T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5637
Karar No : 2025/450
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırşehir ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacının; 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun, 06/12/2019 tarih ve 7196 sayılı Kanun'la değişik, 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin dayanağı olan 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrasında, ilgili personelin re'sen emekliye sevk edilebilmesi için bulunduğu rütbeye terfi tarihinden itibaren, bekleme süresi de dahil olmak üzere beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edememesi koşulu getirildiğinden, söz konusu beş yıl içindeki rütbe terfi işlemleri ile re'sen emeklilik arasında bir sebep-sonuç ilişkisi bulunmakta olup, re'sen emekliye sevk edilen personelin en az zorunlu bekleme sürelerini doldurdukları tarih itibarıyla terfi değerlendirmesine alınıp alınmadığı, terfi ettirilmediği yıllara ilişkin davasının bulunup bulunmadığı ve davaların sonucunun önem arz ettiği; uyuşmazlıkta, davacının bulunduğu rütbede zorunlu en az bekleme süresini doldurmasının ardından 2021, 2022 ve 2023 yılına ait terfi durumunun görüşüldüğü ve Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... sayılı kararı ile her yıl için ayrı değerlendirme yapılarak terfi ettirilmemesine karar verildiği; 2021, 2022 ve 2023 yılı terfi etmez kararlarına karşı açılan davalarda, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:...; E:..., K:...; E:..., K:... sayılı kararlarıyla terfi etmez kararlarının iptal edildiği; bu durumda, davacının, bir üst rütbeye terfi durumunun görüşülmesi sonucunda verilen "terfi etmez" kararlarının, yargı kararlarıyla iptal edilmiş olması karşısında, davacının bulunduğu rütbeye terfi tarihinden itibaren beş yıl içerisinde bir üst rütbeye terfi edememe halinden söz edilemeyeceğinden, davacının, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrasında, "rütbe bekleme süresi" ve "emekli aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olan" personelin re'sen emekliye sevk edilmesi hususunda idareye geniş takdir yetkisi tanındığı; söz konusu yetki çerçevesinde, personelin özlük kayıtlarına idari yönden yansıyan tüm bilgiler ile varsa adli bilgiler de dikkate alınarak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda işlem tesis edildiği, dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrasında öngörülen emekliye sevk koşullarının oluşmadığı, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın, usul ve hukuka uygun olan iptale ilişkin kısmının onanması; davacının terfi ve emeklilik durumu hakkında davalı idareler tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda yeniden değerlendirme yapılacağı ve bu aşamada davacının özlük hak kaybının bulunup bulunmadığı belli olmadığından, kararın kabule ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi kararı,"iptale" ilişkin kısım yönünden incelendiğinde;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın iptale ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, davacının 2022 ve 2023 yılları için 2. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...; E:..., K:... sayılı kararlarıyla dava konusu işlemlerin iptallerine ve yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine karar verilmiş ise de; bu kararlara karşı yapılan istinaf başvuruları üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...; E:..., K:... sayılı kararlarıyla istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi kararlarının kaldırılmasına ve davaların reddine kesin olarak karar verildiği; bununla birlikte, davacının 2021 yılı için 2. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesi işlemine karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesi istemi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla gerekçeli olarak reddedildiği ve kararın kesinleştiği; dolayısıyla davacının bulunduğu rütbeye terfi tarihinden itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edememe durumunun ve buna bağlı olarak re'sen emekliye sevk işleminin dayanağının bu aşamada ortadan kalktığı anlaşılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararı, "kabule" ilişkin kısım yönünden incelendiğinde;
Davacının 2021 yılı için 2. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesi işlemine karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesi istemi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da gerekçeli olarak reddedildiği; gerek İdare Mahkemesi kararında gerekse Bölge İdare Mahkemesi kararında, bu kararların 2021 yılı için davacının bir üst rütbeye terfi etmesi sonucunu doğurmayacağı ve davacının terfi durumunun kararda yer verilen gerekçe doğrultusunda yeniden değerlendirileceği vurgulanmıştır.
Buna göre, davacının 2021 yılı için bir üst rütbeye terfi edip etmeyeceği konusunda, davalı idareler tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılacağı; yeniden yapılan değerlendirme sonucunda, davacının 2. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi edip etmeyeceğine ve terfi sonucuna göre de 2023 yılında emekliye sevk edilip edilmeyeceğine karar verileceği; dolayısıyla dava konusu re'sen emekliye sevk işlemi nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük hakkının bulunup bulunmadığının da davalı idarelerce yeniden bir işlem tesis edildikten sonra belli olacağı açıktır.
Bu durumda, terfi etmez kararına bağlı olarak tesis edilen dava konusu re'sen emekliye sevk işlemi sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük hakkının bulunup bulunmadığının bu aşamada belli olmaması nedeniyle, davacının özlük hak istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, İdare Mahkemesi kararının "yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine" ilişkin kısmına yönelik yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kısmen reddi ile dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayıl sayılı kararının, "iptale" ilişkin kısmının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
2. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kısmen kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, "kabule" ilişkin kısmının BOZULMASINA
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 03/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.