T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/6452
Karar No : 2025/239
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
... vekili Av. ... tarafından Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada; Ankara 24. İdare Mahkemesinin 24/09/2024 tarih ve E:2024/1487, K:2024/1190 sayılı kararı ile İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 08/11/2024 tarih ve E:2024/1825, K:2024/1806 sayılı kararı arasında çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin birinci fıkrasında; "Bu madde; Milli Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/06/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. (Ek cümle: 30/6/2022- 7415/8 md.) Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına, 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle eklenmiş olan cümleye ilişkin madde gerekçesinde; "askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan davaların Türkiye genelinde idari yargı mercilerinde görüldüğü, verilen kararlara ilişkin istinaf mercilerinin de yetkili bölge idare mahkemeleri olduğu, bu durumun, aynı olay veya aynı nitelikteki işlem ve eylemlere ilişkin olarak Türkiye’nin çeşitli yerlerindeki mahkemelerden farklı kararlar verilmesine yol açtığı ve askeri hizmetin sürekliliğini, askeri disiplinin tesis ve idamesini olumsuz yönde etkilediği, madde ile; Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda görev yapan personelin askeri hizmete ilişkin işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlarda yeknesaklığın sağlanması ve uygulama birliğinin tesisi amacıyla anılan davaların Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Adana, Bursa, Gaziantep, Samsun ve Erzurum Bölge İdare Mahkemelerinin bulunduğu idare mahkemelerinde görülmesinin amaçlandığı" hususlarına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Kocaeli İli, Gölcük İkmal Merkezi Komutanlığında binbaşı rütbesiyle görev yapmakta iken, 14/03/2014 tarihinde Subay Sicil Yönetmeliği hükümleri uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilen, statü dışında olduğu dönemde 7438 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanarak emekliye ayrılan, ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin İstanbul 11. İdare Mahkemesinin 31/10/2023 tarih ve E:2023/1682, K:2023/2106 sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, statüsü "emekli kıdemli binbaşı"olarak dönüştürülen ve 7438 sayılı Kanun kapsamındaki emekliliği iptal edilen davacı tarafından; rütbesinin emsalleri gibi "kıdemli albay" statüsüne getirilmesi ve emekli kesenek ve karşılıklarının eksiksiz olarak faiziyle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılması, için Milli Savunma Bakanlığına yaptığı 16/07/2024 kayıt tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile emekli kesenek ve karşılıklarının, rütbeleri 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu uyarınca belirtilen bekleme sürelerine uygun biçimde ilerletilmek suretiyle belirlenerek, Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilmesi, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, statü dışında geçirdiği döneme ilişkin fiilen çalıştığında ödenecek olan ek ödemeler ve tazminatlar da dahil olmak üzere aylıklarının, hak ediş tarihlerinden itibaren enflasyon fark bedeline karşılık 500,00 - TL, Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) birikimlerinde meydana gelen azalmadan kaynaklı zarara karşılık 100,00 - TL, banka promosyonları ve enflasyon fark bedeline karşılık 100,00 - TL, emekli olması üzerine evini taşımak zorunda kalması nedeniyle uğradığı zarar ve enflasyon farkı bedeline karşılık 100,00 - TL olmak üzere toplam 800,00 - TL maddi tazminat ile bu süreçte yaşadığı elem ve ıstırap nedeniyle 300.000,00 - TL manevi tazminatın, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği 14/03/2024 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına 7415 sayılı Kanunla eklenen düzenleme ile, Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde, ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olduğu kurala bağlanmış olduğundan ve emekli subay olan davacının, statü dışında olduğu döneme ilişkin uğradığı maddi ve manevi zararlarının tazmini ile emekli kesenek ve karşılıklarının Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilmesi istemine yönelik uyuşmazlık, askeri hizmete ilişkin işlemden kaynaklandığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrası uyarınca, davacının emekli olmadan önce en son görev yaptığı Kocaeli İlinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu İstanbul Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının İstanbul 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 24. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 20/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.