her ne kadar, ek ders ücretlerinin fiili çalışma şartına bağlanması nedeniyle, söz konusu ödemelerin fiilen çalışılmayan dönem için parasal hak kaybı kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı belirtilmiş ise de; davacının hukuka aykırı şekilde Devlet memurluğundan çıkarıldığının yargı kararıyla ortaya konulduğu, istese dahi fiilen çalışma olanağına sahip olmadığı, davacının görevinden uzaklaştırıldığı ve Devlet memurluğundan çıkarıldığı süre zarfında mahrum kaldığı ek ders ücretlerinin, davacı açısından beklenen bir alacak olduğu, bu derslere girememesinde kendi kusurunun bulunmadığı, davacının yoksun kaldığı ek derslere ilişkin alacakların Mahkemelerinin ara kararıyla davalı idareden sorulduğu, buna karşın verilen cevapta davacının 2017 yılı Nisan ayından 2022 yılı Aralık ayına kadar toplam 89.462,97-TL ek ders alacağı bulunduğu, davacının mahrum kaldığı ve ek ders alacaklarına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, dava konusu eğitim-öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenmesine ilişkin kısmı yönünden; hukuka aykırılığı mahkeme kararıyla ortaya konulan Devlet memurluğundan çıkarma işlemi nedeniyle öğretim yılının başlangıcında görevi başında bulunmadığından, başka bir ifade ile görevden uzaklaştırılarak Devlet memurluğundan çıkarma işlemi olmasaydı öğretim yılı başında görevi başında bulunup, başka bir şart da aranmaması sebebiyle "eğitim öğretim yılına hazırlık ödeneği"nin tamamını alacak durumda bulunduğundan, söz konusu ödeneğin tamamının kendisine ödenmesi gerektiği, davacının yoksun kaldığı eğitim öğretim yılına hazırlık ödeneğine ilişkin alacakların Mahkemelerinin ara kararıyla davalı idareden sorulduğu, buna karşın verilen cevapta davacının 2017-2022 yılı arasında toplam 7.090,77-TL eğitim öğretim yılına hazırlık ödeneği alacağı bulunduğu, davacının mahrum kaldığı eğitim öğretim yılına hazırlık ödeneği alacaklarına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, Dava konusu banka promosyonunun ödenmesi istemine ilişkin kısmı yönünden; banka tarafından ödenen promosyon ücretleri personelin aylık ve ücretlerinin banka aracılığıyla ödenmesinin bir karşılığı olduğundan, bu ödemeden ancak protokolün yürürlükte olduğu tarihler arasında kurumda çalışan, maaş ve diğer ücretlerini ilgili bankadan alacak olan personellerin faydalanabileceği, uyuşmazlık konusu dönemde görevinden uzakta olan ve dolayısıyla ilgili banka aracılığıyla aylık ve sair ödemelerini almamış olan davacının sonrasında göreve iade edilmesi üzerine geçmişe dönük olarak banka promosyon ödemelerinden yararlanmasına olanak veren herhangi bir düzenleme bulunmadığı, banka promosyonunun ödenmesi isteminin reddi gerektiği, dava konusu manevi tazminat istemine ilişkin kısmı yönünden; davacının manevi zararının kaynağı olarak her ne kadar Devlet memurluğunda çıkarma cezasına dair işlem gösterilmekte ise de, disiplin cezası işleminin ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında "...davacı hakkında isnat edilen fiillerin sübuta erdiği görülmekle birlikte, davacının sübuta eren fiilleri cinsel amaçla gerçekleştirmediği, bir başka deyişle "kastının" cinsel istismara yönelik olmadığı hususunun ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin anılan kararı ile hüküm altına alınması..." şeklinde belirtildiği, davacı eylemlerinin iddia edilen fiil ile dava konusu işlemde ihlal ettiği kabul edilen disiplin kuralına uyumlu olmadığının tespit edildiği, bu haliyle disiplin cezasının davacıda manevi üzüntü yaratacak, elem ve kedere sürükleyecek nitelik ve etkide bulunmadığı, bu durumda; ilgili işlemde manevi zarar doğurucu ağır bir hizmet kusurunun oluşmadığı kanaatine varılarak manevi tazminat isteminin reddi gerektiği, davanın, başöğretmen unvanı dahil tüm özlük haklarının ödenmesine ilişkin kısmı yönünden, başöğretmenlik mesleğinin bir kariyer mesleği olduğu, davacının Devlet memurluğundan çıkarıldığı dönemde Başöğretmenlik sınavına giremediği, her ne kadar bu sınava girememesinin davalı idarenin işlemi nedeniyle yapılmış olsa da, sınava girmeden bu kariyer mesleğinin haklarını sahip olunamayacağı gözetildiğinden başöğretmenlik unvanının iade edilmesi isteminin reddi gerektiği, dava konusu genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesi yönünden; davacının sağlık sigortası primlerini kendi ödemek zorunda kaldığı, Devlet memurluğundan çıkarma işlemi olmasaydı bu primleri ödemeyeceği, illiyet bağının bulunduğu, bu nedenle davacı tarafından yapılan ödemelerin tazmin edilmesi gerektiği , davacının ödemek zorunda kaldığı Genel Sağlık Sigortası primlerinine ilişkin Mahkemelerinin ara kararıyla Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan; zorunlu genel sağlık sigortası primlerine ilişkin dökümün sorulduğu, buna karşın verilen cevapta davacının 19/12/2020-29/06/2022 tarihleri arasında toplamda 3.541,42-TL prim ödediği ve ödenen bu bedelin idarece tazmin edilmesi gerektiği gerekçesiyle; davacının Devlet memurluğundan çıkarıldığı dönemdeki ödenmeyen maaşlarına karşılık 301.714,33-TL'nin, 300.000,00-TL'lik kısmının davanın açıldığı 23/12/2022 tarihinden, 1.714,33-TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 23/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, görevden uzaklaştırıldığı dönemdeki eksik ödenen maaşlarına karşılık 26.476,30-TL'nin, 500,00-TL'lik kısmının davanın açıldığı 23/12/2022 tarihinden, 25.976,30-TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 23/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, ek ders alacaklarına karşılık 89.462,97-TL'nin, 500,00-TL'lik kısmının davanın açıldığı 