T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/474
Karar No : 2025/129
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezinde eğitimini tamamlayan davacının, Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği uyarınca 17/06/2022 tarihinde yapılan eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının eğitim merkezi sürecinde aldığı derslerden yüksek puan almasına karşın, sözlü sınavda mesleki bilgi düzeyi için komisyon üyelerinin verdiği puanın aritmetik ortalamasının (31) olduğu dikkate alındığında, belirli bir eğitim süreci sonunda yapılan sözlü sınavların amacının, yazılı sınavda yeterli bulunan adayların bu yeterliliklerinin ayrıca sözlü olarak ölçülmesinin yanında bir takım gözleme dayalı kriterler yönünden uygunluğunun tespiti olduğu, adaya yöneltilen tek bir soru ile tabi tutulduğu eğitim sürecinde aldığı dersleri ve gösterdiği başarıyı yok sayacak şekilde mesleki bilgi düzeyinin değerlendirilmesinin, sözlü sınav ile ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmadığı kanaatine ulaşılarak, davacının, eğitim sonu sözlü sınavdan başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; diğer yandan, eğitim sonu sözlü sınavında değerlendirilen mesleki bilgi düzeyi dışındaki diğer kriterlerin ise, giriş mülakat sınavındaki kriterleri kapsayacak şekilde olduğu açık olmakla birlikte, giriş mülakat sınavında gözleme dayalı kriterler bakımından başarılı bulunmuş olan davacının, aynı kriterler yönünden değerlendirilerek bu kez başarısız bulunmasının nedenlerinin somut olarak ortaya konulmasının gerektiği; öte yandan, bu kararın, davacının sözlü sınavda başarılı olduğu yolunda bir sonuç doğurmaya yönelik olmayıp, yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre davacı hakkında işlem tesis edilmesine yönelik olduğu, dolayısıyla, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi ile özlük hakların iadesi istemi hakkında bu aşamada bir karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ile özlük haklarının iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta, davacıya eğitim sonu sözlü sınavda 279 numaralı sorunun sorulduğu, davacının sözü edilen soruya verdiği cevaplar dolayısıyla mesleki bilgi düzeyi kriterine sınav komisyon üyelerince sırasıyla (40) puan üzerinden (30), (30), (35), (30), (30) puan takdir edildiği; ancak, "Aday polis memuru olamaz" kararına gerekçe olarak, "Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 8. maddesinin ikinci fıkrası gereği uygun olmadığı" yazıldığı, bir başka ifadeyle, verilen not ile gerekçenin birbiriyle uyuşmadığı ve bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu sözlü sınavın ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda oluşturulan sınav komisyonu tarafından yapıldığı, sınavda önceden hazırlanan sorular arasından çektirilen sorunun davacıya sorulduğu, cevabın komisyon üyelerince değerlendirildiği ve her bir komisyon üyesi tarafından puan verildiği, hangi komisyon üyesinin hangi notu takdir ettiği hususunun tutanak altına alındığı anlaşıldığından, sözlü sınavın yapılması usulünde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
27. Dönem Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüklerinden mezun olan öğrencilerin aday memur atama sınavları 16-18 Haziran 2022 tarihlerinde yapılmıştır.
Bu kapsamda davacı, Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği hükümleri uyarınca, 17/06/2022 tarihinde Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde yapılan sözlü sınava tabi tutulmuştur.
Sınavı gerçekleştirmek üzere mevzuat uyarınca beş kişilik bir sınav komisyonu oluşturulmuş olup, komisyonun her bir üyesi tarafından mülakat değerlendirmesi için belirlenmiş olan dört konu başlığı altında önceden hazırlanmış bulunan sorulara verilen cevaplar için ayrı ayrı puan takdiri neticesinde, davacının aldığı (50) puan ile (70) puanın altında kalması nedeniyle başarısız sayılmasına karar verilmiştir.
Bu durum üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'na 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile eklenen ve 04/04/2015 tarihinde yürürlüğe giren Ek 1. maddenin üçüncü fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dâhil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır." hükmü yer almaktadır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 1. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 5. maddesinde; polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulacakları; 6. maddesinde; sınav yerleri ve tarihlerinin, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi, Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Meslek Yüksekokulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler için ayrı ayrı Polis Akademisi Başkanlığınca belirleneceği ve sınav tarihinden en az on beş gün önce Başkanlık resmi internet sitesinde ilan edileceği, sınavın, mezuniyeti müteakip en geç bir ay içinde yapılacağı belirtildikten sonra,
"Komisyonların Oluşturulması ve Görevleri" başlıklı 7. maddesinde;
"(1) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Başkanlık onayı ile belirlenir.
