T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5817
Karar No : 2025/4393
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, Antakya ilçesi, 8. Komando Tugay Komutanlığında piyade uzman çavuş olarak görev yapan davacının, "Uzman Erbaş Olur, Komando Olamaz" şeklinde düzenlenen sağlık raporuna istinaden kendisinden istifade edilemeyeceği gerekçesiyle, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen sağlık kurulu raporunda; "Uzman Erbaşlığa Devam Eder, Komando Olamaz" yönünde görüş belirtildiği, her ne kadar davacının komando olamayacağı belirtilmekte ise de, sağlık kurulu raporunda "Uzman Erbaş Olur" şeklinde değerlendirme yapıldığı, ilgili Yönetmelik kapsamında (A) diliminde askerliğe elverişli olan hastalık ve arızaların yer alması ve davacının terhis belgesinden her ne kadar branşının komando olduğu görülmekle birlikte; davacının, statüsünün uzman er/erbaş olmasının anlaşılması karşısında, Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun sınıflar veya branşlardan birinde yetiştirilmek üzere görevine devam etmesinin mümkün olup olmadığı hususunun davalı idarece değerlendirilerek bu değerlendirme sonucuna göre bir işlem tesisi gerektiği, sağlık kurulu raporunda yer alan "Uzman Erbaş Olur" ibaresine ilişkin davalı idarece, gerek tıbbi, gerekse kadro ve ihtiyaç durumu açısından değerlendirme yapılarak işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, davacının tamamen ilişiğinin kesilmesi şeklinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan; iptal kararının, davalı idarenin davacı ile doğrudan sözleşme yapması sonucunu doğurmadığı, iptal gerekçesinde belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle idarece yeniden bir değerlendirme yapılması gerektiği, dolayısıyla bu aşamada davacının sözleşmesinin yenilenip yenilenmeyeceği hususu belirsiz olduğundan, özlük ve parasal haklarının ödenmesi talebi hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının özlük ve parasal hak istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; parasal ve özlük hak istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmına yönelik davacının istinaf başvurusunun ise, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle Anayasa'nın 125. maddesi gereğince yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılmasına, parasal ve özlük hakların ödenmesi isteminin kabulüne, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının talebe bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında düzenlenen "Komando Olamaz" kararlı sağlık raporu olması nedeniyle sağlık niteliğini kaybettiği ve sözleşmesinin sağlık sebebiyle kendisinden istifade edilememe sebebiyle feshedildiği, davacının sadece komando branşında görev yapmak üzere statüye kabul edildiği, istihdam edildiği piyade sınıfının komando branşında devam imkanının kalmadığı, sözleşmeli personelin kadronun gerektirdiği şartları kaybetmesinin sözleşmesinin yenilenmesine engel teşkil ettiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ :Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanmasına; işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faziyle birlikte ödenmesine iişkin kısım yönünden bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.
Kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmı incelendiğinde;
Davalı idarece, iptal kararının gerekçesinde belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılacağından, davalı idare ile doğrudan sözleşme yapması söz konusu olmayan davacının, bu aşamada parasal ve özlük hak kaybının varlığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yönünde hüküm kurulmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden reddi, parasal ve özlük hakların ödenmesi talebi yönünden kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılması, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Dosyanın bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 15/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden; Kara Kuvvetleri Komutanlığında piyade uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, hakkında düzenlenen "Komando olamaz, Uzman Erbaşlığa Devam Eder" yönündeki sağlık raporuna istinaden 16/06/2022 tarihli işlem ile sözleşmesinin feshedildiği, bu işleme karşı açılan davada ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında 12/10/2022 tarihli yürütmenin durdurulması kararı verildiği, bahse konu karar üzerine görevine iade edilen davacının, sözleşme yenileme işlemleri için sağlık kurulu raporu aldırılması amacıyla yönlendirildiği (Gaziantep Şehit Kamil Hastanesi) sağlık kuruluşunca "Komando Olamaz, sınıf branşı görevini yapar, uzman erbaş olur" şeklinde düzenlenen rapora istinaden, sağlık durumu sebebiyle kendisinden istifade edilemeyeceği değerlendirmesi yapılarak sözleşmesinin yenilenmediği, anılan işlemin iptali ile işlem sebebiyle yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin Personelde aranacak nitelikler başlıklı 6. maddesinde Uzman erbaş olarak alınacaklarda aşağıdaki şartlar aranır: ".... ç) Sağlık durumunun uzman erbaşlığa elverişli olduğunu 31/10/2016 tarihli ve 2016/9431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olarak belirlenmiş tam teşekküllü bir hastaneden alacağı raporla kanıtlamış olmak. ....", Sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar ve sözleşme yapmaya/feshetmeye yetkili makamlar başlıklı 12. maddesinde "Uzman erbaşlar, sözleşme süresinin bitiminde terhis edilirler. Bunlardan sözleşmelerinin yenilenmesini isteyenlerin istekleri, müteakip sözleşme süreleri bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak kaydıyla aşağıdaki şartlar altında uzatılabilir: ... ç) İstihdam edildikleri veya edilecekleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen sağlık niteliklerine sahip olmak." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bakılan uyuşmazlıkta, hakkında komando olamayacağı ancak sınıfı görevini yapabileceği yönünde sağlık kurulu raporunun bulunması nedeniyle davacının sözleşmesinin yenilenmediği, dava konusu sözleşme yenilememe işleminden önce de aynı yöndeki sağlık kurulu raporları nedeniyle davacının sözleşmesinin feshedildiği, bu işlemin, mahkemece, davacının piyade sınıfında uzman erbaş olarak başka bir branşta görevlendirilip görevlendirilmeyeceği hususunun değerlendirilmesi gerekmekteyken doğrudan Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali üzerine davalı idare tarafından, davacının yeniden komando olarak göreve iade edildiği görülmektedir.
Komando görevine iade edilen ve sözleşme yenileme işlemleri için sağlık kurulu raporu aldırılması amacıyla yönlendirildiği sağlık kuruluşunca hakkında "Komando Olamaz, sınıf branşı görevini yapar, uzman erbaş olur" şeklinde rapor düzenlenen davacının, komando branşı ile ilgili Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen sağlık niteliklerine sahip olmadığı açık olup, kamu hizmetini yürütmekle görevli olan idarenin, bu hizmetin en iyi şekilde yürütebilmesi için gerekli tedbirleri alma yetkisi ile donatılmasının zorunlu olduğu, bu nedenle, personelini alırken birtakım özelliklere sahip olmasını araması tabii olduğu gibi, statüye alındıktan sonra da süre bitiminde yenileme işlemleri kapsamında istihdam edildiği görev niteliğini kaybeden davacının, diğer sınıf görevine devam etmesi konusunda idarenin yargı kararıyla zorlanamayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından; dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.