23/12/2022 tarihinden, 88.962,97-TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 23/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, eğitim-öğretime hazırlık alacaklarına karşılık 7.090,77-TL'nin, 500,00-TL'lik kısmının davanın açıldığı 23/12/2022 tarihinden, 6.590,77-TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 23/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, genel sağlık sigortası prim ödemelerinin karşılığı olarak 3.541,42-TL'nin, 500,00-TL'lik kısmının davanın açıldığı 23/12/2022 tarihinden, 3.041,42-TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 23/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, banka promosyonu olarak talep edilen 5.825,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin reddine, manevi tazminat olarak 1.000.000,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin reddine, başöğretmenlik ünvanın kendisine iade edilmesi isteminin reddine, neticede davanın kısmen reddine kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının "manevi tazminat isteminin reddi ile başöğretmenlik ünvanının iade edilmesi isteminin reddine" ilişkin kısımlarının dayandığı gerekçe usul ve hukuka uygun olup, kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, davacı tarafın bu kısımlar yönünden yaptığı istinaf başvurusunun reddi gerektiği, kararının kabule ilişkin kısmının dayandığı gerekçe usul ve hukuka uygun ise de, İdare Mahkemesince, davalı idare tarafından davacıya ödenmesine hükmedilen toplam 428.285,79-TL maddi tazminatın, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında davanın açıldığı 17/05/2019 tarihinden önce tahakkuk eden kısmının dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden itibaren, dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden sonra tahakkuk edenlerin ise tahakkuk tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, dava dilekçesinde belirtilen miktarların iş bu davanın açıldığı 23/12/2022 tarihinden, arttırılan kısımların ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 23/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verildiği görüldüğünden, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; davacının Devlet memurluğundan çıkarıldığı dönemdeki ödenmeyen maaşlarına karşılık 301.714,33-TL'nin, Görevden uzaklaştırıldığı dönemdeki eksik ödenen maaşlarına karşılık 26.476,30-TL'nin, Ek ders alacaklarına karşılık 89.462,97-TL'nin, eğitim-öğretime hazırlık alacaklarına karşılık 7.090,77-TL'nin ve Genel Sağlık Sigortası prim ödemelerinin karşılığı olarak 3.541,42-TL'nin, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında davanın açıldığı 17/05/2019 tarihinden önce tahakkuk eden kısmının dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden itibaren, dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden sonra tahakkuk edenlerin ise tahakkuk tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek reddi gerektiği, banka promosyonunun niteliği itibarıyla fazla mesai ücreti, performans ödemesi gibi ödemelerden farklı olarak ilave bir çalışmanın, katkının, ek bir gayretin sonucunda yapılan bir ödeme mahiyetinde olmadığı, protokol kapsamında maaşını banka aracılığıyla alan her personele, ilave bir şart aranmaksızın ödendiği gerektiği gerekçesiyle banka promosyonların ödenmesi ve tüm özlük hakların iadesi istemlerinin reddine ilişkin kısımlarının kaldırılmasına, promosyon ücretlerine karşılık 5.825,00-TL'nin Devlet memurluğundan çıkarma cezasının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında davanın açıldığı 17/05/2019 tarihinden önce tahakkuk eden kısmının dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden itibaren, dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden sonra tahakkuk edenlerin ise tahakkuk tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine, netice itibariyle istinaf başvurusunun kısmen kabul, kısmen reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1- Davacı tarafından; Manevi tazminat isteminin ve başöğretmenlik unvanının iade edilmesi isteminin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı idare tarafından; Bölge İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek, kabul verilen kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
1- Davacı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
2- Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine kısmen iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun manevi tazminat istemi ile başöğretmenlik ünvanının iade edilmesi istemine ilişkin kısmının reddi, davacının Devlet memurluğundan çıkarıldığı döneme ve görevden uzaklaştırıldığı döneme ilişkin ödenmeyen maaş alacaklarının, ek ders alacaklarının, eğitim ve öğretime hazırlık alacaklarının, genel sağlık sigorta primlerinin, ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında davanın açıldığı 17/05/2019 tarihinden önce tahakkuk eden kısmının dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden itibaren, dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden sonra tahakkuk edenlerin ise tahakkuk tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi şeklinde düzeltilerek reddi, banka promosyonların ödenmesi ve tüm özlük hakların iadesi istemlerine ilişkin kısmı yönünden kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında davanın açıldığı 17/05/2019 tarihinden önce tahakkuk eden kısmının dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden itibaren, dava tarihi olan 17/05/2019 tarihinden sonra tahakkuk edenlerin ise tahakkuk tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 17/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.