T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1430
Karar No : 2025/1908
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca yaşlılık veya malullük aylığına hak kazandığından bahisle 31/01/2024 tarihi mesai bitimi itibarıyla re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin .. tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözleşmeli idari destek personeli olarak görev yapan davacının, 03/03/2023 tarih ve 32121 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında (EYT olarak bilinen) yaş koşulu aranmaması sebebiyle emekliliğe hak kazandığından bahisle sözleşmesi sona erdirilerek re'sen emekli edildiği, bu itibarla, iş bu uyuşmazlığın, 7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında ilgililere tanınan emeklilik hakkının, davacı için talep aranmaksızın uygulanıp uygulanamayacağı noktasında toplandığı, davacının da adı geçen mevzuat değişikliği kapsamında emeklilik hakkını kullanmak yönünde herhangi bir iradesinin olmadığı, bu durumda; 7438 sayılı Kanun sonrasında yaş şartları dışındaki diğer şartları taşıyan personelin isteği halinde ilgili mevzuatta belirlenen gerekli yaşı beklemeden emekli olabilme hakkı getirildiği, bu uygulamayla 4/C statüsünden 4/B statüsüne geçiş yapan sözleşmeli personelin yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihin öne çekildiği, ancak sözleşmeli personelin talepte bulunmadığı takdirde yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıklarından söz edilemeyeceği anlaşılmakla, davacının 5510 sayılı Kanun'un Geçici 95. maddesi uyarınca emeklilik hakkından yararlanmak istediğine yönelik talebi olmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; sosyal güvenlik sistemlerinde emekli olabilmek için yaş, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi olmak üzere üç temel şart arandığı, ülkemizde de geçmişten bugüne kadar olan süreçte bu şartlarda çeşitli değişiklikler yapılmış olduğu, 7438 sayılı Kanun ile talepte bulananlar yönünden yaşlılık ve emeklilik aylığı almaya hak kazanma koşullarından prim ödeme gün sayısı ve/veya sigortalılık süresi şartı değiştirilmeksizin sadece yaş sınırlamasının kaldırıldığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde ve Geçici 43. maddesinde, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 9. maddesinde ve Geçici 11. maddesinde, davacı ile idare arasında imzalanmış olan Hizmet Sözleşmesi'nin 7/b maddesinde, geçici personel (4/C) pozisyonundan sözleşmeli personel (4/B) pozisyonuna atananların, sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihe kadar istihdam edileceklerinin açık olarak düzenlendiği, anılan kişilerin istihdam sürelerinin hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemeyeceğinin belirtildiği, 7438 Kanun'un 1. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 95. maddede ise, bu maddenin yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması için talepte bulunanlara, yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanılacağı hükmünün düzenlendiği, dolayısıyla ilgililerin diğer şartları taşımaları durumunda yaş koşulu aranmadan talepleri halinde emekli olabilmelerine olanak tanındığı, anılan hükmün talepte bulunmayanlar yönünden yaş şartı dışındaki diğer emeklilik şartlarını sağlamalarının doğrudan emekli edilmeleri sonucunu doğurmadığı, emeklilik hakkından yararlanıp yararlanmamak noktasında ilgililere tercih hakkı tanınmış olduğu, davacı tarafından emeklilik talebinde bulunulmadığından yaş şartı dahil yaşlılık ve malullük aylığı almaya hak kazanmış olması gerektiği, ara karar cevabı olarak sunulan ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün yazısında, davacının yaş şartı dahil 24/09/2029 tarihinde emeklilik ve yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının belirtildiği, dolayısıyla davacının dava konusu işlem tarihinde, yaş şartı dahil zorunlu olarak emekliye sevk edilme şartlarını sağlamadığı, emeklilik talebinde bulunmayan davacının anılan tarihten önce re'sen emekliye sevk edilmesinin yasal dayanağının bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, emeklilik talebinde bulunmayan ve yaş şartı dahil olmak üzere zorunlu emeklilik şartını sağlamayan davacının, sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandığından bahisle emekliye sevk edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerce, davacının, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandığının tespiti üzerine re'sen emekliye sevk edildiği, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 14/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.