(2) Soru Hazırlama Komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında 5 rütbeli personel ve hazırlanacak soru sayısı ve ders konuları dikkate alınarak yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur. Komisyon, adaylara sorulacak soruları belirler ve ayrı ayrı kartlara basımını sağlar.
(3) Sınav komisyonu; emniyet müdürü rütbesinde bir başkan ve üç rütbeli personel ile bir öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorularla sözlü sınav yapmakla görevli ve yetkilidir. İhtiyaca göre her bir polis eğitim kurumunda ve Başkanlıkta birden fazla sınav komisyonu oluşturulabileceği gibi birden fazla polis eğitim kurumu için de tek bir komisyon görevlendirilebilir.
(4) Merkezi sınav komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında üç emniyet müdürü rütbesinde personel ile iki öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, Başkan adına sınav takvimi süresince yürütülecek iş ve işlemleri takip, koordine ve denetleme ile yetkilidir.
(5) Komisyonlarda görev almak üzere üye sayısı kadar yedek üye ile komisyonlara yardımcı olmak üzere yeteri sayıda personel görevlendirilir.
(6) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." ,
"Sınav şekli ve esasları" başlıklı 8. maddesinde;
" (1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir.
(2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar;
a) Mesleki bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.
(3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir.
(4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir.
(5) Sınav sonuçları, Merkezi Sınav Komisyonu tarafından Polis Akademisi internet sayfasında ilan edilir.
(6) Başarılı olan adayların puan değerlendirme karar formları, adayın atamasına esas olacak belgelerle birlikte Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir.
(7) Sınavda başarısız olan adayların değerlendirme karar formları ilgili eğitim kurumunca Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilir.
(8) Sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemez.",
''Sınav sonucu atamalar'' başlıklı 10. maddesinde ise; "Sınavda başarılı olan adayların Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına aday polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmaları 6/8/1992 tarihli ve 92/3393 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesine uygun bir şekilde sözlü sınav komisyonunun, bu komisyonunun soracağı sorular için ise, Polis Akademisi Başkanlığınca ayrı bir sınav soru hazırlama komisyonun oluşturulduğu, her bir adaya soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorular arasından çektirilen sorunun sorulduğu; yine belirtilen Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca, 5 kişilik sınav komisyonunca çektirilen kartta bulunan sorunun cevaplanmasının istenildiği ve yapılan değerlendirme neticesinde; "Mesleki bilgi düzeyi" için başkan tarafından (30) puan, dört üye tarafından sırasıyla (30), (35), (30), (30) puan; "Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü" için başkan tarafından (10) puan ve dört üye tarafından sırasıyla (5), (5), (5), (5) puan; "Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" için başkan tarafından (5) puan ve dört üye tarafından sırasıyla (5), (5), (10), (5) puan; "Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" için başkan tarafından (5) ve dört üye tarafından sırasıyla (5), (10), (5), (10) puan verildiği, davacının sınav puanının aritmetik ortalamasının (50) puan olarak belirlendiği ve (70) puanın altında kalarak başarısız olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; sınav komisyonunun yer verilen Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, oluşturulan bu sözlü sınav komisyonunca önceden başka bir komisyon tarafından hazırlanan sınav sorularından davacıya kura çektirilmek suretiyle soru sorulduğu, yapılan sınav sonucunda davacıya komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı not takdir edilmek ve bu notların, ilgili Kanun'un ve Yönetmeliğin sözlü sınava ilişkin düzenlemelerine uygun olarak yapılan sınav neticesinde aritmetik ortalaması alınmak suretiyle sınav değerlendirmesinin yapıldığı, sınavın objektif olarak yapılmadığını ortaya koyacak herhangi bir bilgi belge de bulunmadığı anlaşıldığından, davacının yapılan sözlü sınavda (50) puan alarak başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ile özlük haklarının iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin İdare Mahkemesinin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ile özlük haklarının iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısım yönünden yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 15/01/2025 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.